Jump to content

Գվենդոլին Մաքյուեն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Գվենդոլին Մաքյուեն
Ծնվել էսեպտեմբերի 1, 1941(1941-09-01)[1][2]
ԾննդավայրՏորոնտո, Կանադա
Վախճանվել էնոյեմբերի 29, 1987(1987-11-29)[1][2] (46 տարեկան)
Վախճանի վայրՏորոնտո, Կանադա
ԳերեզմանՄաունթ Փլեզանթ գերեզմանատուն[3]
Մասնագիտությունվիպասան, բանաստեղծուհի, գրող և թարգմանչուհի
Լեզուանգլերեն
Քաղաքացիություն Կանադա
ԿրթությունWestern Technical-Commercial School?
Պարգևներ
 Gwendolyn MacEwen Վիքիպահեստում

Գվենդոլին Մարգարեթ Մաքյուեն (անգլերեն՝ Gwendolyn Margaret MacEwen. սեպտեմբերի 1, 1941(1941-09-01)[1][2], Տորոնտո, Կանադա - նոյեմբերի 29, 1987(1987-11-29)[1][2], Տորոնտո, Կանադա), կանադացի բանաստեղծուհի և արձակագրուհի։ Իր կենդանության օրոք հրատարակել է ավելի քան 20 գիրք։ «Կախարդության և առեղծվածի զգացումը՝ բխած գնոստիկների, Հին Եգիպտոսի և բուն մոգության նկատմամբ իր հետաքրքրություններից, ինչպես նաև կյանքի ու մահվան հանդեպ նրա զարմանքից՝ նրա ստեղծագործությունը եզակի է դարձնում… Նա դեռ շատերի կողմից համարվում է Կանադայի մեծագույն բանաստեղծներից մեկը«[4]:

Կենսագրություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մաքյուենը ծնվել է Տորոնտոյում, Օնտարիո[5]: Նրա մայրը՝ Էլսին, իր կյանքի մեծ մասն անցկացրել է հոգեկան առողջության հաստատություններում՝ որպես հիվանդ: Հայրը՝ Ալիկը, տառապում էր ալկոհոլիզմից[6]: Գվենդոլինը մեծացել է քաղաքի High Park տարածքում, հաճախել է Արևմտյան տեխնիկական-առևտրային դպրոցը[7]:

Մաքյուենի առաջին բանաստեղծությունը տպագրվել է The Canadian Forum- ում, երբ նա ընդամենը 17 տարեկան էր: 18 տարեկանում նա թողել է դպրոցը՝ գրողի կարիերան շարունակելու համար[5]: 18 տարեկանում գրել էր իր առաջին վեպը՝ Հուլիանոս հրաշագործը[4]:

«Նա փոքրամարմին էր ու թեթև, կլոր, գունատ դեմքով, երկար, մուգ, ուղիղ մազերով, հսկայական կապույտ աչքերով, որոնք սովորաբար պատված էին կոլով (աչքերի մատիտի և կոսմետիկայի տեսակ)[4]:

Նրա առաջին բանաստեղծական գիրքը՝ «Հարբած ժամացույցը», լույս է տեսել 1961 թվականին Տորոնտոյում, որն այն ժամանակ գրական վերածննդի կենտրոնն էր Կանադայում: Այստեղ Մաքյուենը խմբագիր Ռոբերտ Ուիվերի և ազդեցիկ ուսուցիչ Նորթրոպ Ֆրայի միջոցով կապի մեջ էր Ջեյմս Ռեյնիի, Մարգարեթ Էթվուդի, Դենիս Լիի և այլոց հետ: 1962 թվականին նա ամուսնացավ բանաստեղծ Միլթոն Աքորնի հետ, ով իրենից 19 տարով մեծ էր[6], իսկ երկու տարի անց նրանք ամուսնալուծվեցին:

