Դալլասի արվեստի թանգարան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Դալլասի արվեստի թանգարան
DMA west.jpg
Տեսակ պատկերասրահ
Երկիր 45 Star US Flag.svg Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ[1]
Տեղագրություն Դալաս[1]
Վայր Դալաս
Ղեկավարության նստավայր Դալաս
Հասցե 1717 North Harwood Street
Հիմնադրված է 1903
Այցելուներ 490 000
Կոորդինատներ: 32°47′13.99″ հս․ լ. 96°48′2.99″ ամ. ե. / 32.7872194° հս․. լ. 96.8008306° ավ. ե. / 32.7872194; 96.8008306
Կայք dma.org
Դալլասի արվեստի թանգարանը գտնվում է ԱՄՆում
Դալլասի արվեստի թանգարան
Դալլասի արվեստի թանգարանը գտնվում է Աշխարհում
Դալլասի արվեստի թանգարան

Դալլասի արվեստի թանգարան (անգլ.՝ Dallas Museum of Art, (DMA)), թանգարան ԱՄՆ Դալլաս քաղաքում: 1984 թվականին թանգարանը իր նախկին «Ֆեյր փարքում» գտնվող տարածքից տեղափոխվել է Arts District[2]: Թանգարանի նոր շենքը նախագծել է Ճարտարապետների ամերիկյան ինստիտուտի 2007 թվականի ոսկե մեդալակիր Էդվարդ Լերեբի Բարնսը[3]:

Թանգարանի հավաքածուն կազմում է մ. թ. ա. 3-րդ հազարամյակից մինչև մեր օրերի ավելի քան 24,000 նմուշ: Թանգարանն առանձնանում է նաև իր դինամիկ ցուցահանդեսային քաղաքականությամբ[4] և մրցանակակիր կրթական ծրագրերով[5]: Միլդրեդ Ռ. և Ֆրեդերիկ Մ. Մեյեր գրադարանը (թանգարանի ոչ շրջանառվող հետազոտական գրադարանը) ունի շուրջ 50,000 կտոր գրականություն, որը հասանելի է համադրողների և հասարակության համար: Թանգարանն ունի 14,800 մ2 տարածք[6] և համարվում է ԱՄՆ ամենամեծ արվեստի թանգարաններից մեկը:

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Թանգարանի պատմությունն սկսվում է 1903 թվականին Դալլասի արվեստի ընկերակցության հիմնադրումից ի վեր, որն ի սկզբանե ցուցահանդեսները կազմակերպում էր Դալլասի հանրային գրադարանում: Տեխասցի նկարիչ Ֆրանկ Ռեան տեսավ նոր գրադարանում արվեստի գործերի ցուցահանդես կազմակերպելու հնարավորությունը[7]: Գաղափարին հավանություն տվեց նաև Դալլասի հանրային գրադարանի առաջին նախագահ Մեյ Դիքսոն Էքսոլը: Նա նպատակ ուներ ցուցահանդեսների և դասախոսությունների միջոցով առաջ բերել արվեստի վերաբերյալ հետաքրքրություն և տեղեկացվածություն, ձևավորել մշտական հավաքածու, հովանավորել տեղական արվեստագետների աշխատանքները, պատվել քաղաքացիներին, ովքեր աջակցում են արվեստին: Այդուհանդերձ թանգարանի հավաքածուն սկսեց ընդլայնվել և նոր, մշտական կառույցի անհրաժեշտություն առաջացավ: 1932 թվականին թանգարանն անվանափոխվեց՝ դառնալով Դալլասի գեղարվեստի թանգարան և 1936 թվականին տեղավորվեց Ֆեյր փարքի նոր արտ դեկո տարածք, որը կառուցվել էր Տեխասի 100-ամյակի առթիվ[8]:

1943 թվականին Ջերի Բայվարթսը դարձավ թանգարանի առաջին տնօրենը և պաշտոնավարեց 21 տարի[9]:

Գյուստավ Կուրբե, «Աղվեսը ձյան մեջ», 1860, Դալլասի արվեստի թանգարան

Բայվարթսի պաշտոնավարման օրոք ձեռք բերվեցին իմպրոսինիստ, աբստրակտ և ժամանակակից վարպետների աշխատանքներ՝ շեշտադրելով թանգարանի տեխասյան ինքնությունը, որն այժմ ներկայացված է Ալեքսանդր Հոգի, Օլին Էրման Տրավիսի, հենց Բայվարթսի և այլոց աշխատանքներում:

1963 թվականին Դալլասի գեղարվեստի թանգարանը միավորվեց Դալլասի ժամանակակից արվեստի թանգարանի հետ[10]: 1964 թվականին նոր միավորված թանգարանի տնօրեն դարձավ Մերիլ Ռուեպելը: Միավորված երկու թանգարանների հավաքածուները տեղավորվեցին Դալլասի գեղարվեստի թանգարանի տարածքում: Հավաքածուն ներառում էր Պոլ Գոգենի, Օդիլոն Ռեդոնի, Անրի Մատիսի, Պիտ Մոնդրիանի, Ջերարդ Մրֆիի և Ֆրենսիս Բեկոնի աշխատանքները: 1965 թվականին թանգարանը կազմակերպեց «Պիտ Մոնդրիանիի արվեստը» և «Քանդակ. 20-րդ դար» ցուցահանդեսները[4]:

1970-ականների վերջին մեծապես ընդլայնվող մշտական հավաքածուն և հավակնոտ ցուցահանդեսային ծրագրերը նպաստեցին թանգարանի նոր հաստատություն տեղափոխվելուն: Հարի Փարքերի ղեկավարության օրոք թանգարանը կարողացավ ևս մեկ անգամ տեղափոխվել ներկայիս վայր՝ քաղաքի բիզնես շրջանի հյուսիսային ծայր (այժմ՝ Դալլաս արվեստի շրջան): 54 միլիոն դոլար արժողության նախագիծն իրականացրեց նյու յորքցի ճարտարապետ Էդվարդ Լերեբի Բերնսը, որը ֆինանսավորվեց 1979 City bond ընտրություններից և մասնավոր նվիրատվություններից: Ծրագրի կարգախոսն էր «Մեծ քաղաքին անհրաժեշտ է մեծ թանգարան»: Թանգարանի նոր շենքը բացվեց 1984 թվականի հունվարին[11]:

Հավաքածուներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Թանգարանի հավաքածուն[12] ներառում է ավելի քան 24000 արվեստի գործեր ամբողջ աշխարհից հին ժամանակներից մինչև նոր ժամանակներ[13]: Թանգարանում ներկայացված հավաքածուներն են՝

  • Աֆրիկյան
  • Ամերիկյան
  • Հին Միջերկրական
  • Ասիական
  • Ժամանակակից
  • Դեկորատիվ արվեստի և դիզայնի
  • Եվրոպական
  • Նախակոլոմբոսյան
  • Ուենդի և Էմերի Ռևեսների հավաքածու

Պատկերասրահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 ArchINFORM
  2. «The Dallas Arts District -»։ Վերցված է 3 July 2015 
  3. «Architectural Record - McGraw-Hill Construction»։ Վերցված է 3 July 2015 
  4. 4,0 4,1 Dallas Museum of Art
  5. Dallas Museum of Art
  6. http://kcur.org/post/nelson-atkins-museum-art-eyes-expansion-heres-how-it-compares-its-peers
  7. «Museum History»։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 1 March 2012-ին։ Վերցված է 3 July 2015 
  8. «Default Parallels Plesk Page»։ Վերցված է 3 July 2015 
  9. «BYWATERS, WILLIAMSON GERALD [JERRY]»։ Վերցված է 3 July 2015 
  10. http://dallasmuseumofart.org/idc/groups/public/documents/web_content/dma_295634.pdf
  11. Dallas Museum of Art
  12. ’’Dallas Museum of Art, A Guide to the Collection’’ Managing Editor: Debra Wittrup (1997)
  13. https://www.dma.org/collection

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]