Գալիսիայի օրհներգ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Գալիսիայի օրհներգ
Flag of Galicia.svg
Տեսակօրհներգ
Բառերի հեղինակEduardo Pondal?
ԵրկիրFlag of Spain.svg Իսպանիա

Գալիսիայի օրհներգ (գալ.՝ himno de Galicia) կամ գալիսիական հիմն (գալ.՝ himno galego) ՝ պաշտոնական անվանումը «Os pinos» («Սոճի»), ինչպես զինանշանն ու դրոշն, այնպես էլ հիմնը հանդիսանում է Գալիսիայի ազգային խորհրդանիշերից մեկը։ Այն ստեղծվել է 1890 թվականին, իսկ Գալիսիայի ինքնավարության կանոնադրության 6-րդ հոդվածի 2-րդ կետի համաձայն՝ հաստատվել է 1981 թվականին։ Տեքստը և երաժշտությունը պաշտոնապես ընդունվել է 1984 թվականի մայիսին։

Տեքստի հեղինակն է Էդուարո Պոնդալը, կոմպոզիտորը՝ Պաասկուալ Վեյգան (Pascual Veiga)։

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Էդուարդո Պոնդալ

Գալիսիայի օրհներգը ստեղծվել է գալիսերեն լեզվի և գրականության (գալ.՝ Rexurdimento) վերածննդի ժամանակաշրջանում՝ XIX դարի երկրորդ կեսին։

Պոնդալը կապված էր տարածաշրջանային մասնագետների հետ և ակտիվ նամակագրական կապի մեջ էր իդեոլոգ և տեսաբան Մանուել Մուրգիեյի հետ[1], ով իր «Գալիսիայի պատմություն» հինգ հատորանոց գրքերում ներկայացրել է Գալիսիայի տարբեր ժամանակշրջաններ, ծագումը, լեզուն, մշակույթն ու կարևոր իրադարձություններ։ Այդ աշխատության աշխատանքերի ժամանակ նա օգտվել է ֆրանսիական հրատարակություններից և իռլանդական տեքստերի անգլերեն թարգմանություններից գրել Բրեոգանի մասին, որոնք էլ ցույց է տվել Պոնդալին։ Նա Մուրգիեյից է իմացել կելտերի լեգենդար առաջնորդի մասին[2]։ Պոնդալը Մուրգիեյի աշխատությունների օգնությամբ ուսումնասիրում էր Գալիսիայի պատմությունը, փորձում էր գտնել իր էթնիկ խմբի արմատները Հին Հունաստանի հետ և կելտական ոգու գերիշխող առկայությունը գալիսիացիների մեջ։ Նա միանգամայն համակարծիք էր Մուրգիեյի տեսակետի հետ[3]։

1888 թվականին գալիսիացի կոմպոզիտոր Պասկուալ Վեյգան առաջարկում է Էդուարդո Պոնդալին Լա Կորունյայում անցկացվող «Լավագույն գալիսիական քայլերգ» մրցույթի համար տեքստ գրել, որին համահունչ կստեղծեր մեղեդի[4]։ 1890-ին բանաստեղծը գրում է «Os pinos» («Սոճիներ») բանաստեղծությունը, իսկ Վեյգան՝ երաժշտությունը։ Հիմնում օգտագործվել է բանաստեղծության միայն առաջին չորս հատվածները։

Առաջին անգամ ստեղծագործությունը ներկայացվել է 1907 թվականի դեկտեմբերի 20-ին Կուբայի մայրաքաղաք Հավանայում։ Միջոցառումը կազմակերպել էր Խոսե Ֆոնտենլա Լիլը (Xosé Fontenla Leal), որը տեղի է ունեցել Գալիսիայի Մեծ թատրոնում (Gran Teatro do Centro Galego)[4][5]։ Այդ կատարմանը ներկա է եղել Մանուել Կուրոս Էնրիկեսը, ով Գալիսիայի վերածննդի խոշոր բանաստեղծներից էր։ Կուբայում Գալիսիսայի սփյուռքը ակտիվ մասնակցում էր քաղաքական և մշակութային իրադարձություններին։

1923 թվականին հիմնը հնչել է տարածաշրջանային հանրահավաքների ժամանակ{{sfn|nationalanthems}։

1935 թվականին Պանդալայի 100 ամյակի կապակցությամբ լույս է տեսել նրա բանաստեղծությունների երկրորդ հավաքածուն՝ «Սոճիներ» բանաստեղծությամբ, իսկ հիմնի տեքստք տպագրվել է թերթերում։

1976 թվականից հիմնը հնչել է Սանտյագո դե Կոմպոստելայի տաճարի հարակից Կինտանա (Quintana) հրապարակում[6]։

Հիմնի խոսքեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գալիսիայի հիմն
Պասկալ Վեիգա
Գալիսիայի հիմն
Բրեոգանի արձանը, Լա Կորունյա

Os pinos (Galician)

Que din os rumorosos

na costa verdecente,

ó raio transparente

do prácido luar?


Que din as altas copas

de escuro arume harpado

co seu ben compasado

monótono fungar?


Do teu verdor cinguido

e de benignos astros,

confín dos verdes castros

e valeroso chan,


non deas a esquecemento

da inxuria o rudo encono;

desperta do teu sono

fogar de Breogán.


Os bos e xenerosos

a nosa voz entenden,

e con arroubo atenden

o noso rouco son,

mais só os iñorantes,

e féridos e duros,

imbéciles e escuros

non nos entenden, non.


Os tempos son chegados

dos bardos das idades

que as vosas vaguidades

cumprido fin terán;

pois onde quer, xigante

a nosa voz pregoa

a redenzón da boa

nazón de Breogán.

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Anthems of the autonomous communities of Spain

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

[галис.] / Ricardo Carballo Calero. — 3.ª edición. — Vigo : Editorial Galaxia, 1981. — 894 p. — ISBN 8471543915.

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Աղբյուրներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Վիքիդարանի պատկերանիշը
Վիքիդարանում կան նյութեր այս թեմայով՝
Himno galego, 1890
Վիքիդարանի պատկերանիշը
Վիքիդարանում կան նյութեր այս թեմայով՝
Lei de símbolos de Galicia

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]