Բաշկիրական ձի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Բաշկիրական ձիեր Հարավային Ուրալում

Ձիերի բաշկիրական ցեղ[1], ձիերի ցեղ, որ տեղաբնիկ է Հարավային Ուրալում՝ Ռուսաստանի Դաշնության կազմի մեջ մտնող Բաշկորտոստանի Ինքնավար Հանրապետությունում

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ձիերի բաշկիրական ցեղի տնտեսական առավելությունները կարևորվել են սկսած 19-րդ դարի սկզբից: Այդ ձիերն արդյունավետորեն օգտագործվել են 1812 թվականին Նապոլեոն Բոնապարտի զորքերի դեմ ռուսների մղած հայրենական պատերազմի ընթացքում: Միջոցներ են ձեռնարկվել դրանց ավանդական հատկությունները բարելավելու ուղղությամբ, և այդ նպատակով դեռևս 1845 թվականին ստեղծվել են մասնագիտացված ձիաբուծարաններ, տոհմաբուծական կենտրոններ, որոնցից ամենախոշորը ներկայումս գտնվում է Բաշկորտոստանի մայրաքաղաք Ուֆայում[2]:

Խորհրդային տարիներին բաշկիրական ձին խաչասերել են ԽՍՀՄ-ում ձիերի բուծվող այլ ցեղերի ձիերի հետ (ռուսական ծանր բեռնակիր, ղազախական, յակուտական և այլն): Ներկայումս տարբերակում են բաշկիրական ձիերի երկու տարատեսակ. փոքրամարմին, թեթև տեսակը օգտագործվում է սարերում, որպես արշավաձի, համեմատաբար ծանրամարմին տեսակը՝ բեռներ փոխադրելու, գյուղատնտեսական աշխատանքներ կատարելու նպատակով: Այս ցեղի ձիերը, որպես կանոն, տոկուն են, եղանակային դժվարին պայմաններին դիմակայող, առույգությունը տևական ժամանակ պահպանող, կերի հարցում էլ քմահաճ չեն: Բացի այդ, համեմատաբար շատ են տալիս կաթ, որը բաշկիրներն օգտագործում են կումիս պատրաստելու համար:

Բաշկորտոստանը Ռուսաստանի Դաշնությունում ձիերի գլխաքանակով զբաղեցնում է երրորդ տեղը՝ Ալթայի երկրամասից ու Յակուտիայից (Սախայից) հետո[3]: 2003 թվականին հաշվառված էր 94 470 գլուխ բաշկիրական ցեղական ձի:

Պատկերասրահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Башкирская порода / В. С. Мурсалимов // «Банкетная кампания» 1904 — Большой Иргиз. — М. : Большая российская энциклопедия, 2005. — С. 136. — (Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов ; 2004—2017, т. 3). — ISBN 5-85270-331-1.
  2. Elwyn Hartley Edwards (1994). The Encyclopedia of the Horse. London; New York; Stuttgart; Moscow: Dorling Kindersley. 0751301159.
  3. https://web.archive.org/web/20160304041825/http://www.scss.sk/cd_apvv_lpp_0384_09_2012/V%C3%9DSTUPY%20Z%20VLASTNEJ%20VEDECKO-V%C3%9DSKUMNEJ%20A%20PEDAGOGICKEJ%20%C4%8CINNOSTI/PUBLIKA%C4%8CN%C3%81%20%C4%8CINNOS%C5%A4/KONFERENCIE/CO-MAT-TECH/PR%C3%8DSPEVKY/PDF/Bakijeva%20Gljusa%2C15.8.2012.pdf Preuzeto 20. studenoga 2018.

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Сайгин И. А. Башкирская лошадь и пути её улучшения. Уфа, 1955.
  • Мурсалимов В. С. Племенная работа в коневодстве //Племенное животноводство в Башкирии. Уфа, 1983.