Բարորակ ուռուցքներ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search

Դասակարգում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բարորակ ուռուցքները շատ բազմազան են և կարող են լինել ասիմպտոմատ, կամ կարող են առաջանալ հատուկ ախտանիշներով ` կախված իրենց անատոմիական վայրից և հյուսվածքի տեսակներից: Նրանք դուրս են գալիս, արտադրելով մեծ զանգվածներ, ինչը կարող է հանգեցնել այն, ինչը հայտնի է որպես «զանգվածային ազդեցություն»: Այս աճը կարող է առաջացնել տեղական հյուսվածքների կամ օրգանների սեղմում, ինչը կարող է առաջացնել բազմաթիվ ազդեցություններ, ինչպիսիք են խողովակների արգելափակում, արյան հոսքի նվազեցում, հյուսվածքների մահ (նեկրոզ) և նյարդային ցավ կամ վնաս: Բարորակ ուռուցքներից են մաշկի պապիլոմաները, դերմատոֆիբրոմաները, խալերը, անգեոմաները և կերատոզները:

Բարորակ ուռուցքները լինում են էպիթելային և ոչ էպիթելային:

էպիթելային ուռուցքներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Պապիլոմա ուռուցք է, որի հիմքը հանդիսանում է շարակցական հյուսվածքը ծածկված էպիթելով: Պապիլոմաները կարող են լինել տարբեր ձևերի՝ գորտնուկի, պտկիկի, ծազկակաղամբի նման: Դրանք կարող են լինելստամոքս-աղիքայի ուղու, միզապարկի, կոկորդի լորձաթաղանթներ, մաշկի վրա: Դրանք կարող են վերածվել չարորակ ուռուցքի, եթե հաճախակի վնասվում են, արյունահոսում և խանգարում օրգանիզմի գործունեությանը: Պապիլոման կարող է լինել բանածին կամ ձեռքբերովի:
  • Ադենոմա առարաջանում է գեղձերից և ունի այն օրգանի կառուցվածքը որից այն զարգանում է:
  • Դերմոիդ պատկանում է բշտային ձևին և առաջանում է սաղմնային զարգացման շրջանում:

Ոչ էպիթելային ուռուցքներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ոչ էպիթելային ուռուցքներն ունեն շարակցահյուսվածքային ծագում:

  • Ֆիբրոմա կազմված է թելավոր շարակցական հյուսվածքից անոթների և առանձգական թելերի ոչ մեծ քանակությամբ: Այն կարող է լինել մենահատ և բազմաքանակ, փափուկ և պինդ, կարող են տեղակայվել ամենուր, որտեղ կա շարակցական հյուսվածք:
  • Լիպոմա ճարպային հյուսվածքի բարորակ ուռուցք է: Տեղակայվում է ենթամաշկային ճարպաբջջանքում մենահատ կամ բազմաթիվ հանգույցների ձևով:
  • Խոնդրոմա` աճառային հյուսվածքի բարորակ ուռուցք է, որը դանդաղ է աճում:
  • Օստեոմա` հասուն ոսկրային հյուսվածքի ուռուցք է, որը զարգանում է դանդաղ և անցավ:

Բուժում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Որոշ բարորակ ուռուցքներ բուժման կարիք չունեն: Մյուսները կարող են հեռացվել, եթե դրանք առաջացնում են խնդիրներ, ինչպիսիք են անհանգստությունը կամ կոսմետիկ մտահոգությունները: Վիրաբուժությունը սովորաբար ամենաարդյունավետ մոտեցումն է, որն օգտագործվում է բուժման նպատակով: Որոշ դեպքերում կարող են օգտագործվել այլ բուժում: Ուղեղի ադրենոմաները կարող են բուժվել թերապիայով, որի ժամանակ քիմիկատները օգտագործվում են արյան անոթների կրճատման համար `արյան մատակարարումը բարելավելու համար[1]:Շատ սնուցվող ուռուցքները չեն արձագանքում քիմիաթերապիայի կամ ճառագայթային թերապիային, չնայած կան բացառություններ, որոշակի հանգամանքներում երբեմն բուժվում են քիմիաթերապիայի միջոցով[2][3]:Օգտագործվում են նաև այլ բուժումներ, ինչպիսիք են կրիոթերապիան, կուրտաժը, էլեկտրադիզիկացումը, լազերային թերապիան, դերմաբրազիաները և լոկալ դեղորայքները:[4][5]:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Reece, Jane; Campbell, Neil; Urry, Lisa (2005). Biology. San Francisco: Pearson Benjamin Cummings. p. 232. ISBN 0-321-27045-2.
  2. Brada M (February 2013)։ «Radiotherapy for benign brain tumours coming of age; example of vestibular schwannoma»։ Radiother Oncol 106 (2): 157–60։ PMID 23462704։ doi:10.1016/j.radonc.2013.01.009 
  3. «Chemotherapy, hormonal therapy, and immunotherapy for recurrent meningiomas»։ J. Neurooncol. 92 (1): 1–6։ March 2009։ PMID 19023520։ doi:10.1007/s11060-008-9734-y 
  4. «Common benign skin tumors»։ Am Fam Physician 67 (4): 729–38։ February 2003։ PMID 12613727 
  5. «Congenital melanocytic nevi: treatment modalities and management options»։ Semin Cutan Med Surg 26 (4): 231–40։ December 2007։ PMID 18395671։ doi:10.1016/j.sder.2008.03.007 

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Ռոստոմ Արևյան «Քույրական գործը վիրաբուժությունում», «Զանգակ-97»,2010.