Դանա Էնդրյուս

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Picto infobox masks.png
Դանա Էնդրյուս
անգլ.՝ Dana Andrews
Dana Andrews by László Willinger, Modern Screen, August 1945 (cropped).jpg
Ծնվել էհունվարի 1, 1909(1909-01-01)[1][2][3][…]
ԾննդավայրCollins, Միսսիսիպի, ԱՄՆ
Մահացել էդեկտեմբերի 17, 1992(1992-12-17)[2][3][4][…] (83 տարեկան)
Մահվան վայրԼոս Ալամիտոս, Օրինջ շրջան, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ
ԿրթությունՍեմ Հյուսթոնի պետական համալսարան
ՔաղաքացիությունFlag of the United States.svg ԱՄՆ
Մասնագիտությունդերասան, կինոդերասան, հեռուստատեսային դերասան և արհմիութենական գործիչ
Ժանրերվեսթեռն

Կարվեր Դանա Էնդրյուս (անգլ.՝ Carver Dana Andrews, հունվարի 1, 1909(1909-01-01)[1][2][3][…], Collins, Միսսիսիպի, ԱՄՆ - դեկտեմբերի 17, 1992(1992-12-17)[2][3][4][…], Լոս Ալամիտոս, Օրինջ շրջան, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ), առավել հայտնի է որպես Դանա Էնդրյուս, ամերիկացի դերասան։

Մանկություն և պատանեկություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կարվեր Դանա Էնդրյուսը ծնվել է Միսիսիպի նահանգի Քոլինզ բնակավայրում[5], Ֆորեսթ Էնդրյուսի և նրա կնոջ` Էնիսի, ինը երեխաներից երրորդն է։ Շուտով ընտանիքի հետ տեղափոխվում է Տեխաս, որտեղ ծնվում են նրա կրտսեր եղբայրները և քույրերը։ Ընդհանուր առմամբ ընտանիքում ծնվում է 13 երեխա, որոնցից 12-երորդը Դանայի եղբայր Սթիվ էր, ով հետագայում նույնպես դերասան է դառնում[6]։

Դանան քոլեջ է հաճախել Հյուստոնում[7], ինչպես նաև որոշ ժամանակ աշխատել է որպես հաշվապահ։ 1931 թվականին նա տեղափոխվել է Լոս Անջելես, որպեսզի սկսի երգչի կարիերա։ Ապրուստի համար նա փոխել է մի քանի մասնագիտություն։ Դանայի գործատուներից մեկը հավատում է նրա ունակություւններին և վճարում է նրա` օպերային արվեստի և դերասանական վարպետության ուսուցման համար։

Կարիերա[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Դանան պայմանագիր է ստորագրել Սեմուել Գոլդվինի հետ` Լոս Անջելես տեղափոխվելուց 9 տարի հետո։ Կինոյում իր առաջին դերը խաղացել է Գերի Կուպերի հետ, 1940 թվականին, Ուիլյամ Ուայլերի «Արևմուտքի մարդը» ֆիլմում։ 1943 թվականին Դանան խաղացել է Հենրի Ֆոնդայի հետ` «Միջադեպ Օքս-Բոուում» ֆիլմում մարմնավորելով Լինչի դատաստանի զոհի դեր։

1944 թվականին Դանան նկարահանվել է «Լորա» ֆիլմում` խաղալով սպանություն հետաքննող դետեկտիվի դեր, իսկ 1946 թվականին նկարահանվել է «Մեր կյանքի լավագույն տարիները» ֆիլմում` խաղալով պատերազմից վերադարձող զինվորի դեր։ Նրա այս 2 աշխատանքները ամենահայտնին և կարևորն են նրա ամբողջ կարիերայի ընթացքում։ Նշանակալի է նաև Դանայի խաղը «Այնտեղ, որտեղ վերջանում է մայթը» ֆիլմում (1950)։

Այդ ժամանակ արդեն դերասանի հակվածությունը դեպի ալկոհոլը կործանարար ազդեցություն էր ունենում նրա կարիերայի վրա։ Նա սկսում է նկարահանվել երկրորդ կատեգորիայի ֆիլմերի 2-րդ պլանի դերերում, չնայած չի դադարեցնում աշխատանքը կինոյում մինչև 80-ական թվականներ։ 1963 թվականին Դանան ընտրվել է ԱՄՆ Կինոդերասանների գիլդիայի նախագահ։

