Գինեգործությունն Ավստրիայում

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Vergessen?.jpg

Գինեգործությունն Ավստրիայում համարվում է երկրի տնտեսության ճյուղերից մեկը և ունի երկարամյա ավանդությաներ: Երկրում գինեգործության մասին առաջին հիշատակումնները թվագրվում են մ.թ.ա. 7-րդ դարով: Հայտնի է, որ երկրում գինեգործությամբ սկսել են զբաղվել կելտերը, ովքեր արդեն հին ժամանակներում իրականացնում էին խաղողագործության պարզունակ եղանակներով մշակություններ Բուրգենլանդում և Շտիրիայում: Հռոմեացիների՝ տարածաշրջան գալով խաղողի այգիների տարածքները սկսեցին աստիճանաբար ընդլայնվել[1][2][3]:

Ավստրիայում գինեգործության տարածման գործում մեծ ավանդ ունեցավ Կառլոս Մեծը, ով վարում էր խաղողագործության կադաստր, կազմավորում խաղողի ցուցադրական այգիներ: Նա նաև կազմակերպեց գինու տեսակների դասավորություն[1][2][3]:

Միջնադարում գինեգործության տարածման մեջ կարևոր դեր խաղացին վանքերը, որոնք օժանդակում էին գինեգործության ավանդույթներին և ստեղծում ավստրիական գինիների նոր տեսակներ: 1526 թվականին է թվագրվում ավստրիական «Լյութերի գինի» գինու տեսակի ստեղծման մասին վավերագրական առաջին հիշատակություններ: 15-16-րդ դարերումպատերազմները, հարկային բարձր վճարների սահմանումը և հավաքագրումները հանգեցրեցին ավստրիական գինեգործության անկման: Այնուամենայնիվ, արդեն 18-րդ դարում, նոր օրենքի ընդունման հետ կապված, գինեգործությունը սկսեց վերածնվել: Հենց այդ ժամանակ Ավստրիայում բացվեցին առաջին Հեյրիգեր խմիչք ըմպելու հաստատությունները, որոնք վաճառում էին սեփական արտադրության գինիներ[1][2][3]:

Աստիճանաբար ավստրիական գինիները սկսում են հայտնվել միջազգային շուկաներում, սակայն ցուրտ ձմեռներն ու խաղողի սնկային հիվանդությունների տարածումը 19-րդ դարում երկրում էապես կրճատեցին գինու արտադրությունը: Միայն Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո տեխնիկական հագեցվածության շնորհիվ ավստրիական գինեգործությունը կրկին նկատելիորեն զարգացավ[1][2][3]:

Սկսած 20-րդ դարի 50-ական թվականներից Ավստրիայի գինեգործությունը անցնում է արդյունաբերական մակարդակի. սկսում են օգտագործել արհեստական պատրաստանյութեր, հերբիցիդներ, եստիցիդներ և այլ տեխնոլոգիական նվաճումներ[1]:

Որքան էլ հակասական հնչի, Ավստրիայում գինեգործության զարգացման վրա դրական ազդեցություն ունեցավ 1985 թվականին տեղի ունեցած «ավստրիական գինու սկանդալը»: Խնդիրն այն էր, որ որոշ ավստրիական ընկերություններ սկսեցին գինու հետ խառնել դիէտիլենգլիկոլ (անտիֆրիզի բաղադրիչ): Այդ բացահայտումից հետո արտասահմանյան բազմաթիվ շուկաներ փակեցին իրենց դռները ավստրիական գինու առաջ: Սակայն ժամանակի ընթացքում այդ ամոթալի բացահայտումը մոռացվեց, իսկ ավստրիական արտահանողների համար այն հանդիսացավ ուսանելի խրատ[1][4][5]:

Ավստրիայում պտղատու խաղողի այգիների ընդհանուր տարածքը կազմում է մոտ 51 հազար հեկտար, որոնց հիմնական մասը գտնվում է երկրի արևելքում և հարավ-արևելքում: Սպիտակ և կարմիր գինիների հարաբերակցությունը խոսում է այն մասին որ Ավստրիայում սպիտակ գինիները նշանակալիորեն ավելի են: Խաղողի այգիների ընդհանուր մակերեսի 70 տոկոսը զբաղեցնում են սպիտակ խաղողի 22 տեսակներ, որոնցից, համաձայն օրենքի, կարելի է արտադրել որակյալ գինիներ: Միաժամանակ կարմիր խաղողի զբաղեցրած մակերեսը վերջին տարիներին աճեցին մինչև 30 տոկոս[1]:

Կլիմա և հող[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ավստրիայի գինեգործական տարածաշրջանները գտնվում են չափավոր մայրցամաքային կլիմայի գոտում և մոտավորապես համապատասխանում են ֆրանսիական Բուրգունդիի տեղադրությանը: Այդ շրջանների մեծամասնության համար բնութագրական են տաք ամառը և մեղմ աշունը: Այստեղ հանդիպում են ռելիեֆի տարբեր համադրություններ՝ ցածրադիր լեռներից մինչև ձյունապատ լեռներ, որոնք պայմանավորում են կլիմայի, հողի և բուսականության ուղղահայաց գոտիավորում: Ավստրիայի ցածրադիր հյուսիս-արևելյան և արևելյան ծայրևամասերում կլիման չափավոր տաք է: Տաքությունը բավարար է խաղողի հասունացման համար: Երաշտ պատահում է հազվադեպ: Դանուբի հովտից դեպի վերև խոնավությունը բարձրանում է, բայց բավականին տաք ու արևոտ: Լեռներ բարձրանալուն զուգընթաց մեծանում է տեղումների քանակը: Ավստրիայի խաղողի այգիները տեղակայված են հողի տարբեր տեսակների վրա: Գերակշռում են թերթաքարային, մանրախճային, կավե-կվարցային, կրաքարային գոտիները[1]:

Խաղողի կուլտիվացվող տեսակներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գրյուներ Վելտլիներ գինի

Սպիտակ տեսակներ[1][6]՝

  • Գրյուներ Վելտլիներ (Grϋner Veltliner)
Այս բարձր բերքատու տեսակը Ավստրիայում հանդիսանում է առաջատար: Գրյուներ Վելտլիներից ստացված գինին ստացվում է թեթև և շնչող, մրգային թունդ բուրմունքով:
  • Իտալական րիսլինգ, Վելշրիսլինգ (Welchriesling)
Գրյուներ Վելտլիներից հետո երկրորդ խաղողն է Ավստրիայում: Վելշրիսլինգից ստացվում են թեթև գինիներ մրգա-հատապտղային երանգով, թունդ բուրմունքով և հաճելի թթվային համով:
  • Նոյբուրգեր (Neuburger)
Այս տեսակը ստացվել է Րոտեր Վելտլիներ (Roter Veltliner) և Սիլվաներ (Sylvaner) տեսակների խաչասերումից: Այս տեսակի խաղողից ստացված գինիները արձակում են ընկույզի համով հավասարակշռված զուսպ բուրմունք: Ունեն փափուկ, հագեցած համ:

Կարմիր տեսակներ[1]՝

  • Բլաուֆրենկիշ (Blaufrankisch)
Այս տեսակի համար հատկանշական է սև մրգերի և հատապտուղների բույրերը, մոշի և թթու բալի երանգներով, երբեմն էլ հանքային նոտայով:
  • Ցվեյգելտ (Zweigelt)
Տվյալ տեսակը ստացվել է St-Laurent և Blaufrankisch տեսակների խաչասերումից: Այս տեսակի խաղողից պատրաստված գինուն բնութագրական է շատ մուգ գույնը և բալի թանձր բույրը: Հիմնականում օգտագործում են երիտասարդ Ցվեյգլերը և գնահատում վառ մրգայնության համար [7]:

Գինեգործական շրջաններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ավստրիայի գինեգործական շրջանների քարտեզ

Ավստրիայում առկա են չորս հիմնական գինեգործական շրջաններ[1]

Գինիների դասակարգում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1973 թվականից Ավստրիայում գինիները դասակարգվում են այնպիսի սկզբունքով, որը օգտագործում են գերմանական գինիների դասակարգման համար: Որոշիչ հանգամանք է հանդիսանում շաքարի պարունակությունը, որը պետք է համապատասխանի Կլոստերնոյբուրգյան աղյուսակին[1][8]:

  • TAFELWEIN սեղանի գինիներ
Ավստրիական գինիներից ամենամասսայական տեսակն է: Սովորաբար արտադրվում է ԵՄ երկրներից հավաքված գինենյութերի խառնուրդից:
  • LANDWEIN գինիներ
Այդ գինիները արտադրվում են միայն որոշակի գինեգործական երկրամասերում և սեղանի գինիների հետ համեմատած ունեն առավել բարձր շաքարի և ալկոհոլի պարունակություն:
  • QUALITÄTSWEIN տեսակավոր գինիներ
Այս գինին պետք է արտադրվի առանձին գինեգործական շրջանում, որը նշված է պիտակի վրա: Բացի այդ, այն պետք է ցույց տա այն խաղողի լավագույն հատկությունները, որից պատրաստված է: Այս տեսակի գինիները անցնում են հատուկ համտեսում և ստանում հատուկ կոդ:
  • PRÄDIKAT բարձրորակ գինիներ որոշակի (սահմանված) հասունությամբ
Այս գինիների արտադրության մեջ արգելված է շապտալիզացիան (գինու մեջ սպիրտի պարունակության բարձրացման համար շաքարի ավելացում): Այս գինիները, պայմանավորված շաքարի պարունակությունից և պատրաստման եղանակներից, բաժանվում են հետևյալ դասակարգման՝
    • KABINETTWEIN գրասենյակային գինիներ
Այս ենթադասի գինու շշալցումը կատարվում է բացառապես Ավստրիայի տարածքում:
    • SPÄTLESE ընտրանի գինի
Գինիներ ամբողջովին հասունացած խաղողի ուշ բերքահավաքից:
    • AUSLESE գինիներ
Ստացվում է ուշ բերքահավաքի ըստ հասունության աստիճանի բծախնդիր տեսակավորված խաղողից: Ոչ հասունացած կամ վնասված պտուղները հեռացվում են:
    • BEERENAUSLESE քաղցր գինիներ
Ստացվում է խաղողի կիսաչոր հատիկներից, որոնց վրա հողի փոշու շերտ կա:
    • EISWEIN «սառցե գինի»
Հավաքի և ճզմելու ընթացքում այս գինու համար նախատեսված խաղողը պետք է լինի սառեցված վիճակում:
    • STROHWEIN «ծղոտե դեղին գինի»
Ստացվում է խաղողի այն պտուղներից, որոնք նվազագույնը երեք ամսվա ընթացքում պահվել են ծղոտի կամ եղեգի մեջ: Պտուղները պետք է կախված լինեն պարաններից և չորացվեն բացօդյա:
    • AUSBRUCH գինիներ
Ավստրիական գինիներից ամենագնահատվածներից է: Պատրաստված է գերհասունացած և չորացած խաղողից[9]:
    • TROCKENBEERENAUSLESE բարձր տեսակի գինիներ
Այս չափազանց բարձր տեսակի գինին պատրաստում են չամիչ դարձած, գերհասունացած և բորբոսային շերտ ունեցող պտուղներից:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,00 1,01 1,02 1,03 1,04 1,05 1,06 1,07 1,08 1,09 1,10 1,11 Виноделие Австрии.(ռուս.)
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 «Viticulture in Austria – a journey in fast motion»։ Wines from Austria։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 21 February 2007-ին։ Վերցված է 2007-04-26  (անգլ.)
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 Blom, Philipp (2000) The Wines of Austria Faber & Faber 0-571-19533-4(անգլ.)
  4. Robinson Jancis (2002-11-16)։ «Grüner Veltliner - distinctly groovy grape»։ jancisrobinson.com։ Վերցված է 2007-04-26 (անգլ.)
  5. Robinson Jancis (2004-10-23)։ «World Dry Riesling Championship»։ jancisrobinson.com։ Վերցված է 2007-04-26 (անգլ.)
  6. «Gruner Veltliner Wine»։ Wine-Searcher (անգլ.)
  7. "Austria The Wine Country" (PDF). (includes vintage guide). Austrian Wine Marketing Board. 2005.(անգլ.)
  8. Classifications of Austrian wine.(անգլ.)
  9. Аусбрух // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.(ռուս.)