Բնածին ոսկի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search

Բնածին ոսկին, միներալ, արծաթի (հետքեր, մինչև 43 %) բնական պինդ լուծույթ ոսկու մեջ, սովորական են պղնձի, երկաթի, կապարի, հազվադեպ՝ բիսմութի, սնդիկի, պլատինի, մանգանի ևն խառնուրդներ (հետքեր, մինչև 0,9%)։ Հայտնի են պղնձախառն ոսկի՝ կուպրոաուրիտ (մինչև 20% Cu ) բիսմութային ոսկի՝ բիսմութաուրիտ (մինչև 4% Bi), պլատինախառն և իրիդիումախառն ոսկի։ Բյուրեղային համակարգը խորանարդային է, առաջացնում է օկտաէդրեր, դոդեկաէդրեր, խորանարդներ և ավելի բարդ ձևի բյուրեղներ։ Առավել տարածված են երականման և անկանոն անջատումները։ Բնածին ոսկին վառ դեղին է, կախված խառնուրդներից՝ գունատ դեղին, կարմրավուն, կանաչավուն։ Կարծրությունը 2,5 է, խտությունը՝ 1970-1560 կգ/մ3։ Ըստ մասնիկների մեծության զանազանում են՝ նուրբ դիսպերսային, փոշենման, մանր ու խոշոր։ 5 գրամից ավելի կշիռ ունեցողները կոչվում են բնածիններ, որոնց զանգվածը երբեմն հասնում է տասնյակ և հարյուրավոր կիլեգրամ։ Բնածին ոսկին առաջանում է հիդրոթերմալ հանքավայրերում, հանդիպում է նաև գրոններում։ ԽՍՀՄ-ում բնածին ոսկի կա Ուրալում, Լենայի ավազանում։

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 8, էջ 634 CC-BY-SA-icon-80x15.png