Jump to content

Գավրիլո Պրինցիպ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Գավրիլո Պրինցիպ
Гаврило Принцип
Դիմանկար
Գավրիլո Պրիցիպ
Ծնվել էհուլիսի 25, 1894
ԾննդավայրԲոսնիա և Հերցեգովինա Օբլիայ, Բոսնիա և Հերցեգովինա
Մահացել էապրիլի 28, 1918 (23 տարեկանում)
Մահվան վայրԱվստրո-Հունգարիա Տերեզին, Ավստրո-Հունգարիա
ԳերեզմանVidovdan Heroes chapel
ՔաղաքացիությունԱվստրո-Հունգարիա
Ազգությունսերբ
ԿրոնՍերբ ուղղափառ եկեղեցի
ԿրթությունԲելգրադի առաջին գիմնազիա
Մասնագիտությունհեղափոխական
Ծնողներհայր՝ Petar Princip?, մայր՝ Marija Princip?
ԱնդամությունՄլադա Բոսնա
Ստորագրություն
Изображение автографа
 Gavrilo Princip Վիքիպահեստում

Գավրիլո Պրինցիպ (սերբ.՝ Гаврило Принцип, հուլիսի 13 (25), 1894[1], Obljaj, Տրավնիկ, Austro-Hungarian rule in Bosnia and Herzegovina, Ավստրո-Հունգարիա[2][3][4] - ապրիլի 28, 1918(1918-04-28)[5][6][1][…], Theresienstadt Small Fortress, Terezín, Political district of Litoměřice, Բոհեմիայի թագավորություն, Ցիսլեյտանիա, Ավստրո-Հունգարիա[7][8][9]), սերբ ուսանող, «Երիտասարդ Բոսնիա (Մլադոբոսնիա)» կազմակերպության անդամ։ Ծնվել է 1894 թվականի հուլիսի 25-ին Բոսնիա և Հերցեգովինայում։ Նա նաև բոսնիական հեղափոխության անդամ է։ Պատմության մեջ հայտնի է դարձել նրանով, որ նա սպանել է Ավստրո-Հունգարիայի թագավորության գահաժառանգ Ֆրանց Ֆերդինանդ I-ին և նրա կնոջը՝ Սոֆիային[10]։ Այս սպանությունից հետո նա անհաջող ինքնասպանություն է կատարել։ Ավստրո-Հունգարիայի դատարանը Գավրիլո Պրինցիպին արժանացրել է մահապատժի։

Սարաևոյի սպանություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այս սպանության հետևանքով մահանում է Ավստրո-Հունգարիայի երկմիասնական պետության ապագա արքա Ֆրանց Ֆերդինանդը[11]։ Սկզբում գահաժառանգի ավտոմեքենայի վրա պայթուցիկ են տեղադրում, սակայն Ֆրանց Ֆերդինանդը փրկվում է և վնասվում են տեղի հասարակ մարդիկ[12]։ Երկրորդ անգամ երբ Ֆրանց Ֆերդինանդը փորձում է պարզել իր մահափորձ կազմակերպողներին, Գավրիլո Պրինցիպը կատարում է «Երիտասարդ Բոսնիա» կազմակերպության տված հրահանգը և երկու գնդակով սպանում Ֆրանց Ֆերդինանդին և նրա կնոջը։ Այս դեպքերը պատմության մեջ հայտնի է Սարաևոյի սպանություն անվանումով։ Այս սպանությունից հետո Ավստրո-Հունգարիան պատերազմ է հայտարարում Սերբիային, իսկ Սերբիան օգնություն է խնդրում Ռուսաստանից։ Գերմանիան իր հերթին միանում է Ավստրո-Հունգարիային և սկսվում է առաջին համաշխարհային պատերազմը։ 2014 թվականին լրացավ Ֆրանց-Ֆերդինանդի մահվան 100-րդ տարելիցը։

Հիշողություններ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ի պատիվ Գավրիլո Պրինցիպի, Սերբիայի մայրաքաղաք Բելգրադի և Չեռնոգորիայի մայրաքաղաք Պոդգորիցայի փողոցներից մեկը կրում է նրա անունը։ 2014 թվականին Բոսնիական սպանության հարյուր ամյակի լրանալու առթիվ Սարաևոյում կանգնեցվում է Գավրիլո Պրինցիպի արձանը։ Բացի այդ՝ Սերբիայի նախագահ Միլորադ Սրպսկան ասել է, որ սերբերը հպարտ են իրենց նախնիններով, որոնք պահպանել են իրենց ինքնությունը[13]

Ծանոթագրություններ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  1. 1 2 Encyclopædia Britannica
  2. http://www.express.co.uk/entertainment/books/473462/The-Trigger-Hunting-The-Assassin-Who-Brought-The-World-To-War-by-Tim-Butcher-review
  3. http://www.revolvy.com/main/index.php?s=Gavrilo%20Princip
  4. http://www.gmanetwork.com/news/story/366561/lifestyle/peopleandevents/the-weakling-whose-shots-started-wwi
  5. Internet Movie Database — 1990.
  6. Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  7. http://www.rte.ie/radio1/the-history-show/programmes/2014/0615/620214-the-history-show-sunday-15-june-2014/
  8. http://www.rte.ie/radio1/the-history-show/programmes/2014/0615/620214-the-history-show-sunday-15-june-2014/?clipid=1601945
  9. http://lareviewofbooks.org/review/war-zone-mathias-enards-zone
  10. Правда, по одной из сербских версий, Принцип метил не в Софию, а в Потиорека.
  11. The Origin of the Tale that Gavrilo Princip Was Eating a Sandwich When He Assassinated Franz Ferdinand | History | Smithsonian
  12. Это был полуавтоматический пистолет «Browning-M-1910», калибра 7.65x17mm.
  13. «Боснийские сербы установили памятник Гаврило Принципу». Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ սեպտեմբերի 26-ին. Վերցված է 2015 թ․ ապրիլի 14-ին.
Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Գավրիլո Պրինցիպ» հոդվածին։