Մաքյուենը հրատարակել է ավելի քան քսան գիրք՝ տարբեր ժանրերով: Նա նաև գրել է բազմաթիվ վավերագրական ռադիոդրամաներ Կանադայի հեռարձակման կորպորացիայի (CBC) համար, ներառյալ 1965 թվականին հեռարձակված և «մեծագույն հիացմունքի արժանացած» «Ահաբեկչությունը և Էրեբուսը» ռադիոդրաման, որտեղ հնչել է Թերի Ռասլինգի երաժշտությունը:

Իր երկրորդ ամուսնու՝ հույն երաժիշտ Նիկո Ցինգոսի հետ Մաքյուենը 1972 թվականին Տորոնտոյում բացեց «Տրոյական ձի» սրճարանը: Նա և Ցինգոսը թարգմանել են ժամանակակից հույն գրող Յանիս Ռիցոսի բանաստեղծություններից մի քանիսը (1981 թվականին հրատարակվել են նրա Տրոյական կանայք գրքում):

Գվենդոլինը ինքնուրույնաբար սովորել է կարդալ եբրայերեն, արաբերեն, հունարեն ու ֆրանսերեն և թարգմանել է գրողների այդ լեզուներից յուրաքանչյուրից: Եվրիպիդեսի « Տրոյայի կանայք» թատերգության նրա թարգմանությունը 1978 թվականին առաջին անգամ ներկայացվել է Տորոնտոյում:

Մաքյուենի կիսանդրին Gwendolyn MacEwen այգում

Նա 1985 թվականին որպես գրող աշխատել է Արևմտյան Օնտարիոյի համալսարանում, 1986 և 1987 թվականներին էլ՝ ՝ Տորոնտոյի համալսարանում[5]:

Իր կյանքի վերջին տարիներին նա հարաբերությունների մեջ էր փողոցային գրող Քրեդ Քիլոդնիի (Լու Տրիֆոն) հետ[8]:

Մաքյուենը մահացել է 1987 թվականին[5]՝ 46 տարեկան հասակում՝ ալկոհոլիզմի հետ կապված առողջական խնդիրների պատճառով[6]: Թաղվել է Տորոնտոյի Մաունթ Փլեզանթ գերեզմանատանը:

«Բարդ, լայնընդգրկուն և խոհուն գրող», - այսպես է Մաքյուենին բնորոշել Կանադական հանրագիտարանը, ապա ընդգծել է, որ նա «առինքնող հետաքրքրություն էր ցուցաբերում մոգության ու պատմության նկատմամբ, ինչպես նաև հղկված ու խորաթափանց ճարտարություն էր դրսևորում իր բանաստեղծությունների տաղաչափության մեջ»:

Նրա երկու վեպերից առաջինը՝ Հուլիանոս հրաշագործը, վերաբերում է վաղ Վերածննդի և քրիստոնեության ճգնավորական փիլիսոփայությունների երկիմաստ հարաբերություններին. երկրորդը՝ Եգիպտոսի թագավորը, երազների թագավորը, երևակայությամբ վերականգնում է եգիպտական փարավոն Էխնաթոնի կյանքն ու կրոնական բարեփոխումը՝ միախառնելով ֆանտազիան և պատմությունը:

1969 թվականին Մաքյուենն արժանացել է գլխավոր նահանգապետի մրցանակին իր «Ստվեր ստեղծողը» բանաստեղծությունների ժողովածուի համար: Հետմահու՝ 1987 թվականին արժանացել է Գլխավոր նահանգապետի երկրորդ մրցանակին՝ «Անդրաշխարհներ»-ի համար[9]:

Մաքյուենի ստացած այլ պարգևներն ու մրցանակները ներառում են CBC New Canadian Writing Contest պոեզիայի համար՝ 1965 թվականին, AJM Smith Poetry Award՝ 1973 թվականին, Borestone Mountain Poetry Award՝ 1983 թվականին. CBC-ի մրցանակ պատմվածքի համար՝ 1983 թվականին, Du Maurier Award՝ ոսկե և արծաթե մրցանակներ պոեզիայի համար՝ 1983 թվականին[10]:

