Գոհարշադ մզկիթ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Գոհարշադ մզկիթ
պարսկերեն՝ مسجد گوهرشاد
Goharshad Mosque - 1977.jpg
Տեսակմզկիթ
ԵրկիրFlag of Iran.svg Իրան
ՎարչատարածքՄեշհեդ
ՏեղագրությունՄաշհադ
Մասն էԻմամ Ռեզայի դամբարան
Բացվեց1418[1]
ՊատվիրողԳոհարշադ բեգիմ
Ճարտարապետություն
Ոճադրբեջանական ոճ և Timurid architecture?[1]
Բարձրություն43 մետր
Շինանյութաղյուս[1][2] և plaster?[2]

Գոհարշադ մզկիթ (պարսկերեն՝ مسجد گوهرشاد), մզկիթ Իրանի Մաշհադ քաղաքում։ Հանդիսանում է «Իմամ Ռեզայի դամբարան» համալիրի մի մասը[3]։

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մզկիթը կառուցվել է 1418 թվականին ճարտարապետ Գավամեդդին Շիրազի կողմից։ Շինարարությունը ֆինանսավորել է Գոհարշադ թագուհին։ Վերջինս Շահրուհ թագավորի կինն էր։

Մզկիթում որոշ վերանորոգումներ կատարվել են Սեֆյանների և Ղաջարիների իշխանության օրոք։ Այն ունի չորս այվաններ՝ կամարասրահներ, բակ (50 մ × 55 մ) և մի քանի շաբեստաններ (իրանական ճարտարապետությանը բնորոշ՝ ծածկով ազատ տարածք)։

Մզկիթի երկշերտ գմբեթը էապես վնասվել է 1911 թվականին, Ռուսական կայսրության զորքերի ռմբակոծություններից։

Ձևավորում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Իրանական ճարտարապետության 15-րդ դարի առաջին և լավագույն պահպանված հուշարձանը Գոհար Շադի գեղեցիկ մզկիթն է։ Այն այժմ կազմում է Մաշհադում գտնվող Իմամ Ռեզայի դամբարանի մի մասը։ Կառուցված է սամարղանդյան ոճով։ Երկու աշտարակաձև մինարեներ են վեր խոյանում գմբեթին հարող արտաքին անկյուններում, որոնք մարմարե հիմքի հետ միասին ստեղծում են համակողմանի տպավորություն։ Մզկիթի ճակատամասը ձևավորված է արծնապատ աղյուսով և բարձրորակ խճանկարապատ հախճապակիով։

Գույների ողջ պնակը ներառում է գերիշխող կապույտի և փիրուզագույնի, սպիտակի, թափանցիկ կանաչի, դեղինի և մուգ թանաքագույնի մի շարք երանգներ։ Ձևավորման մեջ մեծ դերակատարումներ ունեն ծաղիկներն ու երկրաչափական պատկերները, կամարային շեշտադրումները, բաց սրահներն ու խորքային հանգույցները, ինչպես նաև այվանները[4]։

Պատկերասրահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 https://iranicaonline.org/articles/gowhar-sad-mosque
  2. 2,0 2,1 http://www.masjed.ir/af/article/1669/Goharshad-Mosque-of-Mashhad
  3. «Гохаршад мечеть, мечеть гохаршад мешхед»։ on-line-business.ru (ռուսերեն)։ Վերցված է 2018-01-21 (չաշխատող հղում)
  4. Upham Pope Arthur (1965)։ Persian Architecture: The Triumph of Form and Color։ New York։ ISBN 978-0-8076-0308-6 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]