Դանուբ-Սև ծով ջրանցք
| Դանուբ-Սև ծով ջրանցք | |
|---|---|
 | |
| Տեսակ | ջրանցք |
| Երկիր |  Ռումինիա |
| Գետաբերան | Սև ծով |
| Հոսող հոսքեր | Սև ծով |
| Երկարություն | 64 կմ |
 | |
 | |
| 44°11′53″N 28°23′54″E / 44.198°N 28.3983°E | |
Դանուբ-Սև ծով ջրանցք նավարկության համար նախատեսված ջրանցք է, որը կապում է Սև ծովը Դանուբի նավարկելի մասի հետ։ Ջրանցքը սկսվում է Դանուբի հին նավահանգստից (Դանուբից 299.3 կմ) և անցնում Դոբրուդյա սարահարթով՝ անցնելով Մեջդիդիայի և Բասարաբիի բնակավայրերով, որոնք դարձել են ներքին նավահանգիստներ, մինչև Կոնստանցա-Սուդ ծովային նավահանգիստը։ Ջրանցքի հյուսիսային թևը ճյուղավորվում է Պոարտա Ալբայից՝ ուղղվելով դեպի Միդիայի նավահանգիստ (Նավոդարիից արևելք)։
Պատմություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
Ջրանցք կառուցելու գաղափարն առաջին անգամ առաջացել է Օսմանյան կայսրության ժամանակ[1]։ Դանուբ-Սև ծով ջրանցքի շինարարությունը սկսելու որոշումը կայացվել է 1948 թվականին։ Ռումինիայի կոմունիստական կուսակցության քաղբյուրոյի անդամների հուշագրությունների համաձայն՝ դա արվել է Ստալինի խորհրդով։ 1952 թվականին շինարարության մեջ ներգրավվածների ավելի քան 80%-ը բանտարկյալներ էին[2]:
Վոլգա-Դոն նավարկելի ջրանցքից տեղափոխվել է որոշ մաշված շինարարական տեխնիկա, սակայն աշխատանքի մեծ մասը կատարվել է ձեռքով: 1953 թվականին ջրանցքը դեռ չէր ավարտվել: 1952 թվականին նախագծի ղեկավարները մեղադրվել են դիվերսիայի, սիոնիզմի և այլ հանցագործությունների մեջ, և շատերը մահապատժի են ենթարկվել: Ջրանցքի երթուղին մնացել է անօգտագործելի հաջորդ 23 տարիների ընթացքում:
«Կապույտ մայրուղի»
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]1976 թվականին Նիկոլաե Չաուշեսկուն որոշել է ավարտել ջրանցքի կառուցումը: Որոշ պատմաբանների կարծիքով, Չաուշեսկուն այդ ժամանակ վարում էր ԽՍՀՄ-ից անկախ արտաքին քաղաքականություն: Հետևաբար, Ռումինիային անհրաժեշտ էր ջրանցք, որը կապում էր Դանուբը Սև ծովի հետ, քանի որ Դանուբի դելտան գտնվում էր խորհրդային ռազմածովային վերահսկողության տակ: Ջրանցքը վերանվանվեց «Կապույտ մայրուղի»: Այս անգամ դրա կառուցման մեջ օգտագործվել է ռումինական արտադրության ծանր շինարարական տեխնիկա: Բազմաթիվ ուշացումներից հետո ջրանցքի հարավային հատվածն ավարտվեց 1984 թվականին, իսկ հյուսիսայինը՝ 1987 թվականին։
Ջրանցքի կառուցումը արժեցավ մոտ 2 միլիարդ եվրո։ Սակայն, իր մակերեսային խորության (5-7 մետր) պատճառով, այն այսօր քիչ է օգտագործվում. 2006 թվականին դրա շահագործումից ստացված եկամուտը կազմել է մոտ 3 միլիոն եվրո։ Ջրանցքը 400 կմ-ով կրճատում է դեպի ծով տանող ճանապարհը։ Ավելին, Դանուբի դելտան փորվել է, իսկ 2007 թվականին Ուկրաինան բացեց իր սեփական Դանուբի ջրանցքը (ուկրաինական ջրանցքից օգտվելու վճարը զգալիորեն ցածր է, քան ռումինականինը)։
Ծանոթագրություններ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- ↑ Мавродиевъ М. А. Доброджа (критически етюдъ). — второ допълнено издание. — печатница на военното книгоиздателство, 1917.
- ↑ Iancu, Mariana (2017-09-09). «Poveștile cumplite din abatorul terorii Peninsula. Lăgărul comunist de muncă unde moartea era o binecuvântare» [Horrific stories from the Peninsula slaughterhouse of terror. The communist labor camp where death was a blessing]. Adevărul (ռումիներեն). Արխիվացված օրիգինալից 2021-08-12-ին. Վերցված է 2021-08-11-ին.