Նրա ստեղծագործությունները թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով, այդ թվում՝ չինարեն, ֆրանսերեն, գերմաներեն և իտալերեն[11]:

Ռոզմարի Սալիվանը 1995 թվականին հրատարակեց Մաքյուենի կենսագրությունը՝ Shadow Maker: The Life of Gwendolyn MacEwen վերնագրով: Այդ կենսագրական գիրքը նույնպես արժանացավ գլխավոր նահանգապետի մրցանակի[5]:

Մաքյուենի հիշատակին գեղարվեստական հարգանքի տուրքեր են Մարգարեթ Էթվուդի «Իսիսը խավարում» պատմվածքը և Լորն Ս. Ջոնսի «Հզոր կաղնին » վեպը:

Մեկ դերասանուհու համար Լինդա Գրիֆիթսի գրած Այլմոլորակային արարած. Այց՝ Գվենդոլին Մաքյուենից պիեսը 2000 թվականին շահեց Դորա Մավոր Մուր մրցանակը և Չալմերս մրցանակը

1969 թվականին Մաքյուենի հրատարակած Ստվերներ սարքողը / The Shadow-Maker բանաստեղծական ժողովածուի հիման վրա հոլանդացի/կանադացի կոմպոզիտոր Ռուդի Մարտինուս վան Դեյքը 1977 թվականին երաժշտություն է գրել: Տորոնտոյի սիմֆոնիկ նվագախմբի 1978-79 համերգաշրջանի կարևոր իրադարձություններից էր Վան Դեյկի «Ստվեր սարքողը» ստեղծագործության համաշխարհային պրեմիերան՝ Մարիո Բեռնարդիի ղեկավարությամբ և կանադացի բարիտոն Վիկտոր Բրաունի մասնակցությամբ։

Դրանից քսան տարի անց թողարկվել է Բրենդա Լոնգֆելլոյի վավերագրական ֆիլմը՝ Ստվեր ստեղծողը. Գվենդոլին Մաքյուեն բանաստեղծը: 1998 թվականին նկարահանված այդ ֆիմը արժանացել է Ջինի մրցանակի՝ Լավագույն կարճամետրաժ վավերագրական ֆիլմ անվանակարգում[12]:

Gwendolyn MacEwen Parkette

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Նախկին Walmer Road Parkette-ը, որը գտնվում է Տորոնտոյի Անեքս թաղամասում, 1994 թվականին վերանվանվել է Gwendolyn MacEwen Parkette:

2006 թվականի սեպտեմբերի 9-ին այգում բացվել է Մաքյուենի բրոնզե կիսանդրին, որի հեղինակը նրա ընկերն է՝ քանդակագործ Ջոն ՄակՔոմբ Ռեյնոլդսը[11]:

