Գուրգեն Հովնան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Գուրգեն Հովնան
Գուրգեն Հովնան.jpg
Ծնվել է հոկտեմբերի 20, 1910(1910-10-20)
Ծննդավայր Շուշի, Ելիզավետպոլի նահանգ, Ռուսական կայսրություն
Վախճանվել է 2000
Վախճանի վայր Երևան, Հայաստան
Մասնագիտություն գրող և գրականագետ
Լեզու հայերեն
Ազգություն հայ
Կրթություն Մոսկվայի մանկավարժական պետական համալսարան
Գիտական աստիճան բանասիրական գիտությունների դոկտոր (1963) և պրոֆեսոր (1964)
Կուսակցություն ԽՄԿԿ
Աշխատավայր ՀՀ ԳԱԱ գրականության ինստիտուտ և ՀՀ ԳԱԱ արվեստի ինստիտուտ
Գուրգեն Հովնան Վիքիդարանում

Գուրգեն Ներսեսի Հովնան (Հովհաննիսյան) (1910, հոկտեմբերի 20, Շուշի - 2000, փետրվարի 9, Երևան), հայ խորհրդային գրող, արձակագիր, գրականագետ։ Բանասիրական գիտությունների դոկտոր (1963), պրոֆեսոր (1964ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1934 թվականից: ԽՄԿԿ անդամ 1931 թվականից։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գուրգեն Հովնանը ծնվել է 1910 թվականի հոկտեմբերի 20-ին, Շուշի քաղաքում: Միջնակարգ կրթությունն ստացել է Ստեփանակերտ քաղաքում: 1933 թվականին ավարտել է Մոսկվայի Վ. Ի. Լենինի անվան մանկավարժական ինստիտուտի բանասիրական ֆակուլտետը: 1941-1945 թվականներին մասնակցել է Հայրենական մեծ պատերազմին։ 1946-1964 թվականներին աշխատել է ՀԽՍՀ ԳԱ Մանուկ Աբեղյանի անվան գրականության ինստիտուտում (1954-1964 թվականներին՝ տնօրեն), 1964-1976 թվականներին՝ ՀԽՍՀ ԳԱ արվեստի ինստիտուտում։ 1976-1978 թվականներին եղել է ՀԽՍՀ ԳԱ հիմնակազմ գրադարանի գրադարանային խորհրդի նախագահը։ 1978 թվականից նորից աշխատել է գրականության ինստիտուտում։ Գրել է «Մաքսիմ Գորկին և հայ կուլտուրան» (1940, 1968), «Նիկոլայ Գոգոլը և հայ գրականությունը» (1952), «Նիկոլայ Նեկրասովը և հայ պոեզիան» (1956), «Ռուս-հայ գրական կապերը 19-20-րդ դարերում» (գիրք 1-2, 1960-1961) աշխատությունները։ Հիմնադրել և խմբագրել է «Հայաստանի և հայ կուլտուրայի մասին» մատենաշարը։ Գեղարվեստական երկերից ուշագրավ են «Առաջին ժպիտը» (1931) արձակ բանաստեղծությունների ժողովածուն, «Էմմա» (1934), «Կյանքը փակ նամակներում» (1937) վեպերը։ 1976 թվականին հրատարակվել է նրա «Ավետիք Իսահակյան» հուշապատումը[1][2]։

Մահացել է 2000 թվականի փետրվարի 9-ին, Երևանում:

Երկեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Նշանակալից են «Ռուս-հայ գրական կապերը 19-20-րդ դարերում. Գիրք 1-2 աշխատությունը», «Հայաստանի և հայ կուլտուրայի մասին» մատենաշարի՝ նրա կողմից հիմնադրումն ու խմբագրումը, արժեքավոր են հայ-ռուսական մշակութային կապերին ու առնչություններին վերաբերող նրա բազմաթիվ գիտական հոդվածները՝ տպագրված ժողովածուներում, պարբերական հրատարակություններում, առանձին գրքերով[3]։

  • Առաջին ժպիտը (արձակ բանաստեղծություններ), Մոսկվա, 1931, 63 էջ:
  • Ցիվա (արձակ բանաստեղծություններ), Երևան, 1932, 25 էջ:
  • Էմմա, Երևան, 1934, 255 էջ:
  • Ստեփան Շահումյանը և Մաքսիմ Գորկին, Երևան, 1934, 116 էջ:
  • Կյանքը փակ նամակներում, Երևան, 1937, 184 էջ:
  • Մաքսիմ Գորկին և հայ կուլտուրան, Երևան, 1940, 145 էջ:
  • Չորս նովել, Երևան, Հայպետհրատ, 1942, 129 էջ:
  • Նովելներ, Երևան, Հայպետհրատ, 1946, 1946, 106 էջ:
  • Մաքսիմ Գորկին և հայ մշակույթը, Երևան, Հայպետհրատ, 1951, 269 էջ:
  • Ն. Վ. Գոգոլը և հայ գրականությունը, Երևան, Հայպետհրատ, 1952, 190 էջ:
  • Ն. Ա. Նեկրասովը և հայ պոեզիան, Երևան, Հայպետհրատ, 1956, 253 էջ:
  • Ռուս-հայ գրական կապերը 19-20-րդ դարերում, գիրք 1, Երևան, 1960, 517 էջ:
  • Ռուս-հայ գրական կապերը 19-20-րդ դարերում, գիրք 2, Երևան, 1961, 490 էջ:
  • Ա. Վ. Լունաչարսկին և Հայաստանը, Երևան, ՀԽՍՀ ԳԱ, 1968, 96 էջ:
  • Մաքսիմ Գորկին և հայ մշակույթը, Երևան, 1968, 268 էջ:
  • Երգ, որ ցնցեց ամբողջ աշխարհը («Ինտերնացիոնալի» հայերեն թարգմանությունների մասին), Երևան, ՀԽՍՀ ԳԱ, 1970, 77 էջ:
  • Հունգար ժողովրդի մեծ զավակը, Երևան, 1970:
  • Ավետիք Իսահակյան, Երևան, «Հայաստան», 1976, 156 էջ:
  • Եղիշե Չարենց: Ստեղծագործության միջազգային արձագանքները, Երևան, «ՀԽՍՀ գրքասերների ընկերություն»-«Սովետական գրող», 1979, 68 էջ:

Թարգմանություններ (ռուսերենից)[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Բանակի գեներալ Ի. Վ. Տրյուլենև, Մենք շահեցինք Կովկասի համար մղված ճակատամարտը, հրատարակչություն «Մարտ հանուն հայրենիքի, 1943, 16 էջ:
  • Ի. Գ. Էրենբուրգ, Ֆրեդերիկ Ժոլիո-Կյուրի, Երևան, 1959, 32 էջ:
  • Պալմիրո Տոլյատի, Մարդկության համար միակ ճիշտ ուղին, Երևան, 1961, 35 էջ:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Գրական տեղեկատու։ Երևան: «Սովետական գրող»։ 1986։ էջ 258-260
  2. «Ով ով է: Հայեր» հանրագիտարան, հատոր առաջին, գլխավոր խմբագիր՝ Հովհաննես Այվազյան, Հայկական հանրագիտարան հրատարակչություն, Երևան, 2007:
  3. «ԳՈՒՐԳԵՆ ՆԵՐՍԵՍԻ ՀՈՎՆԱՆ»։ www.flib.sci.am (անգլերեն)։ Վերցված է 2019-02-03 
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 6, էջ 576 CC-BY-SA-icon-80x15.png