Բարիտո
| Բարիտո | |
|---|---|
 | |
| Բնութագիր | |
| Երկարություն | 900 կմ |
| Ավազանի մակերես | 100 000 կմ² |
| Ջրահոսք | |
| Ակունքի տեղակայում | Müller Mountains? |
| Գետաբերանի տեղակայում | Ճավայի ծով |
| Կոորդինատներ | |
| Հոսող հոսքեր | Կապուաս, Martapura River?, Laung River?, Babuat River?, Julai River?, Busang River?, Montalat River?, Teweh River?, Q140935698?, Karau River?, Puning River?, Ayuh River?, Bahaur river?, Paminggir River? և Negara River? |
| Երկրամաս | Kalimantan Selatan? |
| Աշխարհագրական տեղադրություն | Բորնեո և Kalimantan? |
Բարիտո (անգլ.՝ Barito), Բոռնեոյի (Ինդոնեզիա) երկրորդ ամենաերկար գետը (Կապուաս գետից հետո)։ Ընդհանուր երկարությունը կազմում է 1090 կմ (680 մղոն) և ավելի քան 80,000 կմ² (31,000 քառ. մղոն), գետի ավազանը գտնվում է Ինդոնեզիայի Հարավային Կալիմանտանում։ Այն սկիզբ է առնում Մյուլլեր լեռնաշղթայից, որտեղից հոսում է դեպի հարավ՝ Ճավա ծով։ Նրա գլխավոր վտակներն են Նեգարան և Մարտապուրան, անցնում է նաև Բանջարմասին քաղաքով[1][2]։
Այս գետը գտնվում է Մաանյան լեզվաընտանիքի կազմավորման տարածքում։ Այս լեզվաընտանիքից է սերում Դայաքների լեզուն, որը Մադագասկար կղզու մադագասկարերեն լեզվի ամենամոտ լեզուն է։ Համարվում է, որ մադագասկարցիների նախնիները այստեղից տեղափոխվել են Մադագասկար 3-ից 10-րդ դարերում և կղզու ներկայիս բնակչությունը հիմնականում սերում է այդ բնակչությունից։
Աշխարհագրություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Գետը հոսում է Բոռնեոյի հարավ-արևելյան մասում, որին բնորոշ է արևադարձային անտառային կլիմա (Կյոպեն-Գեյգերի կլիմայական դասակարգման մեջ նշված է որպես Af)[3]։ Տարածքում տարեկան միջին ջերմաստիճանը 24°C (75 °F) է։ Ամենատաք ամիսը հոկտեմբերն է, երբ միջին ջերմաստիճանը մոտ 26°C (79°F) է, իսկ ամենացուրտը՝ հունվարը՝ 20°C (68°F)[4]։ Տարեկան միջին տեղումների քանակը կազմում է 2,735–3,000 մմ (107.7–118.1 դյույմ): Անձրևոտ ամիսը դեկտեմբերն է՝ տեղումների միջինը քանակը 437 մմ (17.2 դյույմ), իսկ չորը՝ սեպտեմբերը՝ 62 մմ (2.4 դյույմ)[5]։
Ջրային հոսք
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]| Ժամանակաշրջան | Ջրային արտահոսք | Ծանոթագություններ. |
|---|---|---|
| Բարիտո Դելտա | ||
| 2008–2015 | 5,497 m3/s (194,100 cu ft/s) | [6] |
| 2003–2016 | 4,514 m3/s (159,400 cu ft/s) | [7] |
| 1970–2000 | 129|km3/year|m3/s|abbr=on | [8] |
| Բանջարմասին
3°21′48.3516″S 114°31′20.28″E / 3.363431000°S 114.5223000°E | ||
| 2006–2011 | 4,502 m3/s (159,000 cu ft/s) | [9] |
| Մուարա Տևեհ
0°57′28.656″S 114°52′54.7932″E / 0.95796000°S 114.881887000°E | ||
| 1971–2000 | 1,815.85 m3/s (64,126 cu ft/s) | [10] |
Վտակներ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]| Ձախ վտակ | Աջ վտակ | Երկարություն (կմ) | Ավազանի չափը (կմ2) | Միջին ջրային արտահոսքը (մ3) |
|---|---|---|---|---|
| Բարիտո | 1,090 | 81,675 | 4,514 | |
| Մարտապուրա | 61.25 | 3,791.3 | 171.8 | |
| [[Նեգարա գետ|Նեգարա | 128.25 | 10,757.6 | 413.8 | |
| Կապուաս | 714.7 | 14,473.4 | 837.8 | |
| Մենգատիպ | 1,329.2 | 51.3 | ||
| Պամինգգիր | 630.1 | 23.7 | ||
| Նապու | 75.66 | 982.7 | 36.5 | |
| Մունինգ | 605.4 | 24.9 | ||
| Կարաու | 94.9 | 1,822.1 | 68.9 | |
| Աջուհ | 94.66 | 1,360.3 | 61.2 | |
| Տապեն | 487.8 | 27.1 | ||
| Մոնտալատ | 853.9 | 48.5 | ||
| Լեմու | 51.28 | 558.9 | 34.7 | |
| Լահեյ | 142.75 | 2,882.3 | 192.7 | |
| Լաունգ | 143.5 | 2,921.9 | 212.7 | |
| Բականոն | 363.8 | 25.9 | ||
| Բաբուատ | 29.25 | 334.2 | 24.3 | |
| Լամպույա | 336.4 | 24.7 | ||
| Մուրունգ | 258 | 7,410.7 | 555.1 | |
| Ջոլոյ (Ջուլայ) | 169.5 | 8,268.5 | 713.5[10] | |
Պատկերներ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
Հոլանդական նավակ Բարիտո գետի վրա (1917)
Բարիտո գետի ափին գտնվող բնակիչները
Նավակ Բարիտոյում
Ծանոթագրություններ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- ↑ «Annette Delarbre». Tijdschrift voor Nederlandsch Indië (հոլանդերեն). Vol. 1. Ter Lands-drukkerij. 1838. էջ 6.
