Դանիական ոսկեդար

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
(Վերահղված է Դանիայի ոսկե դարից)
Jump to navigation Jump to search
Քրիստոֆեր Վիլհելմ Էկերսբերգ- Աղջիկը հայելու առաջ /1847 թ./

Դանիական ոսկեդար, 19-րդ դարի առաջին կեսին Դանիայի տարբեր արվեստների զարգացման պատմությունն ընդգրկող ժամանակաշրջանը[1]

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Թեև երկրի մայրաքաղաք Կոպենհագենը 19-րդ դարի առաջին կեսին շատ էր տուժել հրդեհների, ռմբակոծությունների և համազգային սնանկցման հետևանքով, բայց արվեստը նոր վերելք ապրեց, որի խթանը հանդիսացավ գերմանական ռոմանտիզմը։ Այդ շրջանը առավել հաճախ զուգադրվում է դանիական գեղանկարչության ոսկեդարի հետ (1800–1850 թվականներ), երբ ստեղծվեցին Քրիստոֆեր Վիլհելմ Էկերսբերգի և նրա աշակերտների՝ Վիլհելմ Բենձի, Քրիստեն Կեբկեի, Մարտինուս Ռորբիի, Կոնստանտին Հանսենի և Վիլհելմ Մարստրանդի գեղանկարչական աշխատանքները, ինչպես նաև քանդակագործ Բերտել Տորվալդսենի ստեղծագործությունները։

Նշված ժամանակաշրջանում բուռն զարգացում է ապրել նաև ճարտարապետությունը, որտեղ գերիշխող էր դարձել կլասիցիստական ոճը: Մասնավորապես՝ Կոպենհագենը միանգամայն նոր տեսք է ստացել շնորհիվ այն շինությունների, որ կառուցվել են Քրիստիան Ֆրեդերիկ Հանսենի և Միքայել Գոտլիբ Բինդեսբոլի նախագծերով:

Երաժշտության բնագավառում ոսկեդարի ոգին դրսևորվել է Հարտմանի, Հանս Քրիստիան Լիմբեի, Նիլս Գադեի և այլ երգահանների, ինչպես նաև բալետմայստեր Ավգուստ Բուռնովիլի ստեղծագործություններում, որոնք ներշնչվել ու տոգորվել են դանիական ռոմանտիկ ազգայնականության գաղափարներով:

Այդ ժամանակաշրջանի գրականությանը նույնպես բնորոշ էր ռոմանտիզմը, որը 1802 թվականին ներդրվել էր նորվեգա-գերմանական ծագում ունեցող փիլիսոփա Հենրիկ Ստեֆենսոնի կողմից: Համբավավոր գրողներն էին Ադամ Էլենշլեգերը, Բեռնհարդ Սևերին Ինգմանը, Նիկոլա Գրունդտվիգը և, թերևս՝ ամենից առաջ՝ Հանս Քրիստիան Անդերսենը՝ ժամանակակից դանիական գրական հեքիաթի սկզբնավորողը:

Սյորեն Կյերկեգորը մեծապես նպաստել է փիլիսոփայության զարգացմանը, իսկ Հանս Քրիստիան Էրստեդը զգալի առաջընաց է ապահովել հիմնարար գիտությունների բնագավառում:

Ոսկեդարը խոր ազդեցություն է գործել ոչ միայն Դանիայի, այլև, ժամանակի ընթացքում՝ նաև միջազգային մշակութային կյանքի վրա:

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Bencard, Mogens: Krydsfelt : ånd og natur i guldalderen, Gyldendal, København 2000, ISBN 87-00-46638-7
  • Bertung, Birgit: Gyldne lænker – kvindernes guldalder, om forholdet mellem mand og kvinde hos 10 guldalderpersonligheder, C.A. Reitzel, København 2006, ISBN 87-7876-482-3
  • Bjørn, Claus (red.): Gyldendal og Politikens Danmarkshistorie – bind 10, Gyldendal, København
  • Clausen, Karl: Dansk folkesang gennem 150 år, Tingluti Forlag, København 1975
  • Fjord Jensen, Johan: Efter Guldalderkonstruktionens sammenbrud, Modtryk, Århus 1981, ISBN 87-87817-61-6
  • Friborg, Flemming: Det gode selskab – Kunstforeningens historier 1825 -2000, Gyldendal, København 2000, ISBN 87-00-47798-2
  • Hamburger, Povl: Musikens historie, Aschehoug, København 1961, (Originalår: 1936-1937)
  • Helleberg, Maria: Vilde kvinder, milde kvinder : 12 kvindeliv fra guldalderen, København 2003, ISBN 87-568-1683-9
  • Holm, Søren: Romantiken, Nyt Nordisk forlag Arnold Busck, København 1972, ISBN 87-17-01539-1
  • Koch, Hal: Den Danske kirkes historie, Bind 6: Tiden 1800-1848, Gyldendalske Boghandel, København 1950-1966
  • Kongsted, Ole og Traustedt, P.H. (red.): Musikkens historie i Danmark, 3 bind, Politikens Forlag, København 1977-78, ISBN 87-5672-729-1

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Kulturnet Danmark, Guide to the Danish Golden Age Archived 2006-01-10 at the Wayback Machine.

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Պատկերասրահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]