Գլխավոր տարփուհին (նկար)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto infobox artiste.png
Գլխավոր տարփուհին
Jean Auguste Dominique Ingres, La Grande Odalisque, 1814.jpg
տեսակ գեղանկար
նկարիչ Դոմինիկ Էնգր
տարի 1814
բարձրություն 91±1 սանտիմետր[1] սմ
լայնություն 162±1 սանտիմետր[1] սմ
ուղղություն նեոդասականություն և օրիենտալիզմ
ժանր նյու
նյութ յուղաներկ և կտավ
գտնվում է French paintings, room 75
հավաքածու Լուվրի գեղանկարի բաժին
պատվիրատու Կառոլինա Բոնապարտ
http://www.louvre.fr/en/oeuvre-notices/une-odalisque, http://www.louvre.fr/jp/oeuvre-notices/%E3%80%8A%E3%82%AA%E3%83%80%E3%83%AA%E3%82%B9%E3%82%AF%E3%80%8B կայք
La Grande Odalisque Վիքիպահեստում

«Գլխավոր տարփուհին» (ֆր.՝ La grande odalisque), ֆրանսիացի նկարիչ, 19-րդ դարի եվրոպական ակադեմիզմի խոշոր ներկայացուցիչ, փայլուն դիմանկարիչ Դոմինիկ Էնգրի նկարներից: Կտավը հեղինակը վրձնել է 1814 թվականին: Յուղաներկով կտավի չափերն են՝ 91 × 162 սմ: Այսօր «Գլխավոր տարփուհին» ստեղծագործությունը պահպանվում և ցուցադրվում է Լուվրի թանգարանում (Փարիզ, Ֆրանսիա):

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ժան Օգյուստ Դոմինիկ Էնգրը «Գլխավոր տարփուհին» ստեղծագործությունը կտավին է հանձնել 1814 թվականին[2] Իտալիայի մայրաքաղաք Հռոմում: Հեղինակը կտավը ստեղծում էր, որպեսզի ընծայի Նապոլեոն Բոնապարտի կրտսեր քրոջը՝ Կարոլինա Նապոլեոն Մյուրատին[3]:

«Գլխավոր տարփուհին» նկարն առաջին անգամ ցուցադրվել է 1819 թվականին Փարիզի Սալոնում: Վերածննդի նկարիչների օրինակին հետևելով Դոմինիկ Էնգրը չէր փորձում կամ իդեալականացնել[4], կամ էլ չափազանցելով աղավաղել[5] իր բնորդուհիների նկարները: Այս ստեղծագործությունում հեղինակը տարփուհու մեջքին ավելացրել է երեք ավելորդ թիկնաողեր, որոնք անմիջապես նկատվեցին քննադատների կողմից:

«Գլխավոր տարփուհին» նկարը այդպես էլ ընդունելության չարժանացավ պատվիրատուի կողմից: 1819 թվականին Ժան Օգյուստ Դոմինիկ Էնգրը իր ստեղծագործությունը վաճառեց 800 ֆրանկով կոմս Պուրտալեսին: Մի փոքր ավելի ուշ՝ 1899 թվականին, այս ստեղծագործությունը գնում է փարիզյան Լուվրը: Այսօր «Գլխավոր տարփուհին» նկարը գտնվում է Լուվրի առաջին հարկի 75-րդ սրահում՝ Դարու պատկերասրահում: Նկարի կոդն է՝ R.F. 1158:

Նկարագիր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ինչպես բնորոշ է Դոմինիկ Էնգրի գեղարվեստական ոճին, նկարներում մեծ է մարդակազմական ճշմարտանմանությունը: Սակայն այս կտավում որոշ հակասություններ են նկատվում: Հարճի աջ ձեռքը անբնական երկար է, իսկ ահյակ ոտքը անատոմիական հայացքից տարօրինակ անկյան տակ է ծալված: Այս անճշմարտացի դետալների հետ միաժամանակ նկատվում է ու հիացմունք է առաջացնում ներդաշնակությունը: Նկարված ձախ ոտքի ծունկը սրածայր է, այդպիսով նկարիչը հավասարակշռել է ստեղծած եռանկյան կոմպոզիցիան: «Գլխավոր տարփուհին» ստեղծագործությունում արտացոլված է արևելյան մշակույթը. դա են փաստում նկարի որոշ դետալներ՝ ծխելու պարագաներ, հովհար, գլխաշոր: Այս ամենը ընդգծում են մոդելի օտարածին լինելն ու հոլանի կնոջ մարմնի սառը կատարելությունը:

Հետաքրքիր փաստեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Տարփուհու գլուխը չնչին փոփոխություններով կրկնում է «Ռաֆայելն ու Ֆորնարինան» կտավում նկարած կնոջ գլուխը. այս նկարը վրձնել է Էնգրը Ռաֆայելի հայտնի նկարից մեկ տարի ավելի շուտ: Նկարում պատկերված է նրա սիրեցյալը՝ Ֆորնարինան:
  • Տարփուհու պառկած դիրքը ներշնչել է Ամեդեո Մոդիլյանիին, որը նմանատիպ ստեղծագործություն է վրձնել: Դոմինիկ Էնգրի արվեստին են դիմել նաև Անրի Մատիսն ու Պաբլո Պիկասոն:

Պատկերասրահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 Joconde
  2. Visone Massimo (2012)։ «Caroline Murat, la Grande Odalisque et les "Bains de mer" sur le môle de Portici»։ Bulletin du Musée Ingres։ Avril (84): 6–22։ Վերցված է 10 July 2016 
  3. Weston Helen (1996)։ «A Look Back on Ingres»։ Oxford Art Journal 19 (2): 114–116։ doi:10.1093/oaj/19.2.114 
  4. «Une Odalisque»։ Louvre Museum։ Վերցված է 2008-01-09 
  5. Benjamin Roger (December 2000)։ «Ingres Chez Les Fauves»։ Art History 23 (5): 754–755։ doi:10.1111/1467-8365.00242 

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Cirlot L. Museo del Louvre I, Col. «Museos del Mundo». — Espasa, 2007. — Т. 3. — С. 174—175. — ISBN 978-84-674-3806-2
  • Massimo Visone, Caroline Murat, la Grande Odalisque et les «Bains de mer» sur le môle de Portici, in «Bulletin du Musée Ingres», n. 84, avril 2012, pp. 6–22.
  • Stephen Farthing: Kunst in het juiste perspectief, Librero, Kerkdriel, 2011. ISBN 978-90-8998-048-9
  • De 100 mooiste vrouwen uit de schilderkunst. Rebo, Lisse, 2007. ISBN 9789036620239

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]