Բաղադրյալ թիվ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search

Բաղադրյալ են կոչվում այն ամբողջ թվերը որոնք ունեն երեք և ավելի բաժանարար։ Այլ կերպ ասած՝ մեկից մեծ ոչ պարզ ամբողջ թվերը կոչում են բաղադրյալ[1][2]։ Եթե n ամբողջ թիվը մեծ է զրոից և a > 1, b < n հավասարումներին բավարարող a և b ամբողջ թվերը կարելի է ներկայացնել n=ab տեսքով, ուրեմն n-ը բաղադրյալ թիվ է։ Ըստ սահմանման մեկից մեծ յուրաքանչյուր ամբողջ թիվ կամ բաղադրյալ կամ պարզ թիվ է։ Մեկը ոչ պարզ ոչ բաղադրյալ թիվ է[3][4]։ Սահմանումից հետևում է որ յուրաքանչյուր բաղադրյալ թիվ կարելի է ներկայացնել երկու կամ ավելի պարզ թվերի արտադրյալի տեսքով։[2]

Օրինակ՝ 14 ամբողջ թիվը բաղադրյալ է, քանի որ այն հնարավոր է ներկայացնել երկու ավելի փորք ամբողջ թվերի արտադրյալի տեսքով (2 × 7)։ Նմանապես 2-ը և 3-ը բաղադրյալ թվեր չեն, քանի որ նրանք կարող են ներկայացվել միայն մեկի և իրենց արտադրյալի տեսքով։

Մինչև 150-ը բաղադրյալ թվերն են՝

4, 6, 8, 9, 10, 12, 14, 15, 16, 18, 20, 21, 22, 24, 25, 26, 27, 28, 30, 32, 33, 34, 35, 36, 38, 39, 40, 42, 44, 45, 46, 48, 49, 50, 51, 52, 54, 55, 56, 57, 58, 60, 62, 63, 64, 65, 66, 68, 69, 70, 72, 74, 75, 76, 77, 78, 80, 81, 82, 84, 85, 86, 87, 88, 90, 91, 92, 93, 94, 95, 96, 98, 99, 100, 102, 104, 105, 106, 108, 110, 111, 112, 114, 115, 116, 117, 118, 119, 120, 121, 122, 123, 124, 125, 126, 128, 129, 130, 132, 133, 134, 135, 136, 138, 140, 141, 142, 143, 144, 145, 146, 147, 148, 150։ (A002808-ի հաջորդականությունը OEIS-ում)

Ցանկացած բաղադրյալ թիվ կարելի է ներկայացնել երկու կամ ավել պարզ թվերի արտադրյալի տեսքով[2]: Օրինակ՝ 299 բաղադրյալ թիվը կարելի է ներկայացնել 13 × 23 տեքով, իսկ 360 թիվը՝ 23 × 32 × 5 տեսքով։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Pettofrezzo (1970, էջեր. 23–24)
  2. 2,0 2,1 2,2 Long (1972, էջ. 16)
  3. Fraleigh (1976, էջեր. 198,266)
  4. Herstein (1964, էջ. 106)

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]