Դաունթաուն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search

Դաունթաուն (անգլ.՝ Downtown), հյուսիսամերիկյան քաղաքի կենտրոնական մասը, որտեղ հիմնականում տեղակայված են լինում գործարար (գրասենյակներ, բանկեր) և զվարճանքի օբյեկտներ։ Երբեմն քաղաքը դաունթաունը համարվում է քաղաքի բիզնես մասը[1]։ Տերմինը հիմնականում օգտագործվում է Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում և Կանադայում։

Ստուգաբանություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Նյու Յորքի հատակագիծը 19-րդ դարի սկզբին

Քաղաքի այս մասի տերմինը ծագել է Նյու Յորքում, որտեղ այն օգտագործվել է 1830-ական թվականներից ի վեր՝ Մանհեթենի հարավային տարածքը տարբերակելու համար։ Պատմականորեն Նյու Յորքն սկսել է իր զարգացումը Մանհեթեն կղզու հարավային մասում՝ զարգանալով հարավից հյուսիս, այսինքն՝ վերև, եթե նայենք քարտեզին։ Ըստ այդմ, քարտեզի վրա դրանք կարծես ներքև (անգլ.՝ down) և վերև (անգլ.՝ up) էին։ Հետևաբար, քաղաքի հին (հիմնական) և նոր (զարգացող) մասը զանազանելու համար սկսեցին անվանել դաունթաուն (downtown) և ափթաուն (uptown)[2]։

Հետագայում այս տերմինը տարածում է գտել Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում և Կանադայում՝ որպես քաղաքի հիմնական, բիզնես մաս։ 20-րդ դարի սկզբին բառը ներառվել է էր ամերիկյան անգլերենի բառարաններում՝ որպես քաղաքի կենտրոնական, գործարար մասի համար նախատեսված բառ։

Ժամանակակից դաունթաուն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հյուսիսային Ամերիկայի քաղաքների ժամանակակից դաունթաունը, որպես կանոն, քաղաքի ամենաբարձր մասն է։ Հետպատերազմյան տարիներից ի վեր ամերիկյան քաղաքների զարգացումը ընթանում էր այնպես, որ բնակիչները բնակություն հաստատեին հիմնականում արվարձանների իրենց տներում։ Իսկ քաղաքի կենտրոն գնացել են աշխատելու, բազմաթիվ ընկերությունների գրասենյակներ։ Դա հնարավոր դարձավ՝ շնորհիվ քաղաքի կենտրոնն ու արվարձանները տանող հարմար ճանապարհային կապերով միացնող մայրուղիների լայն ցանցի։

Ժամանակակից պայմաններում «դաունթաուն» բառը ԱՄՆ-ում օգտագործվում է և՛ որպես քաղաքի բիզնես կենտրոնի նշանակելու համար, և՛ որպես աշխարհագրական ուղղություն։ Օրինակ, երբ ասում են «դաունթաուն», նկատոի ունեն հարավային ուղղություն, իսկ երբ ասում են «ափթաուն», նշանակում են հյուսիսային ուղղություն։

Պատկերասրահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. «Записки о Хьюстоне. Что такое "даунтаун". В том числе, в Хьюстоне» (ռուսերեն)։ Արխիվացված է օրիգինալից 2013-06-25-ին։ Վերցված է 2013-6-22 
  2. Соловьева М.Г. Соединенные Штаты Америки. — М.: Мысль, 1974.

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Shannon Christine Mattern. The New Downtown Library: Designing With Communities. — University of Minnesota Press, 2007. — 179 p. — ISBN 9780816648962
  • Robert M. Fogelson. Downtown: Its Rise and Fall, 1880—1950 (New Haven: Yale University Press, 2003).
  • Larry Ford. America’s New Downtowns: Revitalization or Reinvention? (Baltimore: Johns Hopkins University Press, 2003).
  • Bernard J. Frieden & Lynne B. Sagalyn. Downtown, Inc. (Cambridge: MIT Press, 1989).

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]