Jump to content

Բոնդի լողափի կրակոցներ (2025)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Բոնդի լողափի կրակոցներ
Տեսակզանգվածային կրակոցներ, զանգվածային սպանություն, հանցագործություն ատելության հողի վրա և ահաբեկչական ակտ
Երկիր Ավստրալիա[1]
Գրոհի վայրMunicipality of Waverley?
ՏեղադրանքBondi Beach?
Գրոհի նպատակհրեա
Տարեթիվդեկտեմբերի 14, 2025[2]
ԶենքՀրազեն[3]
Զոհվածներ16 մարդ[4]
Վիրավորներ40[5]
Ահաբեկիչների քանակ2[6]
 2025 Bondi Beach shooting Վիքիպահեստում

2025 թվականի դեկտեմբերի 14-ին, Ավստրալիայում Սիդնեյի Բոնդի լողափում, Բոնդիի Խաբադի կողմից կազմակերպված Խանուկայի մեծ տոնակատարության ժամանակ, տեղի ունեցավ հակասեմական ահաբեկչական հարձակում: Ուշ կեսօրին Քեմփբել Փարեյդի մոտակայքում զանգվածային կրակոցների մասին է հաղորդվել, ինչը լայնածավալ խուճապ է առաջացրեց, քանի որ մարդիկ ապաստան են փնտրել: Նոր Հարավային Ուելսի ոստիկանական ուժերը արձագանքել են միջադեպին և կոչ արել հանրության անդամներին խուսափել տարածքից և ապաստան գտնել, քանի դեռ իրավիճակը զարգանում է:

16 մարդ սպանվել է, այդ թվում՝ երկու կրակողներից մեկը, իսկ երկրորդ կրակողը ձերբակալվել է։ Առնվազն 42 մարդ վիրավորվել է, այդ թվում՝ առնվազն երկու ոստիկան։ Ավելի ուշ ոստիկանությունը կրակողներից մեկին պատկանող մեքենայից հայտնաբերել և հեռացրեց կասկածելի ինքնաշեն պայթուցիկ սարք։ Սա Ավստրալիայում երկրորդ ամենամահացու զանգվածային կրակոցն է՝ 1996 թվականի Թասմանիայում տեղի ունեցած Պորտ Արթուրի կոտորածից հետո[7][8][9]։

Նախապատմություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բոնդի լողափը Ավստրալիայի ամենահայտնի ծովափնյա տարածքներից մեկն է և հայտնի տեսարժան վայր զբոսաշրջիկների և գիշերային կյանքի համար։ Այն գտնվում է Սիդնեյի արևելյան արվարձաններում . այս տարածքը հայտնի է որպես Սիդնեյի հրեական համայնքի կենտրոն, որն իր հերթին Ավստրալիայի երկու ամենամեծ հրեական համայնքներից մեկն է՝ Մելբուռնի հետ միասին։  Սիդնեյի Բոնդի շրջանը վերջերս անվտանգության հետ կապված բարձրացված մտահոգություններ էր առաջացրել 2024 թվականի ապրիլին Բոնդի Ջանկշնում տեղի ունեցած դանակահարության պատճառով։

Ավստրալիայի ազգային ահաբեկչական սպառնալիքի մակարդակը 2024 թվականի օգոստոսին բարձրացվել է «հնարավոր»-ից մինչև «հավանական»։ Ավստրալիայի անվտանգության հետախուզական կազմակերպության (ASIO) գլխավոր տնօրեն Մայք Բուրգեսը որպես այս որոշմանը նպաստող գործոններ նշել է հոկտեմբերի 7-ի հարձակումները և Գազայի պատերազմը[10], ինչպես նաև քաղաքական բևեռացումը, անհանդուրժողականությունը, սոցիալական ցանցերում ապատեղեկատվության տարածումը և շատերի կողմից դավադրության տեսությունների ընդունումը։ Ավստրալիան, ինչպես աշխարհի մեծ մասը,  2023 թվականի հոկտեմբերից ի վեր հրեական համայնքների և անհատների վրա հարձակումների աճ է ապրել[10][10][11]։

