Բորիս Շապոշնիկով

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Բորիս Միխայլովիչ Շապոշնիկով
Шапошников, Борис Михайлович
Shaposhnikov1929.jpg
հոկտեմբերի 2, 1882(1882-10-02)[1] - մարտի 26, 1945(1945-03-26)[2][1] (62 տարեկանում)
ԾննդավայրԶլատոուստ, Ուֆայի նահանգ, Ռուսական կայսրություն[2]
Մահվան վայրՄոսկվա, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ[2]
ԳերեզմանԿրեմլի պատի պանթեոն
ՔաղաքացիությունԽՍՀՄ
ԶորատեսակՌուսական կայսերական բանակ
ԿոչումԽորհրդային Միության մարշալ
Հրամանատարն էրՄերձվոլգյան ռազմական օկրուգների զորքերի հրամանատար
ՊաշտոնԳլխավոր շտաբի ռազմակա դեմիայի պետ
Մարտեր/
պատերազմներ
Առաջին համաշխարհային պատերազմ, Ռուսաստանի քաղաքացիական պատերազմ և Հայրենական մեծ պատերազմ
ՊարգևներOrder of Lenin Ribbon Bar.svgOrder of Lenin Ribbon Bar.svgOrder of Lenin Ribbon Bar.svgOrder of Red Banner ribbon bar.pngOrder of Red Banner ribbon bar.pngOrder suvorov1 rib.pngOrder redstar rib.pngOrder redstar rib.png20 years saf rib.pngRibbon bar for the medal for the Defense of Moscow.png

Բորիս Միխայլովիչ Շապոշնիկով (հոկտեմբերի 2, 1882(1882-10-02)[1], Զլատոուստ, Ուֆայի նահանգ, Ռուսական կայսրություն[2] - մարտի 26, 1945(1945-03-26)[2][1], Մոսկվա, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ[2]), խորհրդային ռազմական գործիչ և տեսաբան։ Խորհրդային Միության մարշալ (1940), պրոֆեսոր (1935ԽՄԿԿ անդամ 1930 թվականից։

Կրթություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ավարտել է Մոսկվայի ռազմական ուսումնարանը (1903) և Գլխավոր շտաբի ակադեմիան (1910)։ Մասնակցել է առաջին համաշխարհային պատերազմին (1914-19181918 թվականին կամավոր մտել է կարմիր բանակ, տարբեր պաշտոններ է վարել շտաբներում։ Քաղաքացիական պատերազմից հետո, 1921-1925 թվականներին, եղել է ԲԴԿԲ-ի շտաբի պետի առաջինին օգնական, 1925-1928 թվականներին՝ Լենինգրադյան (նաև 19351937 թվականներին) և Մոսկովյան, 1931-1932 թվականներին՝ Մերձվոլգյան ռազմական օկրուգների զորքերի հրամանատար, 1928-1931 թվականներին՝ ԲԴԿԲ շտաբի պետ, 1937-1940 թվականներին՝ Գլխավոր շտաբի պետ և Պաշտպանության ժողկոմի տեղակալ (նաև 1941 թվականին)։ 1941-1945 թվականների Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ, 1941 թվականի հուլիսից 1942 թվականի մայիսը եղել է Գլխավոր (շտաբի պետ, 1942-1943 թվականներին Պաշտպանության ժողկոմի տեղակալ, 1943-1945 թվականներին՝ Գլխավոր շտաբի ռազմակա դեմիայի պետ։ Շապոշնիկովը շատ գործ է կատարել կարմիր բանակի ամրապնդման և կատարելագործման, խորհրդային ռազմական ուսմունքի զարգացման ուղղությամբ։

Ամփոփելով 1918-1920 թվականների քաղաքացիական պատերազմի փորձը՝ գրել է «Հեծելազոր» (1923), «Վիսլայի վրա» (1924) երկերը։ «Բանակի ուղեղը» (հ․ 1—3, 1927-1929) Բ․ Մ․ Շապոշնիկով Վ․ Ն․ Շապոշնիկով մարքս-լենինյան մեթոդով շարադրված աշխատության մեջ աոաջին համաշխարհային պատերազմի փորձի վրա տվել է ապագա պատերազմի բնույթը, նշել նրանում Գլխավոր շտաբի դերը։ Շապոշնիկովն եղել է Կենտգործկոմի անդամ, ԽՍՀՄ I գումարման Գերագույն խորհրդիի դեպուտատ, ՀամԿ(բ) ԿԿ անդամության թեկնածու (1939 թվականից)։

Պարգևներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Նամականիշ, CCCP 1982 թ.

Պարգևատրվել է Լենինի 3, Կարմիր դրոշի 2, Սուվորովի I աստիճանի, Կարմիր աստղի 2 շքանշաններով։ Շապոշնիկովի անունով են կոչվում «Վիստրել» բարձրագույն դասընթացները։ Թաղված է Մոսկվայում, Կարմիր հրապարակում, Կրեմլի պատի մոտ։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 2,7 2,8 Шапошников Борис Михайлович // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 8, էջ 453 CC-BY-SA-icon-80x15.png