Գեղարվեստի թանգարան (Ցյուրիխ)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Գեղարվեստի թանգարան
Kunsthaus Zürich 2011-08-06 18-44-30 ShiftN2.jpg
Kunsthaus Zürich2.jpg
Տեսակպատկերասրահ և հիշողության կազմակերպություն
ԵրկիրFlag of Switzerland.svg Շվեյցարիա[1][2]
ՏեղագրությունAltstadt?[2], Ցյուրիխ և Ցյուրիխ
Ղեկավարության նստավայրՑյուրիխ
ՀասցեHeimplatz 1, 8001 Zürich[1]8001[1]Heimplatz? (1)
Հիմնադրված է1910
ՏնօրենAnn Demeester?[3], René Wehrli?[4] և Wilhelm Wartmann?[5]
Կայքkunsthaus.ch(գերմ.)(անգլ.)(ֆր.)

Ցյուրիխի գեղարվեստի թանգարան (գերմ.՝ Kunsthaus Zürich), պատկերասրահ Շվեյցարիայի Ցյուրիխ քաղաքում, որտեղ տեղակայված են տարիների ընթացքում Zürcher Kunstgesellschaft արվեստի ասոցիացիայի ձեռք բերած Շվեյցարիայի կարևորագույն հավաքածուները[6]։ Հավաքածուն սկսվում է միջնադարից՝ ներկայացնելով ժամանակակից արվեստը՝ շեշտադրելով շվեյցարական արվեստը։

Ճարտարապետություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Թանգարանը նախագծել են ճարտարապետներ Կարլ Մոզերը և Ռոբերտ Քյուրջելը, բացվել է 1910 թվականին։ Հատկապես ուշագրավ են թանգարանի սկզբնական հատվածում պահպանված Մոզերի ստեղծած մի շարք ինտերիերները՝ զարդարված սոցեսիոն ոճի նեո-հունական տարբերակով։ Ճակատային մասում գտնվող ռելիեֆները ստեղծել է Մոզերի վաղեմի գործընկեր Օսկար Կիֆերը։ Թանգարանի բուն շենքն ընդլայնվել է 1925, 1958 և 1976 թվականներին[7]։

230 միլիոն դոլար արժողությամբ ճարտարապետական մրցույթը հաղթել է լոնդոնաբնակ Դեյվիդ Չիպպերֆիլդը, ով նախագծել է զանգվածային ուղղանկյուն ավազաքարով ծածկված շինություն։ Ընդլայնման շնորհիվ կավելանա 5,040 քմ պատկերասրահ՝ 78%-ով ավելացնելով ցուցադրման տարածքը։ Կունստհաուսը կդառնա ամենամեծ շվեյցարական պատկերասրահը՝ առաջ անցնելով Բազելից։ Երկու վերին հարկերը կլինեն արվեստի համար, առաջին հարկում կլինեն տարբեր ծառայություններ՝ փողոցի նկուղային հարկով միանալով բուն թանգարանին[7]։

Արվեստի հայտնի ցյուրիխցի հովանավոր Լիդիա Էշերի (1858–1891) 150-ամյակի կապակցությամբ Gesellschaft zu Fraumünster ասոցիացիան շենքի առջևի մասում բացեց նրա հուշատախտակը[8]։ 2008 թվականի օգոստոսի 20-ին Ցյուրիխի քաղաքապետարանի կողմից այս վայրն անվանվել է Lydia Welti-Escher Hof[9]:

Հավաքածու[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Թանգարանի հավաքածուն ներառում է հետևյալ նկարիչների գլխավոր գործերից՝ Կլոդ Մոնե (մի շարք աշխատանքներ, ներառյալ հսկայական ջրաշուշանների նկարը), Էդվարդ Մունկ, Պաբլո Պիկասո, Ժակ Լիպշից և Ալբերտո Ջակոմետի։ Ներկայացված են նաև շվեյցարացի այլ արվեստագետներ, այդ թվում՝ Յոհան Հենրիխ Ֆուսլին, Ֆերդինանդ Հոդլերը, կամ ժամանակներից՝ Պիպիլոտի Ռիստը և Պիտեր Ֆիշլին։ Կարելի է տեսնել նաև Վինսենթ վան Գոգի, Էդուարդ Մանեի, Անրի Մատիսի և Ռենե Մագրիտի աշխատանքներից։

Չորեքշաբթի օրերին հավաքածուն տեսնելու մուտքն անվճար է բոլոր այցելուների համար[10]։

Կառավարում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կունստհաուսը ղեկավարում է Kunstgesellschaft հիմնադրամը։ 2013 թվականին թանգարանն ունեցել է 315000 այցելու[7]։ 2017 թվականի հունվարի 12-ի մամլո հաղորդագրության մեջ հաստատությունը հայտարարել է, որ 2016 թվականին այցելուների թիվը հասել է 320000-ի[11]։

Հանրային տրանսպորտ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Թանգարան կարելի է հասնել Ցյուրիխի տրամվայով՝ իջնելով Kunsthaus կանգառում։ Այն տեղակայված է Pfauenplatz-ում՝ թանգարանի շենքի և Շաշպիլհաուս (գերմ.՝ Schauspielhaus Zürich) գերմանական թատրոնի շենքի միջև։

Պատկերասրահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 Swiss GLAM Inventory, 16 September 2016 — 2016.
  2. 2,0 2,1 archINFORM (գերմ.) — 1994.
  3. https://www.geneveactive.ch/article/ann-demeester-nouvelle-directrice-du-kunsthaus-zurich/
  4. https://www.buehrle.ch/en/collection/?tx_buehrlewerkliste_werkliste%5Bwerk%5D=207&tx_buehrlewerkliste_werkliste%5Baction%5D=show&cHash=317c275d633a45f73dfc513d98eb124c
  5. German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library, Austrian National Library Record #2016862-7 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  6. The Telegraph, The Director's Guide: Kunsthaus Zurich, by John O'Ceallaigh, June 9, 2017.
  7. 7,0 7,1 7,2 Martin Bailey (June 20, 2014), A tale of two extensions Archived 2014-06-25 at the Wayback Machine. The Art Newspaper.
  8. «Ehrung der Kunstmäzenin Lydia Welti-Escher (press release)» (German)։ Gesellschaft zu Fraumünster։ 2008-03-27։ Արխիվացված է օրիգինալից 2016-03-05-ին։ Վերցված է 2014-11-29 
  9. Stadtrat von Zürich (2008-08-20)։ «Strassenbenennungskommission; Benennung von "Lydia-Welti-Escher-Hof" (press release)» (German)։ Stadt Zürich։ Վերցված է 2014-11-29 
  10. «Արխիվացված պատճենը»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2019-05-03-ին։ Վերցված է 2020-07-14 
  11. Kunsthaus Press Release Archived 2017-12-29 at the Wayback Machine.

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]