Դեպքը տեղի է ունեցել Խանուկայի առաջին գիշերը, երբ մոտակայքում նախատեսված էր ամենամյա Խաբադ համայնքային միջոցառում («Խանուկա ծովի մոտ»)[10][12]:

Հարձակում

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Միջադեպի տեսանյութերում երևում են սևազգեստ երկու տղամարդիկ, որոնք, ըստ որոշ տեղեկությունների, կրակում են ամբոխի վրա՝ պոմպային որսորդական հրացաններով և կարմիր կետային նշանոցով փականի հրացանով[13][14]։ Արտակարգ իրավիճակների ծառայությունները դեպքի վայր են կանչվել ժամը 18:47-ին ( AEDT ) ( UTC+11 ):  Նոր Հարավային Ուելսի ոստիկանությունը ժամը 18:57-ին հայտարարություն է տարածել, որում հաստատվում է, որ միջադեպին արձագանքում են, և նրանք կոչ են արել հանրությանը խուսափել տարածքից[15]։

Կրակողներից մեկին զինաթափել է 43-ամյա Սիդնեյցի Ահմեդ ալ Ահմեդը[14][15][16]։ Անցորդը հետապնդել է կրակողին հետևից և կարողացել խլել զենքը նրանից, ապա այն հետ ուղղել կրակողի վրա։ Կռվի ժամանակ անցորդին երկու անգամ կրակել են[17]։ Կրակողը նահանջել է դեպի կամուրջը, որտեղ տեղակայված էր մյուս կրակողը։ Այնուհետև ժամանել է ոստիկանության աշխատակից և կրակ բացել զինյալների վրա հետևից[18]։

Հարձակումից մի քանի ժամ անց ոստիկանությունը հայտնել է, որ Նոր Հարավային Ուելսի ռումբերի ոչնչացման ջոկատը վնասազերծել է Քեմփբել Փարեյդում գտնվող մեքենայի ներսում գտնվող ինքնաշեն պայթուցիկ սարքերը, որոնք գտնվում էին Բոնդի լողափին զուգահեռ գլխավոր ճանապարհին[19][20]։

Հետաքննություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Նոր Հարավային Ուելսի ոստիկանությունը ձերբակալել է երկու հարձակվողի, որոնցից մեկը մահացել է դեպքի վայրում[13][19]։ Նրանք կոչ են արել հանրությանը խուսափել տարածքից, քանի դեռ իրավիճակը շարունակում է զարգանալ։ Արտակարգ իրավիճակների ծառայությունները դեպքի վայրում բուժօգնություն են ցուցաբերել մի շարք վիրավորների, իսկ իշխանությունները շարունակում են հետաքննել կրակոցների հանգամանքները՝ շարունակվող հասարակական անվտանգության միջոցառումների շրջանակներում[12]։

Ոստիկանությունը կրակոցները հայտարարեց ահաբեկչական միջադեպ[21]։ ASIO-ն նշեց, որ հանցագործներից մեկը ծանոթ էր իրենց[22]։

Զոհեր

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Նոր Հարավային Ուելսի վարչապետ Քրիս Մինսը հաստատել է, որ զոհվել է առնվազն 16 մարդ, այդ թվում՝ կրակողներից մեկը, և առնվազն 42-ը վիրավորվել են, այդ թվում՝ առնվազն երկու ոստիկան[21][23]։ Մահացածներից մեկը նույնականացվել է որպես Բոնդիի Խաբադի օգնական ռաբբի[24]։ Իսրայելի արտաքին գործերի նախարարությունը հայտնել է, որ մեկ իսրայելցի զոհվել է, իսկ մյուսը՝ վիրավորվել[24]։

