Բել Կաուֆման

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Բել Կաուֆման
անգլ.՝ Bel Kaufman
Chetvero.jpg
Բել Կաուֆման (աջից երկրորդը)
Ծնվել էմայիսի 10, 1911(1911-05-10)[1]
ԾննդավայրԲեռլին, Գերմանական կայսրություն
Վախճանվել էհուլիսի 25, 2014(2014-07-25)[1] (103 տարեկանում)
Վախճանի վայրՆյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ
Մասնագիտությունվիպասան, համալսարանի պրոֆեսոր և գրող
Լեզուռուսերեն, ամերիկյան անգլերեն, իդիշ և անգլերեն
Ազգությունհրեա
ՔաղաքացիությունFlag of the United States.svg ԱՄՆ
ԿրթությունԿոլումբիայի համալսարան և Հանթեր քոլեջ
Ուշագրավ աշխատանքներՆերքև տանող աստիճանով դեպի վեր (վեպ)
ԱշխատավայրԿոլումբիայի համալսարան
ՊարգևներAnti-Defamation League?
ԱզգականներՇոլոմ Ալայխեմ

Բել Կաուֆման (անգլ.՝ Bel Kaufman, ի ծնե Բելլա Միխայլովնա Կոյֆման, մայիսի 10, 1911(1911-05-10)[1], Բեռլին, Գերմանական կայսրություն - հուլիսի 25, 2014(2014-07-25)[1], Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ)՝ ամերիկացի գրող և մանկավարժ: Հրեական գրականության դասական ներկայացուցիչ Շոլոմ-Ալեյխեմի թոռնուհին (մայրական գծով)[2]:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բել Կաուֆմանի ծնողները՝ ամերիկացի գրականագետներ և լրագրողներ Միխայիլ Կոյֆման և Լայլա  (Սառա Սոլոմոնովա) Ռաբինովիչն (1887-1964 թվականներ) են[3]: Ծնվել է Բեռլինում, որտեղ նրա հայրը սովորում էր Բեռլինյան համալսարանի բժշկական ֆակուլտետում: Մանկությունը (Առաջին համաշխարհային պատերազմի սկիզբից) անց է կացրել Օդեսայում, 1923 թվականի դեկտեմբերից՝ ԱՄՆ-ում[4]: Սկզբում ընտանիքը ապրում էր Բրոնքսում, իսկ մի տարի անց, երբ նրա հայրը բժշկությամբ զբաղվելու լիցենզիա ստացավ տեղափոխվեցին Նյու Յորք[5]:

1934 թվականին գերազանց ավարտեց Նյու Յորքի Հանթեր քոլեջը, այնուհետև Կոլումբիայի համալսարանի գրականության մագիստրատուրան (1936 թվական)[6]: Տասը տարի աշխատել է անգլերեն լեզվի ուսուցչուհի Նյու Յորքի միջնակարգ դպրոցներում, այնուհետև Նյու Յորքի քաղաքային համալսարանում[7]:

1930- ական թվականների վերջին սկսել է հրապարակել կարճ արձակ ստեղծագործություններ: 1940-ական թվականներից Esquire ամսագրում հրապարակել է հեքիաթներ և սկետչեր, վերցնելով Բել Կաուֆման (Bel Kaufman) գրական կեղծանունը[8]:

Բել Կաուֆմանի հիմնական ճանաչում բերեց ինքնակենսագրական և բազմիցս վերահրատարակված «Ներքև տանող աստիճանով դեպի վեր» վեպը՝ (անգլ.՝ Up the Down Staircase, 1965 թվական) հիմնված տարիների դասավանդման փորձի վրա: Ամսագրային տարբերակով այն ի սկզբանե հրապարակվել է «Saturday Review»-ում 1962 թվականին, նոյեմբերի 17-ից: Վեպը էկրանարկվել է ռեժիսոր Ռոբերտ Մալլիգանի կողմից՝ 1967 թվականին («Up the Down Staircase») գլխավոր դերում ՝ Սենդի Դեննիս: 1969 թվականին վեպի հիման վրա Բել Կաուֆմանը հրապարակեց համանուն պիեսը: Վեպը թարգմանվել է 16 լեզուներով և հրատարակվել վեց միլիոն տպաքանակով, իսկ նրա անվանումը՝ Up the Down Staircase վերածվեց իդիոմատիկ արտահայտության[9]:

Կաուֆմանին է պատկանում «Սեր և նման բաներ...» (անգլ.՝ Love, etc.), «La Tigresse» հեքրաթների ժողովածուն, «This and That» ինքնակենսագրական ակնարկների գիրքը: 2004 թվականին լույս տեսավ Օդեսայում մանկության տարիների հիշողությունների մասին պատկերազարդ գիրքը՝ «Odessa Memories»[10]: Այլ ստեղծագործությունների շարքերում՝ «Կիրակի զբոսայգում» (Sunday in the Park, 1985 թվական), «Ամերիկայում արտասահմանում» (Abroad in America, 1976 թվական): Բել Կաուֆմանի պատմությունները՝ «Նամակ հանգուցյալ ուսուցչին» և «Ներքև տանող աստիճանով դեպի վեր» ընդգրկվել են «Արևմուտքը մոտ է» ժողովածույի մեջ[11]:

Բել Կաուֆմանը հանդիսանում էր Կոլումբիայի համալսարանում իդիշի ուսումնասիրության բաժնի նախագահը[12]:

Ընտանիք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բժիշկ Սիդնի Գոլդստայնի հետ առաջին ամուսնությունից երեխաները՝ Ջոնաթան Գոլդսթայն (անգլ.՝ Jonathan Goldstine, ծնվել է 1942 թվականին)՝ Փենսիլվանիա նահանգի համալսարանի համակարգչային և ճարտարագիտական գիտությունների պրոֆեսոր և Թեա Գոլդսթայն (անգլ.՝ Thea L. Goldstine, ծնվել է 1944 թվականին), հոգեբան[13]:

Ամուսինը՝ Սիդնի Գլակ (անգլ.՝ Sidney J. Gluck, ծնվել է՝ 1917 թվականին), Նոր դպրոցի սոցիալական հետազոտությունների քաղաքատնտեսության պրոֆեսոր, Շոլոմ-Ալեյխեմի հիմնադրամի նախագահ (The Sholem Aleichem Memorial Foundation)[14][15]: Ըստ Կաուֆմանի «Նա ունի հինգ մասնագիտություններ[16]: Եղել է պրոֆեսոր-մարքսիստ: Հեռուստատեսությունում ուներ ծրագիր Չինաստանի մասին: Նա նկարիչ է, լուսանկարիչ է: Նա գլխավորում է Շոլոմ-Ալեյխեմի հիմնադրամը»[17]:

Եղբայրը՝ Շերվին Կաուֆման (անգլ.՝ Sherwin Allen Kaufman, ծնվել է 1920 թվականին), մանկաբարձ-գինեկոլոգ, կոմպոզիտոր և երգահան, գինեկոլոգիայի, անպտղության բուժման, ծննդօգնության կազմակերպչական հարցերի մասին մի շարք գիտական և սիրված գրքերի հեղինակ[18]:

Երկու հորաքույրները՝ Բասյա (Բերտա) Կոյֆմանը և Ուդլ (Ադել) Կոյֆմանը՝ ամուսնացած էին հրեա գրողների հետ[19]:

Ստեղծագործություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • 1964 թվական՝ «Ներքև տանող աստիճանով դեպի վեր»
  • 1979 թվական՝ «Սեր և նման բաներ...»

Գրքեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Up the Down Staircase (վեպ): Pan Books, 1964 թվական:
  • Bel Kaufman’s Up the Down Staircase (պիես): The Dramatic Publishing, 1969 թվական:
  • Love, etc. (վեպ), Prentice Hall, 1979 թվական Open Road, 2012 թվական:
  • This and That: Random Thoughts and Recollections: Open Road, 2012 թվական:
  • La Tigresse and Other Short Stories. Open Road, 2013 թվական:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]