Բնակչության կենսամակարդակ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search

Բնակչության կենսամակարդակ, վերաբերում է առողջության մակարդակի, հարմարավետության, նյութական ապրանքների և անհրաժեշտությունների հասանելիությանը որոշակի սոցիալ-տնտեսական դասի համար, որոշակի աշխարհագրական տարածքում։ Կենսամակարդակը ներառում է այնպիսի գործոններ, ինչպիսիք են եկամուտը, որակը և բնակարանների մատչելիությունը, պահանջվող աշխատանքի ժամաքանակը կարիքները բավարարելու համար, համախառն ներքին արդյունքը(ՀՆԱ), գնաճը, տարեկան հանգստի ժամանակը, մատչելի (կամ անվճար) և որակյալ առողջապահության հասանելիությունը, կրթության որակն ու մատչելիությունը, կյանքի տևողությունը, հիվանդությունների մակարդակը, ապրանքների և ծառայությունների գինը, ենթակառուցվածքները, տնտեսական աճը, տնտեսական և քաղաքական կայունությունը, քաղաքական և կրոնական ազատությունը, բնապահպանության որակը, կլիման և անվտանգությունը։ Կենսամակարդակը սերտորեն կապված է կյանքի որակի հետ[1]։

Մակարդակ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կենսամակարդակը հիմնականում չափվում է այնպիսի ստանդարտներով, ինչպիսիք են մեկ անձի իրական եկամուտը և աղքատության մակարդակը։ Այլ չափանիշներ են առողջապահության որակն ու հասանելիությունը, եկամտի աճի անհավասարությունը և կրթական ստանդարտները։ Օրինակներ են որոշակի ապրանքների հասանելիությունը (ինչպես սառնարանների քանակը հազար մարդու համար) և կյանքի տևողությունը։ «Ստանդարտի» հիմնական գաղափարը հակադրվում է կյանքի որակին, որը հաշվի է առնում ոչ միայն նյութական կենսամակարդակը, այլ նաև ավելի նյութական ասպեկտներ, որոնք կազմում են մարդկային կյանքը։ Դրանցից են ժամանցի, անվտանգության, մշակութային ռեսուրսների, սոցիալական կյանքի, ֆիզիկական առողջության, շրջակա միջավայրի որակի հարցերը և այլն։ Բարեկեցության ավելի բարդ չափման միջոցներ պետք է կիրառվեն, որպեսզի կատարվեն այնպիսի դատողություններ, որոնք ավելի հաճախ քաղաքական են և վիճահարույց։ Նույնիսկ երկու ազգերը կամ հասարակությունները, որոնք ունեն միևնույն կենսամակարդակը, կարող են տարբերվել կյանքի որակի այնպիսի գործոններով, որոնք տվյալ երկիրը դարձնում են ավելի գրավիչ անհատի կամ խմբի համար։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]