Արձագանք

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ներքին

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Նոր Հարավային Ուելսի վարչապետ Քրիս Մինսը հայտարարել է, որ «այսօր երեկոյան Բոնդիից ստացված հաղորդագրությունները և պատկերները խորապես անհանգստացնող են» և կոչ է արել մարդկանց հետևել ոստիկանության հրահանգներին[19]: Վարչապետ Էնթոնի Ալբանեզեն կրակոցները որակել է որպես «ցնցող և տագնապալի»[22] և նշել, որ «[իր] մտքերը բոլոր տուժածների հետ են»: Ներքին գործերի նախարար Թոնի Բըրքը կրակոցները անվանել է «սարսափելի բռնության ակտ»[21]:

Ավստրալիայի հրեական ասոցիացիայի գործադիր տնօրեն Ռոբերտ Գրեգորին ասել է. «Սա հարձակում է հրեական համայնքի վրա, որը խորապես ցավ է պատճառում մեզ՝ որպես համայնքի»[25][26]։ Ավստրալիայի Սիոնիստական ​​ֆեդերացիայի նախագահ Ջերեմի Լեյբլերն ասել է . «Հրեաների վրա հարձակումը, որոնք տոնում են իրենց հավատքը, հարձակում է հենց Ավստրալիայի վրա։ Դա հարձակում է մեր արժեքների, մեր սոցիալական համախմբվածության և մարդկանց՝ առանց վախի հավաքվելու հիմնական իրավունքի վրա»[27]։

Ավստրալիայի Իմամների ազգային խորհուրդը նույնպես դատապարտել է կրակոցները՝ նշելով, որ «սա բոլոր ավստրալացիների, այդ թվում՝ Ավստրալիայի մուսուլման համայնքի համար միասնության, կարեկցանքի և համերաշխության պահ է՝ մերժելով բռնությունը դրա բոլոր դրսևորումներով և հաստատելով մեր համատեղ հանձնառությունը սոցիալական ներդաշնակության և բոլոր ավստրալացիների անվտանգության նկատմամբ»[21]։

Միջազգային

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Իսրայելի վարչապետ Բենիամին Նեթանյահուն դատապարտել է կրակոցները և մեղադրեցլ Ալբանեզեի կառավարությանը «այս հակասեմական կրակի վրա յուղ լցնելու» համար[28]։ Իսրայելի նախագահ Իսահակ Հերցոգը ցավակցություն է հայտնել հրեական համայնքին և կոչ արեց Ավստրալիայի կառավարությանը շարունակել «պայքարել հակասեմականության հսկայական ալիքի դեմ, որը պատուհասում է ավստրալական հասարակությանը»[29]։  Իսրայելի արտաքին գործերի նախարար Գիդեոն Սաարը հայտարարել է, որ «սարսափած է» հարձակումից. նա բռնությունը բնութագրել է որպես «վերջին երկու տարիների ընթացքում Ավստրալիայի փողոցներում տեղի ունեցած հակասեմական բռնության» հետևանք[30][31][32]։