Հրապարակումներ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  • Selah. / Սելահ . Տորոնտո: Aleph Press, 1961 թ .
  • The Drunken Clock. / Հարբած ժամացույցը . Տորոնտո: Aleph Press, 1961 թ .
  • The Rising Fire./ Բարձրացող կրակը . Տորոնտո. Ryerson Press, 1963 թ .
  • Terror and Erebus/ Ահաբեկչությունը և Էրեբուսը (1965)
  • A Breakfast for Barbarians/ Նախաճաշ բարբարոսների համար[13] . Տորոնտո: Ryerson Press, 1966 թ .
  • The Shadow-Maker . Տորոնտո: Մաքմիլան, 1969 թ .
  • The Armies of the Moon/ Լուսնի բանակները . ՏորոISBN 978-0-7705-0868-5նտո: Մաքմիլան, 1972 թ .
  • Magic Animals: Selected Poems Old and New / Կախարդական կենդանիներ. ընտրված բանաստեղծություններ՝ հին և նոր . Տորոնտո: Մաքմիլան, 1974 թ .978-0-7705-1214-9ISBN 978-0-7705-1214-9
  • The Fire-Eaters. / Կրակակերները . Օտտավա: Oberon Press, 1976 թ .978-0-88750-179-1ISBN 978-0-88750-179-1
  • Trojan Women/ Տրոյական կանայք, 1981 թ . 
  • TE Lawrence Poems . Oakville: Mosaic Press, 1982 թ.[14]
  • Earth-Light: Selected Poetry 1963-1982/ Երկրի լույս. Ընտրյալ պոեզիա 1963-1982 թթ . Toronto: General Publishing, 1982 թ .978-0-7736-1117-7ISBN 978-0-7736-1117-7
  • The Man with Three Violins 1986 HMS Press (Տորոնտո)0-919957-83-8
  • Afterworlds/ Անդրաշխարհներ . Տորոնտո: ՄաքՔլելլանդ և Ստյուարտ, 1987 թ .978-0-7710-5428-0ISBN 978-0-7710-5428-0
  • Atwood, Margaret and Barry Callaghan, eds. Գվենդոլին ՄաքՅուենի պոեզիան. Վաղ տարիները (հատոր առաջին) . Տորոնտո. Exile Editions, 1993 թ .978-1-55096-543-8ISBN 978-1-55096-543-8
  • Atwood, Margaret and Barry Callaghan, eds. Գվենդոլին ՄաքՅուենի պոեզիան: Հետագա տարիները (հատոր երկրորդ) . Տորոնտո. Exile Editions, 1993 թ.978-1-55096-547-6ISBN 978-1-55096-547-6

Գեղարվեստական արձակ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  • Julian the Magician. Insomniac Press. 2004. ISBN 978-1-894663-57-1.
  • King of Egypt, King of Dreams. Insomniac Press. 2004. ISBN 978-1-894663-60-1.
  • Noman. Ottawa: Oberon Press, 1972.
  • Noman's Land: stories Coach House Press, 1985. 978-0-88910-312-2ISBN 978-0-88910-312-2

Ոչ գեղարվեստական

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  • Mermaids and Ikons: A Greek Summer. Toronto: House of Anansi / Ջրահարսեր և սրբապատկերներ. Հունական ամառ: Տորոնտո: Անանսիի տուն, 1978 թ.978-0-88784-062-3ISBN 978-0-88784-062-3

Մանկական գրքեր

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Թատերգություններ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  • Տրոյական կանայք, ըստ Եվրիպիդեսի թատերգության (ներառում է Յանիս Ռիցոսի «Հելեն» և «Օրիստոս» բանաստեղծությունները՝ թարգմանված Մաքյուենի և Նիկո Ցինգոսի կողմից): 2009
  • Թռչունները, ըստ Արիստոֆանի թատերգության. Տորոնտո: 1993 [1983].

Բացառությամբ նշված դեպքերի, մատենագիտական տեղեկատվությունը տրամադրվել է Բրոք համալսարանի կողմից:

Սկավառակագրություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  • Open Secret. / Բաց գաղտնիք. CBC Learning Systems, 1972 թ. LP T-57191
  • Celebration: Famous Canadian Poets CD Canadian Poetry Association / Տոնակատարություն. Կանադացի հայտնի բանաստեղծների CD Canadian Poetry Association / Կանադական պոեզիայի ասոցիացիա – 2001 թ1-55253-032-9 (CD#3) ( Ռեյմոնդ Սուսթերի հետ)