Անձնական կյանք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1932 թվականին Դանա Էնդրյուսն ամուսնացել է Ժանեթ Մյուրեի հետ։ Վերջինս մահացել է 1935 թվականին, իրենց որդու` Դեյվիդի (երաժիշտ և կոմպոզիտոր, մահացել է 1964 թվականին), ծնվելուց հետո։ 1939 թվականի նոյեմբերի 17-ին Դանան ամուսնացել է դերասանուհի Մերի Թոդի հետ։ Նրանք ունեցել են 3 երեխա. Քեթրինը (1942), Սթիվենը (1944) և Սյուզանը (1948)։ 20 տարի ընտանիքն ապրել է Տոլուկա Լեյքում։ Երբ երեխաները մեծանում են, Դանան և Մերին տեղափոխվում են Ստուդիո Սիթիում գտնվող տունը, որը գնել էր նրանց ընկեր ռեժիսոր Ժակ Տուրնյորը։

Դանային հաջողվում է հաղթահարել ալկոհոլիզմը։ Իր կյանքի վերջին տարիներին նա տառապում էր Ալցհեյմերի հիվանդությամբ։ 1992 թվականին Դանա Էնդրյուսը մահացել է սրտի անբավարարությունից և թոքաբորբից[8]։

Ֆիլմեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • 1940-Մարդն արևմուտքից / The Westerner-Հոդ Ջոնս
  • 1941-Ծխախոտի ճանապարհ / Tobacco Road-կապիտան Տիմ Հարմոն
  • 1941-Կրակով / Ball of Fire — Ջոն Լայլակ
  • 1943-Պատահար Օքս-Բոուում / The Ox-Bow Incident-Դոնալդ Մարտին
  • 1943-Հյուսիսային աստղ / The North Star-Կոլյա Սիմոնով
  • 1944-Լորա / Laura-Մարկ Մակֆերսոն
  • 1945-Ընկած հրեշտակ/ Fallen Angel-Էրիկ Սթենտոն
  • 1946-Մեր կյանքի լավագույն տարիները / The Best Years of Our Lives-կապիտան Ֆրեդ Դերրի
  • 1947-Դեյզի Քենյոն / Daisy Kenyon-Դեն Օ'Մարա
  • 1947-Բումերանգ / Boomerang!-Հենրի Լ. Գավրի, նահանգի դատախազ
  • 1948-Երկաթե վարագույր / The Iron Curtain-Իգոր Գուզենկո
  • 1950-Այնտեղ, որտեղ վերջանում է մայթը / Where the Sidewalk Ends-սերժանտ Մարկ Դիքսոն
  • 1950-Մահվան եզր / Edge of Doom-հայր Ռոտ
  • 1954-Փղի քայլը/ Elephant Walk-Դիկ Կարվեր
  • 1956-Քանի դեռ քաղաքը քնած է / While the City Sleeps-Էդվարդ Մոբլի
  • 1956-Խելամիտ կասկածներից անդին/ Beyond a Reasonable Doubt-Թոմ Գարետ
  • 1958-Կախարդված կղզին / Enchanted Island-Էբներ «Էբ» Բեդֆորդ
  • 1965-Սիրելին / The Loved One-գեներալ Բակ Բրինկման
  • 1974-Օդանավակայան 1975 / Airport 1975-Սքոթ Ֆրիմեն
  • 1976-Վերջին մագնատը / The Last Tycoon-Ռեդ Ռիդինգվուդ
  • 1978-Լավ տղաները սև են հագնվում / Good Guys Wear Black-Էդգար Հարոլդս
  • 1984-Արքայազն Ջեքը / Prince Jack-Կարդինալ

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Encyclopædia Britannica
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Internet Broadway Database — 2000.
  4. 4,0 4,1 4,2 Discogs — 2000.
  5. Հ. Թահմիզյան, Կինոռեժիսորներ, դերասաններ, Երևան, 1984, էջ 22
  6. «Dana Andrews»։ Find a Grave։ հունիսի 12, 2002 
  7. Coons Robbin (սեպտեմբերի 27, 1940)։ «Hollywood Sights And Sounds»։ Big Spring Daily Herald։ էջ 7։ Վերցված է հունիսի 15, 2015 – via Newspapers.com  հրապարակում բաց հնարավորություն
  8. Severo Richard (դեկտեմբերի 19, 1992)։ «Dana Andrews, Film Actor of 40's, Is Dead at 83»։ The New York Times։ Վերցված է նոյեմբերի 2, 2015 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]