Ի թիվս այլոց, Նոր Զելանդիայի վարչապետ Քրիստոֆեր Լուքսոնը հայտարարություն է տարածել, որում ասվում է, որ «ցնցված է Բոնդիում տեղի ունեցած սարսափելի տեսարաններից, որը կիվիացիները ամեն օր այցելում են... Իմ և բոլոր նորզելանդացիների մտքերը տուժածների հետ են»[33]։ Միացյալ Թագավորության վարչապետ Քիր Սթարմերը դատապարտել է միջադեպը[30]։ Ֆրանսիայի նախագահ Էմանուել Մակրոնը կրակոցները որակել է որպես «հակասեմական ահաբեկչական հարձակում» և նշել, որ «Ֆրանսիան իր մտքերն է հայտնում զոհերին, վիրավորներին և նրանց սիրելիներին։ Մենք կիսում ենք ավստրալացի ժողովրդի ցավը և կշարունակենք անդադար պայքարել հակասեմական ատելության դեմ, որը վնասում է մեզ բոլորիս, որտեղ էլ որ այն հարվածի»[34]։ Շվեդիայի վարչապետ Ուլֆ Քրիստերսոնը իր միասնությունն է հայտնեց զոհերին և նրանց ընտանիքներին և կոչ արել. «միասին մենք պետք է պայքարենք հակասեմականության տարածման դեմ»[35]։ Հնդկաստանի վարչապետ Նարենդրա Մոդին ցավակցություն է հայտնել[36]։  Գերմանիայի կանցլեր Ֆրիդրիխ Մերցը դատապարտել է հարձակումը՝ այն որակելով որպես հակասեմական հարձակում, որը կատարվել է Խանուկայի ժամանակ։ Նա ասել է, որ խորապես ցնցված է միջադեպից, ցավակցություն հայտնեց զոհերին և նրանց ընտանիքներին և հարձակումը բնութագրել որպես ոտնձգություն ընդհանուր ժողովրդավարական արժեքների նկատմամբ։ Մերցը նաև կոչ է արել շարունակել հակասեմիտիզմի դեմ պայքարը Գերմանիայում և միջազգային մակարդակով[37]։ Արգենտինայի նախագահ Խավիեր Միլեյը դատապարտել է հարձակումները՝ դրանք որակելով որպես «սարսափ» և ցավակցություն հայտնեց զոհերին[38]։ Միացյալ Նահանգների պետքարտուղար Մարկո Ռուբիոն խստորեն դատապարտել է հարձակումը[39]։

