Բալտասար Գարսոն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Բալտասար Գարսոն
իսպ.՝ Baltasar Garzón
Baltasar Garzón - Visitando ESMA - Argentina - 1AGO05 -presidenciagovar recortada.jpg
Ծնվել էհոկտեմբերի 26, 1955(1955-10-26)[1] (63 տարեկան)
ԾննդավայրՏոռես, Խաեն, Անդալուզիա, Իսպանիա
ՔաղաքացիությունFlag of Spain.svg Իսպանիա
ԿրթությունՍևիլյայի համալսարան
Մասնագիտությունդատավոր, գրող, քաղաքական գործիչ, համալսարանի պրոֆեսոր և փաստաբան
ԱշխատավայրՋուլիան Ասանժ
Զբաղեցրած պաշտոններԻսպանիայի խորհրդարանի պատգամավոր[2]
Քաղաքական կուսակցությունActúa?
Պարգևներ և
մրցանակներ
Հերման Քեստեն մրցանակ Անդալուսիայի մեդալ[3] և Gold Medal of the Order of Merit of the National Plan on Drugs?[4]
ԱնդամությունAudiencia Nacional of Spain?
ԵրեխաներMaría Garzón Molina?[5]
Baltasar Garzón Վիքիպահեստում

Բալտասար Գարսոն (իսպ.՝ Baltasar Garzón, հոկտեմբերի 26, 1955(1955-10-26)[1], Տոռես, Խաեն, Անդալուզիա, Իսպանիա), իսպանացի նշանավոր դատավոր: Վարել է Աուգուստո Պինոչետի և ռուս մեդիամագնատ Վլադիմիր Գուսինսկու դատավարությունները: Գարսոնն իր պատրաստակամությունն է հայտնել վարելու Հենրի Քիսինջերի և Սիլվիո Բերլուսկոնիի գործերը:

Նա բացահայտել է Իսպանիայի հատուկ ծառայությունների ու ներքին գործերի նախարարության կապը Բասկերի Երկրում գործող «Մահվան էսկադրոնի» հետ:

1998 թվականի հոկտեմբերի 10-ին պահանջել է Պինոչետի արտահանձնումը Իսպանիային դատավարության համար` կապված Չիլիում 1973 թվականի ռազմական հեղաշրջումից հետո իսպանացի քաղաքացիների անհեետացման հետ: 2001 թվականի ապրիլին պահանջել է անձեռնմխելիությունից զրկել Իտալիայի վարչապետ Սիլվիո Բերլուսկոնիին` փորձելով նրան պատասխանատվության ենթարկել ԱՄՆ-ի պետքարտուղար Հենրի Քիսինջերի «Կոնդոր» գործողությանը մասնակցություն ունենալու համար: Ինքնակամ արտաշիրմում է կազմակերպել ֆրանկոյականների կազմակերպած գնդակահարությունների տեղում` փորձելով հայտնաբերել սպանվածների, այդ թվում` բանաստեղծ Գարսիա Լորկայի մնացորդները:

Ֆրանկոյի հանցավոր ռեժիմի հետաքննությունների գործունություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

2008 թվականի հոկտեմբերի 17-ին Գարսոնը Ֆրանկոյի ռեժիմի կատարած բռնությունները պաշտոնապես հայտարարել է մարդկության դեմ ուղղված հանցագործություն: Նա կազմել է 68 էջանոց ենթաօրենսդրական ակտ, որով հիմնավորել է միջազգային իրավունքի խախտումը 1977 թվականին ընդունված ֆրանկոյականների համաներման պետական օրենքում` տալով ռեժիմի զոհերի իրական գնահատականը (մոտ 100.000 զոհ քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ և դրանից հետո): Նա հորդորել է արտաշիրմել մարդկանց խմբակային 19 հուղարկավորությունները, որոնք մահապատժի են ենթարկվել ֆալանգականների կողմից` դրանք հետազոտելու և վերահուղարկավորելու համար: Դրանցից մեկում, ինչպես և ենթադրվում էր, հայտնաբերվել են բանաստեղծ Գարսիա Լորկայի մնացորդները[6][7][8]:

2010 թվականի ապրիլին Գարսոնին առաջադրվել է մեղադրանք համաներում ստացած ֆրանկոյականների հանցագործությունները քննելու ժամանակ պաշտոնեական դիրքը չարաշահելու համար, քանի որ նա գործել է ի հեճուկս վերադաս մարմինների հրամանների[9]: 2010 թվականի մայիսի 14-ին նա հեռացվել է աշխատանքից[10]: 2010 թվականի մայիսից թույլտվություն է ստացել Հաագայի միջազգային դատարանում խորհրդատու աշխատելու[11]:

2012 թվականի փետրվարի 9-ին Բալտասար Գարսոնը մեղավոր է ճանաչվել հեռախոսային խոսակցությունների ապօրինի լսումների մեջ: Նրան արգելվել է 11 տարի զբաղվել իրավաբանական գործունեությամբ[12]: Իսպանիայի Գերագույն դատարանն այս որոշումն ընդունել է միաձայն: Գարսոնն այս մեղադրանքը բողոքարկելու իրավունք չի ունեցել: Նա նաև մեղադրվել է այն բանում, որ անօրինական է վերաբերվել գաղտնալսած խոսակցությունների նկատմամբ. դրանք Իսպանիայի ժողովրդական կուսակցության անդամներ Ֆրանսիսկո Կորեայի (Francisco Correa) և Պաբլո Կրեսպոյի (Pablo Crespo) խոսակցություններն էին իրենց փաստաբանների հետ: Կորեան ու Կրեսպոն այդ պահին մեղադրվում էին կոռուպցիայի մեջ: Գարսոնը պնդում էր, որ փաստաբանները նույնպես մասնակից են եղել կոռուպցիոն գործողություններում:

Բացի այդ` Գարսոնին մեղադրել են այն բանի համար, որ նա Grupo Santander բանկից գումար է ստացել ԱՄՆ-ում սեմինարների մասնակցելու համար: Դրա փոխարեն, ինչպես պնդում էր հետաքննությունը, դատավորը հրաժարվել է քննել բանկիրների կողմից հարկային օրենսդրության խախտումների մասին գործը:

Հասարակական ճնշումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Դատավորի դեմ մեղադրանքը դժգոհությունների տեղիք է տվել Իսպանիայում և որոշ այլ երկրներում: Հազարավոր մարդիկ մասնակցել են 2010 թվականի ապրիլի 24-ի ցույցերին Իսպանիայում, որպեսզի իրենց բողոքը հայտնեն Ֆրանկոյի ռեժիմի ապօրինությունների դեմ: Ամենամեծ ցույցը տեղի է ունցել Մադրիդում. նրան մասնակցել է մոտ 100.000 մարդ[13]:

Human Rights Watch կազմակերպությունն իր բողոքն է արտահայտել իսպանական արդարադատության մեջ երկակի ստանդարտների կիրառման առթիվ, որը մեղադրում է բռնությունները Չիլիում և Արգենտինայում, սակայն Ֆրանկոյի ռեժիմի հանդեպ լռություն է պահպանում[13]:

«Միավորված ձախեր» կոալիցիայի նախկին ղեկավար Գասպար Լյամասարեսը հայտարարել է, որ Գարսոնին դատում են այն բանի համար, որ նա «փորձում է պայքարել կոռուպցիայի և Ֆրանկոյի հանցավոր ռեժիմի դեմ»[14]:

Ռուսական կազմակերպված հանցագործության դեմ հետաքննություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

2008 թվականի հոկտեմբերին Գարսոնի կողմից ռուսական կազմակերպված հանցագործության գործի հետաքննության շրջանակներում խուզարկություն է կատարվել Ռուսաստանի Պետական դումայի անդամ, ռուսական «Միասնական Ռուսաստան» կուսակցության անդամ Վլադիսլավ Ռեզնիկի` Իսպանիայում գտնվող վիլլայում[15]: Պատգամավորների կուսակիցները այս հետախուզությունը որակել են «քաղաքական բնույթի ակցիա», իսկ Պետդումայի նախագահ Բորիս Գրիզլովը Ռեզնիկի նկատմամբ այս գործողությունը համարել է պրովոկացիա, որի նպատակը Ռուսաստանին սևացնելն է[15][16]:

2009 թվականի օգոստոսին, երբ Գարսոնը հարցաքննում էր կրկնահանցագործ Լուիս Ռոդրիգես Պուեոյին, վերջինս հայտարարել է, որ 2008 թվականի ապրիլին ինքը Վլադիսլավ Ռեզնիկի պատվերով փորձել է առևանգել միլիարդատեր Ֆրանսիսկո Էրնանդոյի որդուն: Ընդ որում, Պույոն պնդել է, որ պատվերի դրդապատճառը Էրնանդոյի մերժումն էր 30 միլիոն դոլար վճարել «տամբովյան կազմակերպաված հանցախմբի» առաջնորդ Գենադի Պետրովին, ում հետ Գարսոնի կարծիքով, սերտորեն կապված էր Ռեզնիկը[15][17]:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 Encyclopædia Britannica
  2. http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Diputados/BusqForm?_piref73_1333155_73_1333154_1333154.next_page=/wc/fichaDiputado?idDiputado=84&idLegislatura=5
  3. http://www.juntadeandalucia.es/boja/2008/53/d7.pdf
  4. https://www.boe.es/boe/dias/2001/12/18/pdfs/A48081-48081.pdf
  5. https://www.revistavanityfair.es/poder/articulos/maria-hija-de-baltasar-garzon-actua-partido-elecciones-gaspar-llamazares/37824
  6. Fuchs, D., Crusading Judge Orders Inquiry Into Franco Era // New York Times. — October 17, 2008
  7. Tremlett, G. Franco repression ruled as a crime against humanity //The Guardian (UK). — October 17, 2008
  8. Шефер Ю. Возвращение из забытья // GEO. — 2011. — № 8. — С. 147.
  9. Crusading Spanish Judge Is Indicted for Franco Probe Archived 2010-04-11 at the Wayback Machine., Dana Kennedy, AOL, April 8, 2010
  10. «Crusading Spanish Judge Baltasar Garzon is suspended» BBC News
  11. El Poder Judicial autoriza el traslado de Garzón a La Haya
  12. Spain’s Judge Baltasar Garzon convicted for wiretapping
  13. 13,0 13,1 20 minutos. — 24 de abril de 2010.
  14. Подсудимый в мантии
  15. 15,0 15,1 15,2 «Резник, Владислав»։ Лентапедия։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-12-25-ին։ Վերցված է 2012-12-24 
  16. «В Испании не знают об ордере на арест Резника»։ Росбалт։ 21.10.2008։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-12-25-ին։ Վերցված է 2012-12-24 
  17. Хуан Кобо (20.8.2009)։ «Бальтасар Гарсон ищет следы "русской мафии"»։ Независимая газета։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-12-25-ին։ Վերցված է 2012-12-24 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]