Բախումներ Կումանովոյում

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Հակաահաբեկչական գործողություն Կումանովոյում
Մակեդոնական հակամարտություն
MK Kumanovo.png

Թվական 2015 թվականի մայիսի 9-10
Վայր Հյուսիսային Մակեդոնիա Հյուսիսային Մակեդոնիա, Կումանովո
Արդյունք զինյալների մի մասը կալանավորվեց
Հակառակորդներ
Uck Nla logo.svg Ալբանական ազգային բանակ North Macedonian police patch.png Հյուսիսային Մակեդոնիայի ՆԳՆ
Հրամանատարներ
Ֆադիլ Ֆեյզուլահի † անհայտ
Կողմերի ուժեր
40—70 մարդ անհայտ
Ռազմական կորուստներ
14 զոհ, 30 վիրավոր 8 զոհ, 37 վիրավոր
Ընդհանուր կորուստներ
Խաղաղ բնակիչներ՝ 1 զոհ, մի քանի վիրավոր

Բախումներ Կումանովոյում՝ Մակեդոնիայում ալբանացի անջատողականների և Մակեդոնիայի ՆԳՆ-ի միջև 2015 թվականի մայիսի 9-ից 10-ը (քաղաքի բնակչության մեկ երրորդը էթնիկ ալբաններ են):

Իրադարձությունների ընթացք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Միջոցառումներին նախորդում էին մայրաքաղաքում անց կացվող հակակառավարական ցույցերը և ալբանացի ակտիվիստների բազմաթիվ գործողությունները[1]: Ըստ Մակեդոնիայի ՆԳՆ-ի վարկածի ալբանացի ապստամբների խումբը անօրինական կերպով մտել է հարևան պետություն[2]: Որից հետո իրենց կողմնակիցների օգնությամբ մայիսի սկզբին թաքնվեցին Կումանովո քաղաքի Դիվո թաղամասում[3]: Ակտիվիստները ծրագրել էին հարձակումներ պետական կառույցների և քաղաքացիական անձանց վրա[4]: Ըստ վարչապետի սա Բանկանների ամենավտանգավոր խմբավորումն է, որը կապված է մեկ ամիս առաջ Գոշինցեի սահմանային անցակետի վրա հարձակման հետ (ենթադրաբար դա Ազգային ազատագրության բանակ (Մակեդոնիա) Ազգային ազատագրության բանակն է)[5]: Մակեդոնիայի ՆԳՆ-ն կազմեց գործողությունների պլան և դրանց համակարգման շտաբ: Գործողությունը իրականացվեց մայիսի 9-ի առավոտյան ժամը 5-ին: Տարբեր տեղեկությունների համաձայն զինյալները ավելի քան 40-ից[3] 70-ի սահմաններում էր, նրանք զինված էին ինքնաձիգներով, նռնակներով, դիպուկահար հրացաններով և նռնականետերով: Մարտերի արդյունքում 14 ապստամբ սպանվեց, իսկ 30-ը հանձնվեցին[3]: Մակեդոնիայի ՆԳՆ-ն կորցրեց 8 մարդ, վիրավորվեցին մոտ 37 մարդ: Մահացավ մեկ քաղաքացիական անձ, մի քանիսը վիրավորվեցին[6]:

Հարձակման նպատակ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հարձակման հնարավոր պատճառը ալբանացիների դժգոհությունն էր Մակեդոնիայի օրենքների և տվյալ ժամանակահատվածում երկրի իրավիճակի նկատմամբ: Հետագայում Կոսովոյի «Ինքնորոշում» շարժումը քննադատեց վարչապետ Նիկոլա Գրուևսկիին նրան անվանելով «դիկտատոր»:

Հետագա արձագանքներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սերբական կողմը ժանդարմեայի 450 աշխատակից ուղարկեց սերբ-մակեդոնական սահման, ինչպես նաև Սերբիայի ՆԳՆ հակաահաբեկչական ջոկատը մեկնեց ուժեղացնելու Կոսովոյի հետ սահմանին անվտանգության գոտին[7]. Армейские подразделения были приведены в состояние повышенной боевой готовности[8]:

«Էքսպրես» լրատվականը հղում անելով սեփական աղբյուրներին հայտնեց, որ անհայտ խմբավորման անդամ են եղել նաև Կոսովոյի Հանրապետության քաղաքացիներ[9]:

