Jump to content

Բանաստեղծական տուն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Բանաստեղծական տուն
Metrical pattern, գրականագիտական եզրույթ, տեխնիկական եզրույթ Խմբագրել Wikidata
Ենթադասստեղծագործական աշխատանք Խմբագրել Wikidata
Մասն էներբող, բանաստեղծություն Խմբագրել Wikidata
Թեմայով վերաբերում էգրականագիտություն Խմբագրել Wikidata
Լեզուուզբեկերեն Խմբագրել Wikidata

Բանաստեղծական տուն, բանաստեղծության մեջ՝ որևէ ձևական նշանով միավորված բանատողերի խումբը։ Ամեն մի չափածո տեքստ, բնականաբար, բաժանվում է այդպիսի խմբերի,

  • տեքստը, որտեղ այդ բաժանումը կարգավորված չէ, այսինքն՝ ենթարկված է լոկ շարահյուսությանը և իմաստին, կոչվում է աստրոֆիկ՝ ոչ տնային (Հոմերոսի «Իլիականը»)․
  • տեքստը, որտեղ բաժանումը կարգավորված է, այսինքն՝ ընթերցողն ու ունկնդիրը նախապես, իմաստից անկախ, որոշակի տեղերում սպասում են որոշակի բանաստեղծական նշանների հայտնվելուն (օրինակ, ուժգին դադար, կարճտող, արական հանգ, ռիթմ), կոչվում է ստրոֆիկ՝ տնային (այդպիսին են Պինդարոսի ներբողները)։

Աստրոֆիկ և ստրոֆիկ տեքստերի միջև հնարավոր են միջակաձևեր՝ անկայուն երկարությամբ տներ (օրինակ, ֆրանս․ «Ռոլանդի երգը»)։ Ժամանակի ընթացքում ձևավորված տների տեսակներից են բեյթը կամ դիստիքոսը (երկտող), տերցինը (եռատող), քառատողը (քատրեն), 5-, 6- և 7-տողանի խմբերը, օկտավը (ութնյակ), սպենսերյան (9-տողանի), օնեգինյան (14-տողանի) տները ևն։ Տան այնպիսի «բարդ» ձևեր, ինչպիսիք են գազելը, քառյակը (ռուբայի), հայրենը, սոնետը, ռոնդոն, տրիոլետը, ունեն ոչ միայն կայուն ստրոֆիկա, այլև որոշակի ծավալ։

Գրականություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  • Жирмунский В․ М․, Композиция лирических стихотворений, в его кн․։ Теория стиха, Л, 1975․

Ծանոթագրություններ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 12, էջ 119)։