- ↑ Buddingh, Steven Adriaan (1861). Neêrlands-Oost-Indië: Reizen over Java, Madura, Makasser, Saleijer, Bima, Menado, Sangier-eilanden, Talau-eilanden, Ternate, Batjan, Gilolo en omliggende eilanden, Banda-eilanden, Amboina, Haroekoe, Saparoea, Noussalaut, Zuidkust van Ceram, Boeroe, Boano, Banka, Palembang, Riouw, Benkoelen, Sumatra's West-Kust, Floris, Timor, Rotty, Borneo's West-Kust, en Borneo's Zuid- en Oost-Kust; gedaan gedurende het tijdvak van 1852-1857 (հոլանդերեն). M. Wijt. էջեր 442. «de groote Banjersche rivier (de Barito).»
- ↑ Peel, M. C.; Finlayson, B. L.; McMahon, T. A. (2007). «Updated world map of the Köppen-Geiger climate classification». Hydrology and Earth System Sciences. 11 (5): 1633–1644. Bibcode:2007HESS...11.1633P. doi:10.5194/hess-11-1633-2007. Վերցված է 2016 թ․ հունվարի 30-ին.
- ↑ «NASA Earth Observations Data Set Index». NASA. 2016 թ․ հունվարի 30. Արխիվացված է օրիգինալից 2020 թ․ մայիսի 11-ին. Վերցված է 2019 թ․ հունվարի 8-ին.
- ↑ «NASA Earth Observations: Rainfall (1 month - TRMM)». NASA/Tropical Rainfall Monitoring Mission. 2016 թ․ հունվարի 30. Արխիվացված է օրիգինալից 2020 թ․ մայիսի 11-ին. Վերցված է 2019 թ․ հունվարի 8-ին.
- ↑ Strategi & Kebijakan Pengelolaan Wilayah Sungai Barito - Kapuas dalam Rangka Mendukung Pengembangan Kawasan Perkotaan yang Berkelanjutan (Slide deck) (ինդոնեզերեն) – via Scribd.
- ↑ Ting-Hsuan, Huang; Chen-Tung, Arthur Chen; Hsiao-Chun, Tseng; Jiann-Yuh, Lou; Shu Lun, Wang; Liyang, Yang; Selvaraj, Kandasamy; Xuelu, Gao; Jough-Tai, Wang; Edvin, Aldrian; G.S., Jacinto; Gusti Z., Anshari; Penjai, Sompongchaiyakul; B.J., Wang (2017 թ․ մայիս). «Riverine carbon fluxes to the South China Sea: Riverine carbon fluxes to the SCS». Journal of Geophysical Research: Biogeosciences. 122 (5): 1239–1259. doi:10.1002/2016JG003701. S2CID 135024272.
- ↑ Djoko, Suwarno; Ansje, Löhr; Carolien, Kroeze; Budi, Widianarko (2013). «Past and future trends in nutrient export by 19 rivers to the coastal waters of Indonesia». Journal of Integrative Environmental Sciences. 10 (1): 55–71. doi:10.1080/1943815X.2013.772902.
- ↑ Daniel, Stapper (2011). Artisanal Gold Mining, Mercury and Sediment in Central Kalimantan, Indonesia (PDF) (MS thesis). University of Victoria.
- 1 2 «Kalimantan-Borneo».
Արտաքին հղումներ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
Մեդիաֆայլեր Բարիտո թեմայով Վիքիպահեստում:
