Գետնամուշկ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Գետնամուշկ
Գետնամուշկ
Գետնամուշկ
Դասակարգում
Թագավորություն  Բույսեր (Plantae)
Վերնաբաժին Բարձրակարգ բույսեր (Embryophyta)
Տիպ/Բաժին Պտերներ (Pteridophyta)
Դաս Lycopodiopsida
Կարգ Lycopodiales
Ընտանիք Գետնամուշկազգիներ (Lycopodiaceae)
Ցեղ Huperzia
Տեսակ Գետնամուշկ (H. selago)
Միջազգային անվանում
Huperzia selago

Գետնամուշկ (լատ.՝ Lycopodium selago L.), գետնամուշկազգիների ընտանիքին պատկանող գետնամուշկ բույս ։ Գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։

Նկարագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բազմամյա, մշտադալար խոտաբույս է, ունի 5–10 սմ բարձրություն: Ցողունները ուղիղ են, մի փոքր բարձրացող: Տերևները գծային–նշտարաձև են, հերթադիր, պարուրաձև, խիտ դասավորությամբ: Սպորանգիումները մեկական են և գտնվում են տերևների անոթներում[1]:

Տարածվածություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հանդիպում է միայն Իջևանի ֆլորիստիկական շրջանում (Մրղուզի լեռնաշղթա)[1]: Հայաստանից բացի հանդիպում է նաև Արևելյան Ասիայում, Ճապոնիայում, Եվրոպայում և Հյուսիսային Ամերիկայում, Ալթայում, Կրասնոյարսկի երկրամասում, Իրկուտսկի հարավում, Յակուտիայի հյուսիսում, Կամչատկայում, Կուրիլյան կղզիներում և Չուկոտյան թերակղզում[2]։ Ռուսաստանում տարածված է Նոր Երկրից մինչև Կովկաս ներառյալ։

էկոլոգիա[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Աճում է միջինից մինչև ենթալպյան գոտի՝ ծովի մակարդակից 1000–2300 մ բարձրությունների վրա, անտառներում, խոնավ ժայռերի վրա[1]:

Պահպանություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակ է: Հայտնաբերվել է 1982 թվականին Մրղուզի լեռնաշղթայում: Հայաստանի ֆլորայի համար ոչ միայն նոր տեսակ է, այլև նոր ցեղի, նոր ընտանիքի և ընդհանրապես նոր կարգի պատկանող տեսակ: Տարածման և բնակության շրջանների մակերեսը 10 կմ²-ից պակաս է: Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված չէր: Ընդգրկված չէ CITES–ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում[1]:

Պահպանության գործողություններ չեն իրականացվում[1]:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Հայաստանի Կարմիր գիրք (հայերեն)։ Երևան: ՀՀ Բնապահպանության նախարարություն։ 2010։ ISBN 978-99941-2-420-6 
  2. «Huperzia+selago»։ Germplasm Resources Information Network (GRIN) (Ստուգված է 7 Փետրվարի 2016)