Հետագայում Մակեդոնիայի իշխանությունները հայտարարեցին, որ խմբավորումը գլխավորել են հինգ կովկասյան ալբանացիներ[10][11]:

Այն մարդկանց մեծամասնությունը ովքեր հանձնվել էին եղել են Մակեդոնիայի Հանրապետության քաղաքացիներ: Բացի դա ձերբակալվածներից երեքը նաև սերբական իշխանությունների կողմից մեղադրվում էին 1998-1999 թվականներին Կոսովոյի պատերազմի ժամանակ հանցագործություններ կատարելու մեջ[12]:

Զոհված զինյալների թվում էր նաև Կոսովոյում հայտնի քաղաքական գործիչ Ջաֆեր Զիմբերին[13]:

Մակեդոնիայի իշխանությունները հայտարարում են երկօրյա ազգային սուգ[14]:

Սերբիայի վարչապետ Ալեքսանդր Վուչիչը մտահոգություն հայտնեց, որ այդ անկարգությունները կարող էին տարածվել Արևմտյան Բալկանների մյուս շրջաններում[15]: Կոսովոյի Հանրապետության պառլամենտի փոխխոսնակ «Ինքնորոշում» շարժման անդամ Աիդա Դերգուտին հայտարարեց, որ առավոտյան «Մակեդոնիայում ալբանացիները հարձակման են ենթարկվել, ինչպես դա եղավ այն ժամանակ, երբ սերբական ոստիկանությունը հարձակվեց Կոսովոյում գտնվող ալբանացիների վրա», և սպառնաց մակեդոնական իշխանություններին՝ «Մի ստիպեք մեզ, որպեսզի ձեր դեմ դուրս գան յոթ միլիոն ալբանացիներ, նույնիսկ եթե մենք անզեն դուրս գանք ձեր դեմ դուք չեք կարող պայքարել մեզ հետ»[9]: Ռուսաստանի արտաքին գործերի նախարարությունը հայտարարեց՝ «Մոսկվան անհանգստացած է Մակեդոնիայում իրավիճակի սրմամբ և երկրի բոլոր քաղաքական ուժերին կոչ է անում կառուցողական երկխոսություն վարել»[16]:

Ավելի ուշ Սկոպիեում ՆԱՏՕ-ն, ԵՄ-ն, ԵԱՀԿ-ն և ԱՄՆ-ը դեպքի վերաբերյալ ընդունեցին համատեղ հռչակագիր, այն անվանվեց Կումանովոյի միջադեպ և քաղաքական երկխոսության կոչ արեցին հակամարտության կողմերին[17]:

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. «В столице Македонии во время антиправительственных беспорядков пострадали 39 человек»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2015-05-18-ին։ Վերցված է 2015-05-11 
  2. «В северной Македонии террористы на бронетехнике атаковали полицию» 
  3. 3,0 3,1 3,2 РТС :: Ухапшени терористи из Македоније, Албаније и са Косова
  4. «СМИ Македонии: Число полицейских, погибших в Куманово достигло 8 человек» 
  5. «Никола Груевский: Мы уничтожили одну из самых опасных террористических групп на Балканах» 
  6. «СМИ: Македонский город Куманово атаковали боевики» 
  7. «Столкновения в Куманово: между Македонией и Албанией назревает война» 
  8. РТС :: Појачана контрола у бази Козјак код Прешева
  9. 9,0 9,1 «Ситуация в Македонии накаляется. Новая война на Балканах?»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2015-05-12-ին։ Վերցված է 2015-05-11 
  10. «Macedonia blames Kosovans for deadly Kumanovo clashes» 
  11. «Македония: боевиками в Куманово руководили косовары» 
  12. Тројица терориста из Куманова у Бијелој књизи Владе Србије
  13. «Xhafer Zymberi nga Gjakova është i vrarë në luftimet e Kumanovës?» 
  14. «Власти Македонии объявили национальный траур из-за событий в Куманово» 
  15. «Премьер Сербии: волнения в Македонии могут распространиться на другие районы Западных Балкан» 
  16. «МИД РФ призывает политические силы Македонии к диалогу» 
  17. США, НАТО и ЕС: Инцидент в Куманово изолированный, необходим диалог

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]