Ծանոթագրություններ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  1. ↑ Al menos 11 muertos y varios heridos tras un ataque terrorista contra una celebración judía en Australia
  2. ↑ 2,0 2,1 We analysed the video footage of the shooting. Here’s what we found — 2025.
  3. ↑ Al menos 10 muertos en un tiroteo en Bondi Beach, la playa más famosa de Australia, informó la policía
  4. ↑ Bondi beach attack: what we know so far about the shooting in Sydney (բրիտ․ անգլ.) — 2025. — ISSN 0261-3077
  5. ↑ https://www.police.nsw.gov.au/news/news_article?sq_content_src=%2BdXJsPWh0dHBzJTNBJTJGJTJGZWJpenByZC5wb2xpY2UubnN3Lmdvdi5hdSUyRm1lZGlhJTJGMTIyNDczLmh0bWwmYWxsPTE%3D
  6. ↑ Jacobs L. Live updates: At least 11 people killed in shooting at Australia’s Bondi Beach — 2025.
  7. ↑ «Shooting at Australia's Bondi Beach Jewish holiday event kills 12». Reuters. 2025 թ․ դեկտեմբերի 14.
  8. ↑ «What we know so far about the Bondi Beach terror attack». 7NEWS (անգլերեն). 2025 թ․ դեկտեմբերի 14. Վերցված է 2025 թ․ դեկտեմբերի 14-ին.
  9. ↑ «11 shot dead in attack on Hanukkah event at Australia's Bondi Beach». The Washington Post. 2025 թ․ դեկտեմբերի 14. Վերցված է 2025 թ․ դեկտեմբերի 14-ին.
  10. ↑ 10,0 10,1 10,2 10,3 «Australia raises terror threat level to 'probable' from 'possible'». Reuters. 2024 թ․ օգոստոսի 5. Վերցված է 2025 թ․ դեկտեմբերի 14-ին.
  11. ↑ «Report details attacks and abuse faced by Australian Jews». ABC News (ավստրալիական անգլերեն). 2025 թ․ դեկտեմբերի 3. Վերցված է 2025 թ․ դեկտեմբերի 14-ին.
  12. ↑ 12,0 12,1 Menon, Praveen; Qiu, Stella; Pal, Alasdair (2025 թ․ դեկտեմբերի 14). Mallard, William (ed.). «Gunfire, injuries reported at Sydney's Bondi beach, two people in custody». Reuters (անգլերեն). Վերցված է 2025 թ․ դեկտեմբերի 14-ին.
  13. ↑ 13,0 13,1 Buckley, Penry; Davies, Anne; Visser, Nick (2025 թ․ դեկտեմբերի 14). «Bondi beach mass shooting: 12 people killed after gunshots fired at Sydney park hosting Jewish festival». The Guardian (ավստրալիական անգլերեն). Վերցված է 2025 թ․ դեկտեմբերի 14-ին. «At least 12 people have died, including one alleged gunman, following a mass shooting at Bondi beach, during which dozens of gunshots were fired at a park hosting a Jewish festival [...] Video seen by Guardian Australia showed two men in black clothes crossing a bridge at Bondi beach and firing. Twelve shots could be heard.»{{cite news}}: CS1 սպաս․ url-status (link)
  14. ↑ 14,0 14,1 BBC News (2025 թ․ դեկտեմբերի 14). LIVE: Twelve killed in shooting targeting Jewish community at Australia's Bondi Beach | BBC News. Վերցված է 2025 թ․ դեկտեմբերի 14-ին – via YouTube.
  15. ↑ 15,0 15,1 @nswpolice (December 14, 2025). «Police are responding to a developing incident at Bondi Beach and are urging the public to avoid the area» (Թվիթ) – via Թվիթթեր.
  16. ↑ «10 killed, dozens injured in terror attack on Hanukkah celebration in Australia». Ynet (անգլերեն). 2025 թ․ դեկտեմբերի 14. Վերցված է 2025 թ․ դեկտեմբերի 14-ին.
  17. ↑ «Terror attack at Bondi Beach leaves 12 people dead and 29 in hospital». 7NEWS (անգլերեն). 2025-12-14. Վերցված է 2025-12-14-ին.
  18. ↑ «Bondi Beach shooting: What we know so far about Hanukkah attack». www.bbc.com (բրիտանական անգլերեն). 2025-12-14. Վերցված է 2025-12-14-ին.
  19. ↑ 19,0 19,1 19,2 Dervisevic, Hanan (2025 թ․ դեկտեմբերի 14). «What we know so far about the Bondi Beach shooting». ABC News.
  20. ↑ «Live: 'Evil' attack on Jewish community in Bondi leaves 12 dead, dozens injured». ABC News (ավստրալիական անգլերեն). 2025-12-14. Վերցված է 2025-12-14-ին.
  21. ↑ 21,0 21,1 21,2 21,3 «Live: One shooter dead, another in custody after 10 killed in Bondi Beach attack». ABC News (ավստրալիական անգլերեն). 2025 թ․ դեկտեմբերի 14. Վերցված է 2025 թ․ դեկտեմբերի 14-ին.
