Դանայուհիներ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Դանայուհիներ
Տեսակ group of Greek mythical characters
Հայր Դանայոս[1]
Ամուսին Sons of Aegyptus
Danaides Վիքիպահեստում
Danaides by John William Waterhouse, 1903.jpg

Դանայուհիները հին Հունաստանի առասպելաբանության մեջ Դանայոսի[2] 50 դուստրերն են, որոնցից 49 ամուսնական առաջին գիշերը իրենց հոր` Դանայոսի տված դաշույններով սպանեցին իրենց ամուսիներին։ Միայն Հիպերմնեստրան գթաց իր ամուսնուն՝ Լինքեոսին։ Արթնացրել էր նրան ու գաղտնի դուրս բերել Լինքեոսի եղբայրների արյամբ ողողված պալատից։ Դանայոսը դստերը շղթայակապ արեց ու զնդան նետեց, իր կամքը խախտելու համար։ Բայց սիրո աստվածուհի ոսկեշող Ափրոդիտեն պաշտպան կանգնեց Հիպերմնեստրանյին ու փրկեց նրան անողորմ պատժից։ Դանայոսի գթառատ, սիրասուն դուստրը դարձավ Լինքեոսի կինը։

Դանայուհիները սպանում են իրենց ամուսիններին, մանրանկարչությունը Ռոբերտ Դեսնադի.

Զևսը չէր կամենում կորստյան մատնել նաև մյուս Դանայուհիներին։ Նրա կամքով Աթենասն ու Հերմեսը Դանայուհիներին մաքրագործեցին հեղած արյան պղծությունից։ Դանայոս արքան օլիմպացի աստվածների պատվին մեծ խաղեր կազմակերպեց։ Այդ մրցախաղերում հաղթողները իբրև շնորհ կնության էին առնում Դանայոսի դուստրերին։ Սպանությունները կատարվել են Հունաստանի հիմնադրումից 775 տարի առաջ։[3]

Ըստ որոշ վարկածների՝ Լինքեոսի ձեռքով սպանվել են Դանայոսը և իր դուստրերը։

Դանայուհիներն իրենց կատարած չարագործության համար չխուսափեցին պատժից։ Կրում են այդ պատիժը իրենց մահից հետո` Հադեսի խավարամած թագավորության մեջ։ Նրանք դատապարտված էին ջրով լցնել հատակ չունեցող մի վիթխարի կարաս։[4] Ահա, թվում է թե կարասն արդեն լիքն է, բայց ջուրը կրկին ու կրկին դուրս է հոսում և կարասը դարձյալ դատարկ է։ Կրկին ու կրկին գործի են անցնում Դանայուհիները, վերստին ջուր են կրում ու լցնում անհատակ կարասը։ Այստեղից էլ առաջացել է «Ապարդյուն և անվերջանալի աշխատանք» արտահայտությունը։[5]

Ստորգետնյա թագավորությունում ջուրը լցնում են ճեղքված կարասի մեջ։[4] Ծեր կնոջ և անտակ կարասի պատկերը ունի Պոլիգնոտը,[6] իսկ «մաղով ջուր տանել» արտահայտությունը կա Պլատոնի մոտ[7], սակայն այդ արտահայտությունը ոչ մի ընդհանուր կապ չունի Դանայուհիների հետ։ «Սովորական կախարդանքով առաջացած անձրևը, ճեղքված կարասի մեջ ջուր լցնելու հետևանքն էր»։[5]

Միքենեսյան դարաշրջանում կային անձրև առաջացնող քրմեր[8] ։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. https://www.wikidata.org/wiki/Q210883
  2. Мифы народов мира. М.: 1991—92. В 2 т. Т. 1. С. 349
  3. Орозий. История против язычников I 11, 1
  4. 4,0 4,1 Псевдо-Платон. Аксиох 371е; Гораций. Оды III 11, 23—32; Тибулл. Элегии III 79—80; Овидий. Ибис 177—178, 355—356; Гигин. Мифы 168
  5. 5,0 5,1 Грейвс Р. Белая богиня. Екатеринбург, 2005. С. 162
  6. Павсаний. Описание Эллады X 31, 10—11
  7. Платон. Государство II 363d
  8. Предметно-понятийный словарь греческого языка. Микенский период. Л.: 1986. С. 64

Աղբյուրներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Ն. Կուն , Հին Հունաստանի լեգենդներն ու առասպելները, Երևան, 1979, էջ 119 — 122։