Գողացված նամակը

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Գողացված նամակը
The purloined letter the gift 1845 2.jpg
Հեղինակ Էդգար Ալլան Պո
Տեսակ գիրք
Ժանր դետեկտիվ գրականություն և դետեկտիվ պատմվածք
Բնօրինակ լեզու ամերիկյան անգլերեն
Կերպար(ներ) Օգյուստ Դյուպեն
Ստեղծման տարեթիվ 1845
Նկարագրում է Փարիզ
Նախորդ Մարի Ռոժեի գաղտնիքը
Երկիր Flag of the United States of America (1863-1865).svg Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ
Հրատարակման տարեթիվ դեկտեմբեր 1844
The Purloined Letter Վիքիպահեստում

«Գողացված նամակը» (անգլ.՝ The Purloined Letter), ամերիկացի գրող Էդգար Ալլան Պոյի պատմվածքը, որն առաջին անգամ հրատարակվել է 1844 թվականին: Պատմվածքը հանդիսանում է երևակայական խուզարկու Օգյուստ Դյուպենի մասին երեք պատմվածքների շարքից երրորդը, որը հաջորդում է Սպանություն Մորգ փողոցում և Մարի Ռոժեի գաղտնիքը պատմվածքներին: Երեք պատմվածքներն էլ համարվում են դետեկտիվ ժանրի կարևոր ստեղծագործություններ:

Սյուժե[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Անհայտ պատմողը, ում անունից պատմվում է ստեղծագործությունը, ֆրանսիացի խուզարկու Օգյուստ Դյուպենի հետ քննարկում է նրա ամենահետաքրքիր հետաքննությունները: Այդ ժամանակ նրանց միանում է ոստիկանապետ Ժիսկեն, ով Դյուպենի համար գործ ուներ:

Ոմն օրիորդի հյուրասենյակից նամակ էր գողացված, որը վարկաբեկիչ տվյալներ էր պարունակում: Հայտնի է, որ նամակը գողացել է ոմն նախարար Դ.: Նա եղել է սենյակում, տեսել է նամակը և փոխարինել է այն մեկ այլ ոչ կարևոր նամակով: Դ.-ն նամակով շանտաժի է ենթարկում իր զոհին:

Ոստիկանապետն անում է երկու հիմնարար եզրակացություններ, որոնց հետ էլ համաձայնվում է Դյուպենը.

  1. Նամակը մինչ այս պահը նախարարի ձեռքերում է, քանի-որ նամակին տիրապետելն ավելի շատ իշխանություն է տալիս, քան դրա օգտագործումը:
  2. Նամակը հենց այդ պահին ներկայացնելու հնարավորությունը նույնպիսի կարևոր պայման է, ինչպես նամակի տիրապետումը:

Ոստիկանապետը խոստովանում է, որ ոստիկանները նախարարի տան խուզարկում են արել, սակայն ոչինչ չեն գտել: Նրանք նայել են նույնիսկ պաստառների ետևում և գորգերի տակ: Ոստիկանապետի մարդիկ խուզարկել են բոլոր սեղանները և աթոռները մանրադիտակով, բայց ոչ մի հետք չեն հայտնաբերել, որ ինչ-որ մեկը խախտել էր դրանց ամբողջականությունը:

Դյուպենը խնդրում է ոստիկանապետին տալ նրան նամակի պարունակության ավելի մանրամասն նկարագրություն: Տալով նկարագրությունը՝ Ժիսկեն հեռանում է Դյուպենի մոտից: Նրա բացակայության ժամանակ Դյուպենը և պատմողը քննարկում են ոստիկանների պահվածքը՝ կապված խուզարկումների հետ:

Նրանք նորից հանդիպում են մեկ ամսից նույն կազմով: Այս անգամ Ժիսկեն հայտնում է, որ պատրաստ է հիսուն հազար ֆրանկ վճարել նրան, ով կգտնի նամակը և նրան դուրս կհանի այդ պատմությունից: Դյուպենը համաձայնվում է: Նա խնդրում է ուղարկել իրեն այդ գնի մուրհակ և այդ ժամանակ նա կտա նամակը Ժիսկեին: Ապշած Ժիսկեն տալիս է նրան մուրհակը և իսկապես ստանում է նամակը Դյուպենի ձեռքից: Այլ հարցեր չտալով՝ նա անմիջապես լքում է Դյուպենի աշխատասենյակը, իսկ Դյուպենը պատմեց, թե ինչպես է կարողացել գտնել նամակը:

Հրատարակում և կարծիքներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Պոյի դետեկտիվ պատմվածքներից «Գողացված նամակը» համարվում է ամենաստացվածը, քանի-որ պատմվածքը մաքրված է գոթական գրականության մնացուկներից[1]: Առաջին անգամ «Գողացված նամակը» հայտնվել է The Gift for 1845 ամսագրում 1844 թվականին, իսկ հետո տպագրվել է այլ թերթերում և ամսագրերում:

1844 թվականի մայիսին Էդգար Ալլան Պոն նամակ է ուղարկում Ջեյմս Ռասսել Լոուելլին, որում խոստովանում է, որ համարում է այս պատմվածքը ամենալավը այն ամենից, որը գրել է տրամաբանական հետևաբանությունների ոգով: Երբ պատմվածքը հրատարակվել էր The Gift ամսագրում, խմբագիրը բնութագրեց այն ինչպես հրաշալի պատկերազարդում այն բանի, թե «որքան զվարճալի կարող է լինել մի մարդու ներսի երկու անհատականությունների ֆանտազիաների խաղը»[2]:

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. «Summary, Analysis, and Original Text "The Purloined Letter"» (անգլերեն)։ CliffsNotes։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2010-03-01-ին։ Վերցված է 2010-08-08 
  2. Phillips, Mary E. Edgar Allan Poe: The Man. Volume II. — Chicago: The John C. Winston Co., 1926. — С. 930–931.