Բեբե Մանգա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Բեբե Մանգա
Ի ծնե անունէլիզաբեթ Բեսեմ Այամո Մանգա
Ծնվել է1948 նոյեմբերի 27
Մամֆե, Մանյու, Կամերուն
ԵրկիրFlag of Cameroon.svg Կամերուն
Մահացել է1 հուլիսի 2011(2011-07-01) (տարիքը 62)
Դուալա, Կամերուն
ԺանրերՄակոսա
ՄասնագիտությունԵրգչուհի
Գործիքներվոկալ
Գործունեություն1975-2011
ԿապվածԷբանդա Մանֆրեդ, Մանու Դիբանգո, Թոմ Յոմս

էլիզաբեթ Բեսեմ Այամո Մանգա (անգլ.՝ Elizabeth Bessem Ayamo Manga, 1951[1], Մամֆե, Հարավարևմտյան շրջան, Կամերուն[1] - հուլիսի 1, 2011(2011-07-01)[1], Դուալա, Կամերուն[1]), հայտնի է որպես Բեբե Մանգա, կամերունցի մակոսա ժանրի երգչուհի, որի ամենահայտնի երգն է «Ami O»-ն: Բեբե Մանգան համարվում է 1980-ականների մակոսա ժանրի ամենանշանավոր երգիչներից մեկը[2]:

Վաղ կյանք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծնվել է հարավ-արևմտյան Կամերունի Մանյու վարչական շրջանի Մամֆե քաղաքում: Փղոսկրե ափի (Կոտ դ'Իվուար) լրագրողների կողմից Բեբե Մանգան իր յուրահատուկ, արտահայտիչ ձայնի շնորհիվ արժանացել է բարձր գնահատանքի:

Վաղ կարիերա[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բեբե Մանգան իր կարիերան սկսել է 1975 թվականին, երգելով Կոտ դ'Իվուարի Աբիջան քաղաքի գիշերային ակումբներից մեկում, որը կոչվում էր «Կիթառի ձայն» (ֆր.՝ Son de Guitare): Նրա ընկերները համոզեցին ակումբի մենեջերին, որ Բեբեն ունի լավ ձայն և կարող է երգել: Բեբեին լսելուց հետո մենեջերը, հիացմունքից գլուխը կորցրած, անմիջապես վարձեց նրան: այսպես Մանգան սկսեց իր պրոֆեսիոնալ կարիերան: Այդ ժամանակվանից սկսած Բեբե Մանգան սկսեց իր համերգային շրջագայությունները կատարել Աֆրիկայի արևմտյան ափի պետություններով մեկ՝ Գաբոն, Սենեգալ, Զաիր, Տոգո, Բուրկինա Ֆասո, Գանա, Լիբերիա, Կոտ դ'Իվուար, Կոնգոյի Հանրապետություն, Բենին, Մարոկկո և այլն: Նա եղավ նաև Կարիբյան կղզիներում (Գուադալուպե, Հայիթի, Մարտինիկա), Կոլումբիայում, ԱՄՆ-ում, Ֆրանսիայում[3][4]:

Հռչակ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բեբե Մանգան միջազգային ճանաչում և հռչակ ձեռք բերեց 1980 թվականին, երբ կատարեց Էբանդա Մանֆրեդի «Amie» (ֆրանսերեն՝ «ընկեր») ռադիոհիթը: Բեբե Մանգայի տարբերակը «Amio» անվամբ, նրան արժանացրեց հեղինակավոր «Maracas D’or» մրցանակի և երաժշտության պատմության մեջ ամուր տեղ ապահովեց նրա համար, որպես Կամերունի ամենահզոր ձայներից մեկը, որը ներշնչանքի աղբյուր դարձավ այնպիսի երգչուհիների համար, ինչպիսիք են Ռուտ Կոտոն և Ջեքի Բիհոն: Հետագայում՝ 1990-ական թվականների վերջերին, նա ձայնագրեց մեկ այլ, միջազգային համբավ վաստակած երգ՝ «Mota Benamaa», որն ահազանգում էր օգնել աշխարհի կարիքավոր երեխաներին: 2005 թվականին Աբիջանում անցկացված «Top D'Or» մրցույթի ժամանակ, նրա օգտին գրանցվեցին ամենաշատ քվեները՝ որպես բոլոր ժամանակների աֆրիկացի լավագույն արտիստ[5][5]: Բեբե Մանգայի երգերը ներառված են Մանու Դիբանգոյի «Manu Safari» ալբոմում[6]: Նա կատարել է նաև զուգերգեր այլ տաղանդավոր արտիստների հետ, ինչպես Թոմ Յոմսն է և այդ երգերը դարձել են հիթեր: Բեբե Մանգայի լավագույն երգերից որոշները ներկայացված են «BEST OF BEBE MANGA» կայքում[7]:

Մահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

2011 թվականի հուլիսի 1-ին, Դուալայում գտնվող իր տանը սրտամկանի ինֆարկտ ստանալուց հետո Բեբե Մանգան հիվանդանոցի ճանապարհին մահանում է: Նա 62 տարեկան էր[8][9]: Թաղված է Կամերունի Մանյու վարչական շրջանի Տինտո քաղաքի գերեզմանատանը՝ ազգականների կողքին:

Հիշատակ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Վերջին երկու տասնամյակների ընթացքում «Amio»-ն կատարվել է բազմաթիվ երաժիշտների կողմից, բազմաթիվ լեզուներով՝ Եվրոպայում, Կարիբյան ավազանի երկրներում, Լատինական և Հյուսիսային Ամերիկայում, Աֆրիկայում: Երգը կատարած երաժիշտներից են Անդրե Աստասին, Հենրի Սալվադորը՝ 1982 թվականի ֆրանսիական երգի աստղը, Մանյու Դիբանգոն 1993 թվականին, Մոնիկա Սեկան, Մայանկա Բելը և ուրիշներ[10]:

Սկավառակագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ալբոմներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Ami-Oyomiya (1982 թվական)
  • Beko (1982 թվական)
  • Djoudjou Dada (1982 թվական)
  • Temps Futur (2000 թվական)

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library et al. Record #135402816 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  2. Music of Cameroon January 2007, Peuplesawa.com
  3. Simon Broughton, Mark Ellingham & Richard Trillo: World Music: Africa, Europe and the Middle East. Rough Guides, 1999. 1-85828-635-2
  4. BBC, July 2007: Brenda Fassie dies
  5. 5,0 5,1 Meet Bebe Manga The Woman Who’s Married To Music Post News line, 11 August 2005
  6. RFI Musique, 17 December 1998: Happy Birthday Manu! Archived 2009-02-23 at the Wayback Machine.
  7. LATE MS ELIZABETH BESSEM MANGA, SINGER, MUSICIAN, DIVA!, 2014: Sakers Pride
  8. Bonaberi.com, July 2, 2011: La chanteuse camerounaise Bebey Manga est décédée
  9. Top Medias, July 2, 20100: Bébé Manga est morte d'un arrêt cardiaque Archived 2011-07-09 at the Wayback Machine.
  10. last-memories.com, July 2, 2011: Bébé Manga Memorial Website

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]