Բրանդենբուրգյան դարպասներ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Museum Silhouette.svg
Բրանդենբուրգյան դարպասներ
Brandenburg Gate (8331820462).jpg
Տեսակ city gate, հաղթակամար և ճարտարապետական հուշարձան
Երկիր Գերմանիա
Տեղագրություն Dorotheenstadt, Բեռլին և Միտտե
Վայր Բեռլին և Միտե
Հասցե Pariser Platz
Ճարտարապետական ոճ կլասիցիզմ, Greek Revival architecture և նեոդասական ճարտարապետություն
Շինանյութ Ավազաքար
Անվանված է Հաֆելի Բրանդենբուրգ
Հիմնադրված է 1788
Բացված 1791
Ճարտարապետ Carl Gotthard Langhans
Պատվիրող Frederick William II of Prussia
Ժառանգության կարգավիճակ ճարտարապետական ժառանգության հուշարձան
Բրանդենբուրգյան դարպասները գտնվում է Գերմանիաում
Բրանդենբուրգյան դարպասներ
Պաշտոնական կայք
Կոորդինատներ: 52°30′58.580000099199″ հս․ լ. 13°22′39.800000099198″ ավ. ե. / 52.51627222224977487° հս․. լ. 13.37772222224977803° ավ. ե. / 52.51627222224977487; 13.37772222224977803
Բրանդենբուրգյան դարպասները Գերմանիայի կապիտուլյացիայից հետո: 1945 թ. հունիս
Բրանդենբուրգյան դարպասները և Բեռլինի պատը: 1988 թ. հունիս

Բրանդենբուրգյան դարպասներ (գերմ.՝ Brandenburger Tor) - ճարտարապետական հուշարձան Բեռլինի կենտրոնում։ Կառուցվել է 1788 - 1791 թթ.:

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Նշելով իր 226-րդ տարեդարձը, Բրանդենբուրգյան դարպասները համարվում է Գերմանիայի և Բեռլինի ամենահայտնի սիմվոլը, իսկ 1989 թ.-ից հետո այն դարձավ երկրի վերամիավորման սիմվոլը։

Բրանդենբուրգյան դարպասները Բեռլինում պահպանված միակ քաղաքական դարպասն է, նրա սկզբնական անվանումն էր՝ «Աշխարհի դարպասներ»: Այն կառուցվել է Կառլ Գոթթարդ Լանգգանսի կողմից 1789-1791 թթ. և համարվում է առաջին զգալի աշխատանքը, որը կատարվել էր բեռլինյան դասականապաշտության ոճով։ Բրանդենբուրգյան դարպասների կառուցման գործում մոդել է ծառայել Աթենքի միջնաբերդը։ Դարպասների ճակատն ի սկզբանե ներկված էր եղել սպիտակ գույնով։ Ճակատի ձևավորումը պատկանում է Յոհան Գոթֆրիդ Շադովին։ Հենց նա էլ մշակել է վեցմետրանոց մարտակառքը, որը վերահսկում է հաղթանակի աստվածուհի Վիկտորիան։ (Այն տեղակայված է արևելյան կողմում)։

Նվաճելով Բեռլինը, Նապոլեոնը հրամայում է քանդել մարտակառքը և տեղափոխել Փարիզ։ Նապոլեոնի դեմ հաղթանակից հետո աստվածուհի Վիկտորիան վերադարձվել է Բեռլին և ստացել Երկաթե խաչ, կառուցված Ֆրիդրիխ Շնիկելի կողմից։

1871 թվականին ֆրանկո-Պրուսական պատերազմից հետո հաղթանակած զինվորների երթը քայլեց դարպասների միջով։ 1918-1920 թթ.- հակահեղափոխական տրամադրվածությամբ զինվորները 1933 թվականին դարպասները վերածեցին Ազգային-սոցիալիստական տոնակատարության տեսարանի։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Բրանդենբուրգյան դարպասները մեծ վնասներ կրեցին, իսկ մարտակառքն ամբողջությամբ ավերվեց։ 1945-1957 թթ. մարտակառքի վրա ծածանվում էր Խորհրդային Միության դրոշը, որից հետո այն փոխարինվում է Գերմանիայի Դեմոկրատական Հանրապետության դրոշի։ (Սկսած 1989 թ., Գերմանիայի միավորումից հետո դարպասների վրա ոչ մի դրոշ չկա)։

1956 թ.-ին դարպասները վերականգնվել են, իսկ մարտակառքը վերականգնվել է միայն 1958 թվականին։ 1961 թ.-ի օգոստոսի 13-ին Բեռլինյան պատը արգելում է անցումը դարպասներով։ Պատը գտնվում էր Արևելյան Բեռլինի տարածքում և Արևմտյան Բեռլինի քաղաքացիները անցնել պատի մյուս կողմը չէին կարողանում։ Բայց նաև Արևելյան Բեռլինի բնակիչները չէին կարող մուտք գործել Արևմտյան Բեռլին, քանի որ այն անջատված էր Արևմտյան Բեռլինից։