  22. ↑ 22,0 22,1 Visser, Nick; Readfearn, Graham; Visser, Nick; Readfearn, Graham (2025 թ․ դեկտեմբերի 14). «Bondi beach shooting live updates: attack at Jewish festival declared terror incident as death toll rises to 12 including one shooter; police investigate possibility of third gunman». The Guardian (բրիտանական անգլերեն). ISSN 0261-3077. Վերցված է 2025 թ․ դեկտեմբերի 14-ին.
  23. ↑ Kaine, Emily (2025 թ․ դեկտեմբերի 14). «Dozens of shots fired, multiple casualties at Bondi Beach». Sydney Morning Herald. Վերցված է 2025 թ․ դեկտեմբերի 14-ին.
  24. ↑ 24,0 24,1 «Gunmen kill at least 11 people during a Jewish event on Sydney's Bondi Beach». AP News. 2025 թ․ դեկտեմբերի 14. Վերցված է 2025 թ․ դեկտեմբերի 14-ին.
  25. ↑ Kim, Victoria (2025 թ․ դեկտեմբերի 14). «Live Updates: At Least 10 Injured in Shooting at Bondi Beach in Sydney». The New York Times. Վերցված է 2025 թ․ դեկտեմբերի 14-ին. «Robert Gregory, the CEO of the Australian Jewish Association, said members of the community told him the shooting targeted a Chabad event being held at the beach. "This is an attack on the Jewish community deeply that pains us as a community," he said.»
  26. ↑ «At least 12 killed in mass shooting at one of the world's most famous beaches». Newsday (անգլերեն). 2025 թ․ դեկտեմբերի 14. Վերցված է 2025 թ․ դեկտեմբերի 14-ին.
  27. ↑ Kim, Victoria (2025 թ․ դեկտեմբերի 14). «Live Updates: At Least 10 Injured in Shooting at Bondi Beach in Sydney». The New York Times. Վերցված է 2025 թ․ դեկտեմբերի 14-ին. «Robert Gregory, the CEO of the Australian Jewish Association, said members of the community told him the shooting targeted a Chabad event being held at the beach. "This is an attack on the Jewish community deeply that pains us as a community," he said.»
  28. ↑ Berman, Lazar (2025-12-14). «After Sydney attack, Netanyahu says he warned Albanese that Canberra 'pours fuel on antisemitic fire'». The Times of Israel (ամերիկյան անգլերեն). ISSN 0040-7909. Վերցված է 2025-12-14-ին.
  29. ↑ ynet; Agencies, News (2025-12-14). «At least 11 killed in terror attack on Hanukkah celebration in Australia». Ynetglobal (անգլերեն). Վերցված է 2025-12-14-ին. {{cite news}}: |first2= has generic name (օգնություն)
  30. ↑ 30,0 30,1 Dyer, Paul (2025 թ․ դեկտեմբերի 14). «World leaders condemn 'deeply distressing' Bondi mass shooting». The Sydney Morning Herald. Արխիվացված օրիգինալից 2025 թ․ դեկտեմբերի 14-ին. Վերցված է 2025 թ․ դեկտեմբերի 14-ին.
  31. ↑ «World reacts to shooting at Australia's Bondi Beach that killed 12».
  32. ↑ Sokol, Sam (2025-12-14). «'Writing was on the wall': Top Israeli officials accuse Australia of ignoring antisemitism in run-up to attack». The Times of Israel (ամերիկյան անգլերեն). ISSN 0040-7909. Վերցված է 2025-12-14-ին.
  33. ↑ «Bondi beach shooting live updates: 10 people dead including one shooter after gunfire attack; another alleged shooter in critical condition».
  34. ↑ Lidor, Canaan (2025-12-14). «World leaders react to deadly Chanukah attack in Sydney». JNS.org (ամերիկյան անգլերեն). Վերցված է 2025-12-14-ին.
  35. ↑ «Appalled by the attack in Sydney, targeted against the Jewish community. My thoughts are with the victims and their families. Together, we must fight the spread of antisemitism».
  36. ↑ PTI (2025-12-14). «PM Modi condemns terror attack in Australia». The Hindu (Indian English). ISSN 0971-751X. Վերցված է 2025-12-14-ին.
  37. ↑ Marsi, Umut Uras,Federica. «At least 11 killed in Australia beach shooting targeting Jewish event». Al Jazeera (անգլերեն). Վերցված է 2025-12-14-ին.{{cite web}}: CS1 սպաս․ բազմաթիվ անուններ: authors list (link)
  38. ↑ «Javier Milei repudió el atentado terrorista en Australia». LA NACION (իսպաներեն). 2025-12-14. Վերցված է 2025-12-14-ին.
  39. ↑ «Live: 'Vile' attack on Jewish community in Bondi leaves 12 dead, dozens injured». ABC News (ավստրալիական անգլերեն). 2025-12-14. Վերցված է 2025-12-14-ին.
Ստացված է «https://hy.wikipedia.org/w/index.php?title=Բոնդի_լողափի_կրակոցներ_(2025)&oldid=10630661» էջից