Գիշերվա փայլը

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Picto infobox artiste.png
Գիշերվա փայլը
唐 韓幹 照夜白圖 卷-Night-Shining White MET DP153679.jpg
տեսակթղթագլան
նկարիչՀան Գան[1]
տարիմոտ. 7-րդ դար
բարձրություն30,8 սանտիմետր
լայնություն34 սանտիմետր
ստեղծման վայրՉինաստան[2]
ժանրթղթագլան
նյութթուղթ և թանաք
գտնվում էՄետրոպոլիտեն թանգարան[3]
հավաքածուՄետրոպոլիտեն թանգարան[4][1] և Asian Art?[5]
կայք
Night-Shining White (Han Gan) Վիքիպահեստում

«Գիշերվա փայլը» (կամ «Գիշերվա փայլը մականունով ձին», (չին.՝ 唐 韓幹 照夜白圖 卷), չինացի նկարիչ Հան Գանի ձեռակերտ թղթագլան՝ ստեղծված 8-րդ դարի կեսերին (շուրջ 750 թվականին): Ներկայումս ստեղծագործությունը գտնվում է Մետրոպոլիտեն թանգարանի հավաքածուում: Նկարը թանգարանին է հանձնվել 1977 թվականին:

Նկարագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Նկարում պատկերված է Թան դինաստիայի կայսր Սյուան ցզունի սյունին կապված ձիու դիմապատկերը: Իր ժամանակին Հան Գանը համարվում էր Չինաստանի պատմության մեջ լավագույն ձի պատկերող նկարիչը[6]: Նա հայտնի էր նրանով, որ իր ստեղծագործություններում հավաստի ձևով էր ներկայացնում ձիու արտաքին տեսքն ու բնավորությունը, գերազանց տիրապետում էր նրանց վարքագծին ու սովորույթներին[7][8]: Չինաստանում կայսերական ձիու դիցաբանական ստեղծագործություններին բնորոշ էին լայն բիբերով վառվռուն աչքերով և ծառս եկած սմբակներով ձիերի պատկերները: Կայսեր հետ զրույցում ինքը՝ Հան Գանը, պնդում էր, որ ախոռներում գտնվող ձիերը համարվում էին իր գեղանկարչության ուսուցիչները[9]: Սյուան-ցզունի հրամանով Հան Գանը ստեղծել է հանրահայտ նժույգների «դիմանկարների» մի ամբողջ շարք[7][10]:

Ձիու տեսքն արտահայտում է նրա հուզական վիճակը

Եվրոպական արվեստաբանները հաճախ նշում են Հան Գանի և չինական գեղանկարչության մյուս ներկայացուցիչների նկարների պայմանականությունը և դրանում էական տարբերություններ են տեսնում չինական անիմալիստների և կենդանիներ պատկերող եվրոպացի արվեստագետների ստեղծագործությունների միջև, և այդ պարզության և պայմանականության պայմաններում «Գիշերվա փայլը» չի կորցնում իր արտահայտչականությունն ու խանդավառությունը[8]: Ի տարբերություն Կենտրոնական Ասիայի ցեղատեսակների ձիերի նատուրալիստական պատկերների՝ «Գիշերվա փայլի» նժույգն ունի ավելի քիչ իրատեսական համամասնություններ, նկարում ձին ունի շատ կարճ և բարակ ոտքեր և բավականին կլորավուն մարմին[11]: Հան Գանը ձիուն պատկերել է մարդկային հատկանիշներով, նրա տանջված հայացքը ուղղված է դիտողին և կարծես կարեկցանք և օգնություն է հայցում[11]: Սյունին կապվածությունը և ձիու զգացմունքային տեսքը պատկերում են կայսերական արքունիքի կյանքի տխուր կողմերը[11]:

Նկարչի ստեղծագործությունների բնօրինակներից շատերը չեն պահպանվել, բայց դրանք բազմիցս պատճենվել են հետագա դարերի գեղանկարիչների կողմից[7]: Նախկին սեփականատեր կոլեկցիոներների կնիքների և ստորագրությունների բազմազանությունը հաստատում են, որ նկարները պատկանել են Հան Գանին[9]: Սակայն նկարչի կնիքը և ստորագրությունն այդ նկարների վրա չկա: Դրանց վրա առկա է Հարավային Թանի կայսր Լի Յուի և Ցյանլունի կայսր Մի Ֆեյի կնիքները[9]: Նկարների վրա կնիքները և ստորագրությունները դրվում էին հազարավոր և ավելի տարիների ընթացքում[9]:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]