Ծանոթագրություններ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Internet Speculative Fiction Database — 1995.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  3. Find A Grave — 1996.
  4. 4,0 4,1 4,2 John Oughton, "Gwendolyn MacEwen Արխիվացված 30 Նոյեմբեր 2010 Wayback Machine," Young Soul Rebels, YoungPoets.ca, Web, 24 April 2011.
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 "Gwendolyn MacEwen: Biography Արխիվացված 12 Հունիս 2010 Wayback Machine", Canadian Poetry Online, Web, 23 April 2011.
  6. 6,0 6,1 6,2 "Gwendolyn MacEwen: Comments by Writers and Critics Արխիվացված 27 Դեկտեմբեր 2013 Wayback Machine," Canadian Poetry Online, Web, 24 April 2011.
  7. «The Gwendolyn MacEwen Park Memorial». The family of the late poet Gwendolyn MacEwen would like to announce the unveiling scheduled to take place on Saturday, 9 September 2006. Akimbo.ca. Վերցված է 2012 թ․ ապրիլի 3-ին.
  8. Brown, Ian (2020 թ․ օգոստոսի 8). «Late street poet and publishing scourge Crad Kilodney left behind a surprising legacy - The Globe and Mail». The Globe and Mail.
  9. «Archived copy» (PDF). Արխիվացված է օրիգինալից (PDF) 2011 թ․ մայիսի 14-ին. Վերցված է 2011 թ․ մայիսի 27-ին.{{cite web}}: CS1 սպաս․ արխիվը պատճենվել է որպես վերնագիր (link)
  10. "Gendolyn MacEwen: Awards and Honours Արխիվացված 6 Հունիս 2011 Wayback Machine," Canadian Poetry Online, 24 April 2011.
  11. 11,0 11,1 «The Gwendolyn MacEwen Park Memorial». The family of the late poet Gwendolyn MacEwen would like to announce the unveiling scheduled to take place on Saturday, 9 September 2006. Akimbo.ca. Վերցված է 2012 թ․ ապրիլի 3-ին."The Gwendolyn MacEwen Park Memorial". The family of the late poet Gwendolyn MacEwen would like to announce the unveiling scheduled to take place on Saturday, 9 September 2006. Akimbo.ca. Retrieved 3 April 2012.
  12. «Shadowmaker: The Life and Times of Gwendolyn MacEwen -- femfilm.ca: Canadian Women Film Directors Database». femfilm.ca. Վերցված է 2020 թ․ նոյեմբերի 30-ին.
  13. «On Gwendolyn MacEwen's "A Breakfast for Barbarians": Arc Poetry». Արխիվացված է օրիգինալից 2015 թ․ հունվարի 10-ին. Վերցված է 2025 թ․ հունվարի 18-ին.
  14. «Studies in Canadian Literature». Արխիվացված օրիգինալից 2007 թ․ նոյեմբերի 28-ին. Վերցված է 2022 թ․ հուլիսի 12-ին.

Գրականություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  • Jan Bartley. Invocations: the poetry and prose of Gwendolyn MacEwen. / Յան Բարթլի. Կանչեր. Գվենդոլին Մաքյուենի պոեզիան և արձակը: 1983 թ.
  • Mª Luz González-Rodríguez. Bajo el Signo del Dios Mercurio. dicotomía del ser y fusión de los opuestos en Gwendolyn MacEwen . Ph.Thesis. Departamento de Filología Inglesa y Alemana, Universidad de La Laguna, 2003 թ.84-7756-566-X . http://riull.ull.es/xmlui/handle/915/9951
  • Rosemary Sullivan. Shadow Maker: The Life of Gwendolyn MacEwen. Տորոնտո: Հարփեր Քոլինզ, 1995 թ.
  • Linda Weiland «Unravelling» / Լինդա Վեյլանդ. «Բացահայտում». CG Jungs Individuations- und Archetypenlehre im Werk Gwendolyn MacEwens. Peter Lang, Բեռն, 2013 թ3631641222 (գերմաներեն)
  • Atwood, Margaret. "MacEwen's Muse." Canadian Literature 45 (1970): 24–32.
  • Barrett, Elizabeth. "A Tour de Force." Evidence 8 (1964): 140–143.
  • Davey, Frank. "Gwendolyn MacEwen: The Secret of Alchemy." Open Letter (second series) 4 (1973): 5–23.
  • Di Michele, Mary. "Gwendolyn MacEwen: 1941-1987." Books in Canada 17.1 (1988): 6.
  • Eso, David. "Perfect Mismatch: Gwendolyn MacEwen and the Flat Earth Society." Studies in Canadian Literature 44.2 (2019): 211–231.
  • Gerry, Thomas M. "Green Yet Free of Seasons: Gwendolyn MacEwen and the Mystical Tradition of Canadian Poetry." Studies in Canadian Literature 16.2 (1991/1992): 147–161.
  • Gillam, Robyn. "The Gaze of a Stranger: Gwendolyn MacEwen's Hieratic Eye." Paragraph 13.2 (1991): 10–13.
  • Godfrey, Dave. "Figments of a Northern Mind." Tamarack Review 31 (1964): 90–91.
  • González-Rodríguez, Mª Luz. "Caronte y la Luna: arquetipos míticos en The Armies of the Moon de Gwendolyn MacEwen." Revista Canaria de Estudios Ingleses 48 (2004): 179–192.
  • González-Rodríguez, Mª Luz. "El camino arquetípico del héroe: el Mago y el Sumo Sacerdote en las novelas de Gwendolyn MacEwen." Revista Canaria de Estudios Ingleses 39 (1999): 307–321.
  • González-Rodríguez, Mª Luz. "The Presence of Science in Gwendolyn MacEwen's Cosmic Vision: An Ephemeral Creation of Order out of Chaos." Exchanges between Literature and Science from the 1800s to the 2000s. Converging Realms. Cambridge Scholars Publishing, 2017, pp. 90–103. 1-4438-1273-0ISBN 1-4438-1273-0.
  • Gose, E.B. "They Shall Have Arcana." Canadian Literature 21 (1964): 36–45.
  • Harding Russell, Gillian. "Gwendolyn MacEwen's 'The Nine Arcana of the Kings' as Creative Myth and Paradigm." English Studies in Canada 15.2 (1988): 204–217.
  • Harding Russell, Gillian. "Iconic Mythopoeia in MacEwen's The T.E. Lawrence Poems." Studies in Canadian Literature 9.1 (1984): 95–107.
  • Helwig, Maggie. "The Shadowmaker Confirmed the Poet in Me." Catholic New Times 21.19 (1997): 13,14.
  • Jones, D.G. "Language of Our Time." Canadian Literature 29 (1966): 67–69.
  • Kelly, M. T. "Thoughts From a Friend (Profile of Gwendolyn MacEwen)." Canadian Woman Studies 9.2 (1988): 89.
  • Kemp, Penn. "A Musing I Would Like to have Shared with Gwendolyn MacEwen." Tessera 5 (1988): 49–57.
  • "MacEwen Possessed a Talent that was Fragile, Precocious." Globe and Mail (Metro Edition) 2 December 1987: A10, C5.
  • Marshall, Joyce. "Remembering Gwendolyn MacEwen." Brick 45 (1993): 61–65.
  • Marshall, Tom. "Several Takes on Gwendolyn MacEwen." Quarry 38.1 (1989): 76–83.
  • "Obituary: Author." Gwendolyn MacEwen. Quill and Quire 54.3 (1988): 62.
  • Potvin, Elisabeth. "Gwendolyn MacEwen and Female Spiritual Desire." Canadian Poetry 28 (1991): 18–39.
  • Purdy, Al. "Death in the Family." Saturday Night 103.5 (1988): 65–66.
  • Ringrose, Christopher. "Vision Enveloped in Night." Canadian Literature 53 (1972): 102–104.
  • Sowton, Ian. "To Improvise an Eden." Edge 2 (1964): 119–124.
  • Tsingos, Nikolas. "Poems for Gwendolyn MacEwen." Descant 24.4 (1993/ 1994): 41.
  • Warwick, Ellen D. "To Seek a Single Symmetry." Canadian Literature 71 (1976): 21–34.
  • Wilkinson, Shelagh. "Gwendolyn MacEwen's Trojan Women: Old Myth into New Life." Canadian Woman Studies 8.3 (1987): 81–83.
  • Wood, Brent. "From The Rising Fire to Afterworlds: The Visionary Circle in the Poetry of Gwendolyn MacEwen." Canadian Poetry 47 (2000): 40–69.

Արտաքին հղումներ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Գվենդոլին Մաքյուեն» հոդվածին։