Բարդի դափնետերև

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Բարդի դափնետերև
Բարդի դափնետերև
Բարդի դափնետերև
Դասակարգում
Թագավորություն  Բույսեր (Plantae)
Վերնաբաժին Բարձրակարգ բույսեր (Embryophyta)
Տիպ/Բաժին Անոթավոր բույսեր (Tracheophyta)
Ենթատիպ Սերմնավոր բույսեր (Spermatophytina)
Կարգ Մալպիգիածաղկավորներ (Malpighiales)
Ընտանիք Ուռազգիներ (Salicaceae)
Ցեղ Բարդի (Populus)
Տեսակ Բարդի դափնետերև (P. laurifolia)
Միջազգային անվանում
Populus laurifolia

Բարդի դափնետերև (լատ.՝ Populus laurifolia Ldb), ուռազգիներ ընտանիքի, բարդի ցեղի բույս։

Նկարագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տերևաթափ ծառ է՝ մինչև 20-25 մ բարձրությամբ և 1-1,5 մ բնի տրամագծով: Բունը և առաջին կարգի ճյուղերը հաստ են, ծածկված մոխրավուն կեղևով։ Սաղարթը վրանաձև է։ Բնի ներքին մասի կեղևը մուգ մոխրագույն է, խոր ճաքճքված։ Երիտասարդ ընձյուղները բաց դեղնավուն են կամ դեղնագորշավուն, սովորաբար 3 երկայնական, թևանման, խցանային ելուստներով, որոնց միջև կեղևը ցրված մազմզուկապատ է։ Բազմամյա ճյուղերի կեղևը գորշականաչավուն է, հարթ։ Բողբոջները երկարավուն-ձվաձև են, սրածայր, 1-2 սմ երկարությամբ, կպչուն, ծածկված դեղնագույն խեժով։ Տերևները ձվաձև են, երկարավուն-ձվաձև, նշտարաձվաձև, հիմքում կլորավուն կամ լայն-սեպաձև, գագաթում աստիճանաբար սրվող, մանր-սղոցաեզր, ատամիկների եզրերին կլոր գեղձիկներով։ Նոր բացված տերևները ծածկված են թեթև աղվամազով կամ մերկ են, հետագայում լրիվ մերկ կամ թարթիչաեզր, վերևի կողմից մուգ կանաչ, փայլուն, ներքևի կողմից սպիտակավուն, 13-15 սմ երկարությամբ և 2-7 սմ լայնությամբ։ Տերևակոթունները 2,5-9 անգամ ավելի կարճ են, քան տերևաթիթեղները, համարյա գլանաձև են, վերևից ամբողջ երկարությամբ ակոսիկավոր, չռված-մազմզուկապատ։ Ծաղկակից թեփուկները մանր են, 3-5 մմ երկարությամբ, ձվաձև կամ կլոր։ Առէջների թիվը հասնում է 60-ի։ Փոշանոթները ծիրանագույն են։ Ծաղկում է ապրիլին, պտուղները հասունանում են հունիս-հուլիսին։

Տարածվածություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բնական պայմաններում տարածված է Սիբիրում, Արևելյան Ղազախստանում, Մոնղոլիայի հյուսիսում և հյուսիս-արևմուտքում։ Աճում է գետահովիտներում, խոնավ վայրերում։ Շատ է տարածված Շիրակի դաշտում, որտեղ ամենահեռանկարային ծառատեսակներից մեկն է համարվում։ ճանդիպում է նաև Սևանի ավազանում, Ջանգեզուրում, Աշոցքում, Կալինինոյում և այլ վայրերում։ Ամենուրեք միանգամայն ցրտադիմացկուն է և լավ է դիմանում բարձրլեռնային շրջանների էկոլոգիական աննպաստ պայմաններին։

Կիրառություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Աչքի է ընկնում արտակարգ ցրտադիմացկունությամբ։ խոնավասեր է և լուսասեր, պահանջկոտ է հողի նկատմամբ։ Չորադիմացկուն չէ. վատ է աճում Արարատյան դաշտի կանաչ տնկարկներում։ Նույնիսկ առատ ոռոգման դեպքում ամեն տարի նկատվում է վաղաժամկետ, հարկադրական տերևաթափ։ ճամեմատաբար լավ է աճում հանրապետության բարձրլեռնային շրջաններում։ Էկոլոգիական խումբը՝ XII ա։ Մշակության հավանական շրջանները՝ 1-17, 19-21, 29-31:[1]:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Հարությունյան Լ․ Վ․, Հարությունյան Ս․ Լ․, Հայաստանի դենդրոֆլորան, հ. 1, Երևան, «Լույս հրատարակչություն», 1985, էջ (գրքի էջը)։