Գալիսիայի օրհներգ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Գալիսիայի օրհներգ
Տեսակօրհներգ
Բառերի հեղինակEduardo Pondal?[1]
ԵրգահանPascual Veiga?[1]
ԵրկիրFlag of Spain.svg Իսպանիա

Գալիսիայի օրհներգ (գալ.՝ himno de Galicia) կամ գալիսիական հիմն (գալ.՝ himno galego) ՝ պաշտոնական անվանումը «Os pinos» («Սոճի»), ինչպես զինանշանն ու դրոշն, այնպես էլ հիմնը հանդիսանում է Գալիսիայի ազգային խորհրդանիշերից մեկը։ Այն ստեղծվել է 1890 թվականին, իսկ Գալիսիայի ինքնավարության կանոնադրության 6-րդ հոդվածի 2-րդ կետի համաձայն՝ հաստատվել է 1981 թվականին։ Տեքստը և երաժշտությունը պաշտոնապես ընդունվել է 1984 թվականի մայիսին։

Տեքստի հեղինակն է Էդուարո Պոնդալը, կոմպոզիտորը՝ Պաասկուալ Վեյգան (Pascual Veiga)։

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Էդուարդո Պոնդալ

Գալիսիայի օրհներգը ստեղծվել է գալիսերեն լեզվի և գրականության (գալ.՝ Rexurdimento) վերածննդի ժամանակաշրջանում՝ XIX դարի երկրորդ կեսին։

Պոնդալը կապված էր տարածաշրջանային մասնագետների հետ և ակտիվ նամակագրական կապի մեջ էր իդեոլոգ և տեսաբան Մանուել Մուրգիեյի հետ[2], ով իր «Գալիսիայի պատմություն» հինգ հատորանոց գրքերում ներկայացրել է Գալիսիայի տարբեր ժամանակշրջաններ, ծագումը, լեզուն, մշակույթն ու կարևոր իրադարձություններ։ Այդ աշխատության աշխատանքերի ժամանակ նա օգտվել է ֆրանսիական հրատարակություններից և իռլանդական տեքստերի անգլերեն թարգմանություններից գրել Բրեոգանի մասին, որոնք էլ ցույց է տվել Պոնդալին։ Նա Մուրգիեյից է իմացել կելտերի լեգենդար առաջնորդի մասին[3]։ Պոնդալը Մուրգիեյի աշխատությունների օգնությամբ ուսումնասիրում էր Գալիսիայի պատմությունը, փորձում էր գտնել իր էթնիկ խմբի արմատները Հին Հունաստանի հետ և կելտական ոգու գերիշխող առկայությունը գալիսիացիների մեջ։ Նա միանգամայն համակարծիք էր Մուրգիեյի տեսակետի հետ[4]։

1888 թվականին գալիսիացի կոմպոզիտոր Պասկուալ Վեյգան առաջարկում է Էդուարդո Պոնդալին Լա Կորունյայում անցկացվող «Լավագույն գալիսիական քայլերգ» մրցույթի համար տեքստ գրել, որին համահունչ կստեղծեր մեղեդի[5]։ 1890-ին բանաստեղծը գրում է «Os pinos» («Սոճիներ») բանաստեղծությունը, իսկ Վեյգան՝ երաժշտությունը։ Հիմնում օգտագործվել է բանաստեղծության միայն առաջին չորս հատվածները։

Առաջին անգամ ստեղծագործությունը ներկայացվել է 1907 թվականի դեկտեմբերի 20-ին Կուբայի մայրաքաղաք Հավանայում։ Միջոցառումը կազմակերպել էր Խոսե Ֆոնտենլա Լիլը (Xosé Fontenla Leal), որը տեղի է ունեցել Գալիսիայի Մեծ թատրոնում (Gran Teatro do Centro Galego)[5][6]։ Այդ կատարմանը ներկա է եղել Մանուել Կուրոս Էնրիկեսը, ով Գալիսիայի վերածննդի խոշոր բանաստեղծներից էր։ Կուբայում Գալիսիսայի սփյուռքը ակտիվ մասնակցում էր քաղաքական և մշակութային իրադարձություններին։

1923 թվականին հիմնը հնչել է տարածաշրջանային հանրահավաքների ժամանակ{{sfn|nationalanthems}։

1935 թվականին Պանդալայի 100 ամյակի կապակցությամբ լույս է տեսել նրա բանաստեղծությունների երկրորդ հավաքածուն՝ «Սոճիներ» բանաստեղծությամբ, իսկ հիմնի տեքստք տպագրվել է թերթերում։

1976 թվականից հիմնը հնչել է Սանտյագո դե Կոմպոստելայի տաճարի հարակից Կինտանա (Quintana) հրապարակում[7]։

Հիմնի խոսքեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գալիսիայի հիմն
Պասկալ Վեիգա
Գալիսիայի հիմն
Բրեոգանի արձանը, Լա Կորունյա

Os pinos (Galician)

Que din os rumorosos

na costa verdecente,

ó raio transparente

do prácido luar?


Que din as altas copas

de escuro arume harpado

co seu ben compasado

monótono fungar?


Do teu verdor cinguido

e de benignos astros,

confín dos verdes castros

e valeroso chan,


non deas a esquecemento

da inxuria o rudo encono;

desperta do teu sono

fogar de Breogán.


Os bos e xenerosos

a nosa voz entenden,

e con arroubo atenden

o noso rouco son,

mais só os iñorantes,

e féridos e duros,

imbéciles e escuros

non nos entenden, non.


Os tempos son chegados

dos bardos das idades

que as vosas vaguidades

cumprido fin terán;

pois onde quer, xigante

a nosa voz pregoa

a redenzón da boa

nazón de Breogán.

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Anthems of the autonomous communities of Spain

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

[галис.] / Ricardo Carballo Calero. — 3.ª edición. — Vigo : Editorial Galaxia, 1981. — 894 p. — ISBN 8471543915.

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Աղբյուրներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Վիքիդարանի պատկերանիշը
Վիքիդարանում կան նյութեր այս թեմայով՝
Himno galego, 1890
Վիքիդարանի պատկերանիշը
Վիքիդարանում կան նյութեր այս թեմայով՝
Lei de símbolos de Galicia

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]