Գրիգորե Մոյսիլ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Գրիգորե Մոյսիլ
ռում.՝ Grigore Constantin Moisil
Grigore Moisil.jpg
Ծնվել էհունվարի 10, 1906(1906-01-10)[1]
Տուլչա, Ռումինիա
Մահացել էմայիսի 21, 1973(1973-05-21)[1] (67 տարեկանում)
Օտտավա, Կանադա
ՔաղաքացիությունFlag of Romania.svg Ռումինիա
Մասնագիտությունմաթեմատիկոս, համակարգչային գիտնական և դիվանագետ
Հաստատություն(ներ)Բուխարեստի համալսարան և Ալեքսանդրու Իոան Կուզայի անվան համալսարան
Գործունեության ոլորտմաթեմատիկական տրամաբանություն
ԱնդամակցությունՌումինական ակադեմիա
Ալմա մատերԲուխարեստի համալսարան և Բուխարեստի պոլիտեխնիկական համալսարան
Գիտական աստիճանփիլիսոփայության դոկտոր
Տիրապետում է լեզուներինռումիներեն
Գիտական ղեկավարԴմիտրիե Պոմպիեու և Gheorghe Țițeica?
ՊարգևներՀամակարգչային տեխնիկայի պիոներ State Prize of the Romanian People's Republic?[2] Professor Emeritus? և Hero of Socialist Labor?
ՀայրConstantin Moisil?
Grigore C. Moisil Վիքիպահեստում

Գրիգորե Մոյսիլ (ռում.՝ Grigore Constantin Moisil, հունվարի 10, 1906(1906-01-10)[1], Տուլչա, Ռումինիա - մայիսի 21, 1973(1973-05-21)[1], Օտտավա, Կանադա), ռումինացի մաթեմատիկոս, պրոֆեսոր (1935), Ռումինիայի ակադեմիայի (1941) և Ռումինիայի Գիտությունների ակադեմիայի (1948) անդամ: Ռումինիայի մաթեմատիկական միության նախագահ (1956 թվականից): Ռումինիայի Սոցիալիստական Հանրապետության պետական մրցանակի դափնեկիր (1964): ԽՍՀՄ գիտության վաստակավոր գործիչ (1964): Ռումինիայում համակարգչային գիտությունների պիոներ։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ռումինիայի ակադեմիայի անդամ, պատմության պրոֆեսորի որդի: 1924 թվականին ընդունվել է Պոլիտեխնիկական ինստիտուտ, միաժամանակ զբաղվել Բուխարեստի համալսարանի մաթեմատիկական ֆակուլտետում։ 1929 թվականին ավարտել է Բուխարեստի համալսարանը և Բուխարեստի պոլիտեխնիկը: Նույն թվականին պաշտպանել է թեկնածուական ատենախոսություն Ընդհանուր համակարգերի վերլուծական մեխանիկա թեման հանձնաժողովի առջև, որի կազմում էին պրոֆեսորներ Դիմիտրե Պոմպեյը, Գեորգե Ցիցեյկային և Տրայան Լալեսկուն: Այդ ժամանակ նրա ատենախոսությունը տպագրվել է Փարիզում, և նրա մասին դրական են արտահայտվել Վիտո Վոլտերրան, Տուլիո Լևի Չիվիտան և Պոլ Լևին:

Գիտելիքները կատարելագործել է Սորբոնում (1930-1931)։ 1931 թվականին վերադարձել է Ռումինիա և նշանակվել Յասի համալսարանի մաթեմատիկական ֆակուլտետի դասախոս։ Դրանից կարճ ժամանակ անց Ռոկֆելերի հիմնադրամից կրթաթոշակ է ստացել Հռոմում սովորելու համար։ 1931-1932 թվականներին վերապատրաստվել է Հռոմի համալսարանում: 1932 թվականին վերադարձել է Յասի, որտեղ ապրել և աշխատել է գրեթե 10 տարի (1935 թվականից՝ պրոֆեսոր), 1942 թվականից՝ Բուխարեստի համալսարանում։

1946-1948 թվականներին եղել է Անկարայում դեսպան և կարդացել է Ստամբուլի համալսարանի ու Ստամբուլի տեխնիկական համալսարանի մեխանիկայի դասընթացը:

Ավելի ուշ աշխատել է նաև Ռումինիայի ԳԱ մաթեմատիկայի ինստիտուտում։ Եղել է Ավտոմատացման խորհրդի և Ռումինիայի ԱՆ կիբեռնետիկայի խորհրդի նախագահը:

Գիտական գործունեություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Նրա գիտական հետաքրքրությունների շրջանակը շատ լայն էր։ Սկզբում զբաղվել է ֆունկցիոնալ վերլուծության և մաթեմատիկական տրամաբանության և հանրահաշվական տրամաբանության հետազոտություններով։ Հետազոտել է դիֆերենցիալ երկրաչափության խնդիրները, մասնավոր ածանցյալների հետ հավասարումների տեսությունը, 1952 թվականից զբաղվել է Բուլյան հանրահաշվի կիրառման խնդիրներով, Հալուայի տեսությամբ և ավտոմատացման տեխնիկայի տրամաբանական բազմազանությամբ: Աշխատել է նաև մաթեմատիկական ֆիզիկայի և առաձգականության տեսության բնագավառում։

Ռումինիայում համարվում է ինֆորմատիկայի հայրը:

Առաջինը Ռումինիայում սկսեց կարդալ ժամանակակից հանրահաշվի դասընթացը։

Ընտրված աշխատանքներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • 1929: La mecanique analytique des systemes continus
  • 1942: Logique modale
  • 1954: Introducere în algebrăef
  • 1959: Teoria algebrică a mecanismelor automate
  • 1960: Funcționarea în mai mulți timpi a schemelor cu relee ideale
  • 1961—1962: Circuite cu tranzistori
  • 1965: Încercări vechi și noi în logica neclasică
  • 1968: Elemente de logică matematică și teoria mulțimilor.

1996 թվականին համակարգչային գիտություններում ակնառու նվաճումների համար հետմահու պարգևատրվել է համակարգչային ընկերակցության IEEE մեդալով՝ «Համակարգչային տեխնիկայի պիոներ»։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Մակտյուտոր մաթեմատիկայի պատմության արխիվ
  2. HCM nr. 281/1963 privind acordarea Premiului de Stat al Republicii Populare Romane pe anul 1962

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]