Դանիել Բեկ-Փիրումյան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից

Դանիել Բեկ-Փիրումյան (Նոյեմբերի 22, 1861, Նախիջևանիկ - 1921, Ղարաքիլիսա), հայ նշանավոր ռազմական գործիչ, Սարդարապատի ճակատամարտի գլխավոր հրամանատար, ազգային հերոս, ռուսական բանակի գնդապետ (1915)։ Պողոս Բեկ Փիրումյանի հորեղբոր որդին։ Ավարտել է Շուշիի քաղաքային ուսումնարանը։ Զինվորական ծառայությունն սկսել է 1881-ից, 13-րդ լեյբ-գվարդիական Երևանյան գնդում։ 1881-83-ին սովորել է Թիֆլիսի հետևակային յունկերական ուսումնարանում, ավարտել Օրանիենբաումի (այժմ՝ քաղաք Լոմոնոսով, Լենինգրադի մարզում) սպայական հրաձգային դպրոցի դասընթացը (1913

մինի

Ծնվել է Արցախի Խաչեն գավառի Նախիջևանիկ գյուղում։ Ավարտել է Շուշիի քաղաքային ուսումնարանը։ Զինվորական ծառայությունն սկսել է 1881-ից, 13-րդ լեյբգվարդիական Երևանյան գնդում։ 1881-83 թթ սովորել է Թիֆլիսի հետևակային յունկերական ուսումնարանում։

1883-ին Փիրումյանին շնորհվել է փոխպրապորշչիկի, 1888-ին՝ պորուչիկի, 1900-ին՝ կապիտանի, 1913-ին՝ փոխգնդապետի կոչում։ Եղել է վաշտի, գումարտակի, գնդի հրամանատար։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ կռվել է Կովկասյան ռազմաճակատում։ Մասնակցել է Սարդարապատի ճակատամարտ 1918-ին, որպես Սարդարապատի զորաջոկատի ընդհանուր հրամանատար, ցուցաբերել զորավարական հմտություն և արիություն՝ իր գլխավորած ուժերով ռազմաճակատի կենտրոնական հատվածում ջախջախելով և ետ շպրտելով թուրք զավթիչներին։ Սովետական Միության մարշալ Հ․ Ք․ Բւսղրամյանը, բարձր գնահատելով Փիրումյանի զորավարական արվեստը, նրան դասել է Սարդարապատի ճակատամարտի արժանի հերոսների շարքը։ Փիրումյանը պարգևատրվել է ռուսական շքանշաններով և Գեորգիևյան անվանական զենքով։

1890-ին Փիրումյանին շնորհվել է կապիտանի, 1913-ին՝ փոխգնդապետի կոչում։ Եղել է վաշտի, գումարտակի, գնդի հրամանատար։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ կռվել է Կովկասյան ռազմաճակատում՝ որպես ռուսական բանակի գնդապետ։

1918 թ մայիսի 26-ին մասնակցել է Սարդարապատի հերոսամարտին որպես ընդհանուր հրամանատար։ Վճռական պահին մարտի հետագա ղեկավարությունը հանձնել է Ալեքսանդր Շնեուրին և նետվել կռվի դաշտ։ Ցուցադրելով զինվորական հմտություն և արիություն, իր գլխավորած ուժերով ռազմաճակատի կենտրոնական մասում ջախջախել ու ետ է շպրտել թուրք զավթիչներին։

Սարդարապատի ճակատամարտին մասնակցել է նաև նրա հորեղբորորդի Պողոս Բեկ-Փիրումյանը՝ որպես Ղարաբաղի մահապարտների գնդի հրամանատար։

1921 թ. գնդակահարվել է բոլշևիկների կողմից Ղարաքիլիսայում։


Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։ CC-BY-SA-icon-80x15.png