Գի դը Լուզինյան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Գի դը Լուզինյան
Guy de Lusignan
Guido di Lusignano.jpg
Դրոշ
Երուսաղեմի արքա
1186 - 1192
Նախորդող Բալդուին V
Հաջորդող Իզաբելլա
Կիպրոսի սենյոռ
1192 - 1194
Նախորդող Իսահակ Կոմնենոս
Հաջորդող Ամորի II
 
Քաղաքացիություն՝ Flag of France (XII-XIII).svg Ֆրանսիա, Vexillum Regni Hierosolymae.svg Երուսաղեմի թագավորություն և Isaak Comnenus of Cyprus flag.svg Կիպրոսի թագավորություն
Մասնագիտություն՝ թագավոր և ասպետ
Ազգություն ֆրանսիացի
Դավանանք Քրիստոնեություն
Ծննդյան օր 1150 կամ մոտ. 1129[1]
Ծննդավայր Պուատու, Ֆրանսիա
Վախճանի օր հուլիսի 18, 1194
Վախճանի վայր Նիկոսիա, Կիպրոս
Թաղված Նիկոսիա
Դինաստիա Լուսինյաններ
Հայր Գուգո VIII դը Լուզինյան
Մայր Bourgogne de Rancon
Ամուսին Սիբիլ Երուսաղեմացի
Զավակներ Ալիսա, Մարիա

Գի դը Լուզինյան (ֆր.՝ Guy de Lusignan, 1150 կամ մոտ. 1129[1], Պուատու, Ֆրանսիա - հուլիսի 18, 1194, Նիկոսիա, Կիպրոս), ականավոր գործիչ Խաչակրաց արշավանքների պատմության մեջ, ֆրանսիական ասպետ Լուզինյանների տոհմից, Երուսաղեմի թագավորության արքա 1186-1192 թվականներին (իր կնոջ Սիբիլլա Երուսաղեմացու հետ համատեղ), Կիպրոսի սենյոռ սկսած 1192 թ.-ից։ Գուգո VIII դը Լուզինյանի որդին։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ճանապարհ գահին[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1173 թ. Գին ուղևորվում Երուսաղեմ, որպես խաչակիր ասպետ։ 1174 թ. նրա եղբայր՝ Ամորին ամուսնանում է Բալդուին դը Իբելինի դստեր հետ, ստանում է ազնվականության աջակցությունը։ Եղբոր հաստատումը Երուսաղեմում նպաստամ է նաև Գիին։ 1180 թ. ապրիլին ամուսնանում է արքայի դստեր՝ Սիբիլլաի հետ ամուսնությունից հետո ստանում է Յաֆֆայի և Ասկալոնի կոմսի կոչում։ Հետագայում ծնվում են նրա դուստրերը Ալիսան և Մարիան։ 1182 թ. արքայի առողջությունը զգալիորեն վատթարանում է և Գին նշանակվում է գահի խնամակալ։

Երուսաղեմի արքա[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Երբ 1185 թ.-ին մահացավ Բալդուին IV-ը գահ բարձրացավ անչափահաս Բալդուին V-ը, նա մահացավ գահակալման առաջին տարում։ Գին իր կնոջ և զինված ուժերի հետ եկավ Երուսաղեմ իր խորթ որդու՝ Բալդուին V-ի թաղմանը, զինված ուժերը Գիի հրամանով քաղաքը վերցրեց վերահսկողուրյան տակ։ Ռայմոնդ III փորձեց դիմադրել, սակայն ապարդյուն, պատրիարք Հերակլեսը օծեց Գիին և Սիբիլլաին որպես Երուսաղեմի արքա։ Բնակչության աջակցությունը նրանք ստացան Ռենո դը Շատիլյոնի շնորհիվ, ով հայտարարեց, որ Սիբիլլան «li plus apareissanz et plus dreis heis dou rouame» («ամենաօրինական և ակնառու թեկնածուն է գահի համար»)։

Հաթթինի ճակատամարտ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

    1rightarrow.png Հիմնական հոդված՝ Հաթթինի ճակատամարտ

Գիի անհեռատես քաղաքականության և Ռենո դը Շատիլյոնի սանձարձակությունների հետևանքով ծավալվեց կոնֆլիկտ ժամանակի ականավոր ռազմական գործիչ Սալահ ալ-Դինի հետ։ 1187 ապրիլի 4-ին խաչակիրները գլխովին ջախջախվեցին Հաթթինի ճակատամարտում Ռենո դը Շատիլյոնը և մի շարք նշանավոր ասպետներ այդ թվում նաև Գին գերեվարվեցին։ Սալահ ալ-Դինը անձամբ գլխատեց Ռենոին լուծելով իր քրոջ վրեժը։ Գին ուղարկվեց Դամասկոս։ Այդ ժամանակ Բալիան դը Իբելինը Սիբիլլաի հետ միասին կազմակերպեց հերոսական ինքնապաշտպանություն Երուսաղեմում, սակայն զորքերի քանակությունների խիստ անհավասարության պատճառով քաղաքը ընկավ 1187 թվականի հոկտեմբերի 2-ին։ 1188 թ. Գին բաց թողվեց։ Գին և Սիբիլան պատսպարվեցին քրիստոնյաների վերջին հենակետ Տյուրոսում:

Երրորդ խաչակրաց արշավանք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

    1rightarrow.png Հիմնական հոդված՝ Երրորդ խաչակրաց արշավանք


Կիպրոսի սենյոռ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1192 թ. կորցնելով գահը Գին Ռիչարդ Առյուծասիրտից գնեց Կիպրոս կղզին 40 հազար ոսկե բեզանտի դիմաց։ Այսպիսով նա դարձավ Կիպրոսի սենյոր։

Մահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1194 թ չթողնելով ժառանգներ նա մահացավ։ Կիպրոսի գահը փոխանցվեց նրա եղբորը։ Գին թաղվեց Նիկոսիաի տաճարականների եկեղեցում։

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Bernard Hamilton, "Women in the Crusader States: The Queens of Jerusalem", in Medieval Women, edited by Derek Baker. Ecclesiastical History Society, 1978
  • Bernard Hamilton, The Leper King and his Heirs: Baldwin IV and the Crusader Kingdom of Jerusalem, Cambridge University Press, 2000.
  • Guida Jackson, Women Who Ruled, 1998
  • Robert Payne, The Dream and the Tomb, 1984

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]