Ա. Մ. Գորկու գրական հուշահամալիր-թանգարան (Կազան)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ա. Մ. Գորկու գրական հուշահամալիր-թանգարան
Kazan 20180914 111146.jpg
Տեսակթանգարան
ԵրկիրFlag of Russia.svg Ռուսաստան
ՏեղագրությունԿազան
Կոորդինատներ: 55°47′36.714″ հս․ լ. 49°7′46.477″ ավ. ե. / 55.79353167° հս․. լ. 49.12957694° ավ. ե. / 55.79353167; 49.12957694
Կայքmuseum.ru/M1813#web

Ա. Մ. Գորկու գրական հուշահամալիր թանգարան Կազանում (ռուս.՝ Литературно-мемориальный музей А. М. Горького в Казани), մշակութային հաստատություն, Թաթարստանի հանրապետության ազգային թանգարանի մասնաճյուղ: Գտնվում է Մաքսիմ Գորկու 10 հասցեում:

Ցուցադրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Թանգարանի պատուհանը

Թանգարանի ցուցադրությունը նվիրված է ռուս մեծ գրող Մաքսիմ Գորկու 1884 թվականից մինչև 1888 թվականը ընկած ժամանակաշրջանի կյանքին: Գրողն իր կյանքի այս շրջանը համարում էր իր «հոգևոր ծննդի» ժամանակաշրջան[1]: Թանգարանի կարևոր հատվածներից է հացի փռի հուշահամալիրը, որտեղ գրողը 1886-1887 թվականներին աշխատել է հացթուխի օգնական: Այստեղ ներկայացված են գրողի անձնական իրերը, ինքնագրեր, Գորկու գրական ստեղծագործությունները և այդ ժամանակաշրջանի առարկաներ: Վերականգնվել է հացի փռի կահավորանքը: Այստեղ անցկացվում են ցուցահանդեսներ[2], համերգներ, դասախոսություններ և գրական երեկոներ: Թանգարանը 1942 թվականից անցկացնում է «Գորկու ընթերցումներ»[3][4] համամիութենական գիտաժողովը, իսկ 1973 թվականից՝ «Շալյապինյան ընթերցումներ»[5]:

Ֆեոդոր Շալյապինի թանգարան[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Թանգարանի երկրորդ հարկը զբաղեցնում է «շալյապինյան հավաքածուն», որն արտացոլում է ռուս մեծ երգիչ, Գորկու ընկեր Ֆեոդոր Շալյապինի (1873-1938) կյանքն ու գործունեությունը (շուրջ 4000 ցուցանմուշներ, բնօրինակ ծրագրեր, երգչի պատկերով բացիկներ, հրատարակություններ, լուսանկարչական նյութեր, նկարներ, 20-րդ դարի սկզբին Իտալիայում, Ֆրանսիայում, Անգլիայում և Ռուսաստանում թողարկված ութ գրամոֆոնային սկավառակներ երգչի ձայնով (դրանք կարելի է լսել հին գրամոֆոնի վրա), Շալյապինի փարիզյան հրատարակչության «Դիմակ և հոգի» գիրքը (1932, ռուսերեն), հին ալբոմներ բացիկներով՝ «Շալյապինը դերերում», «Աշխարհի քաղաքները, որտեղ երգել է Շալյապինը», ձեռագրեր, նամակներ, գրքեր, ազդագրեր): Շալյապինի անձնական իրերից (87 միավոր) թանգարանին են տրամադրել արտիստի դուստրերը, թոռնուհին և ծոռնուհին: Դրանց թվում են «Իշխան Իգոր» օպերայի Կոնչակ խանի դերի թատերական հագուստը, սուրճի սպասքը, աթոռներ, տարածադիտակը, գրամաֆոնը, երիտասարդ Շալյապինի նկարիչ Վլադիմիր Ռոսսինսկու անավարտ դիմանկարը և դաշնամուրը, որը նվիրաբերել է Սավվա Մամոնտովան:

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ցուցանակ թանգարանի պատին

Թանգարանը բացվեց 1940 թվականին, 19-րդ դարի երկրորդ կեսի պատմական շենքում, որտեղ 1880-ական թվականներին տեղակայված էր Ա. Ս. Դերենկովի հացի փուռը: Թանգարանի բացման մասին որոշումն ընդունվել է 1938 թվականին Թաթարական ԻԽՍՀ Ժողովրդական կոմիսարների խորհրդի կողմից: Թանգարանի ստեղծման համար մեծ նախապատրաստական աշխատանքներ է կատարել և նյութեր հավաքել պատմաբան գավառագետ Նիկոլայ Կալինինը, ով հանդիպել է Գորկու հետ և հրատարակել «Գորկին Կազանում» և «Գորկին Կազանում 1884-1888 թվականներին: Ուղեցույց Գորկու Կազանում եղած վայրերում» գրքերը: Թանգարանի ավելի քան 2000 ցուցանմուշներ տրամադրել են գրողի հարազատները՝ Ե. Պ. և Նադեժդա Պեշկովաները, Ֆեոդոր Շալյապինի և Ա. Ս. Դերենկովի ընտանիքի անդամները[1]:

1941-1979 թվականներին թանգարանը ղեկավարել է Մ. Ն. Ելիզարովան, ով անձամբ ճանաչել է Գորկուն: 1995 թվականին թանգարանին կից բացվեց գրական սրճարան՝ «Թափառական շունը», որտեղ տեղակայված է «Արծաթե դարի բանաստեղծները» մշտական ցուցահանդեսը, և անցկացվում են տարբեր մշակութային միջոցառումներ և հանդիպումներ: 2016 թվականին թանգարանի շենքը վերակառուցվեց, և ստեղծվեցին երկու հատվածից բաղկացած նոր ցուցադրություններ՝ «Գրող-դարաշրջան-հերոս: Ա. Մ. Գորկու կյանքն ու ստեղծագործական ուղին» շենքի հուշահամալիրային մասի առաջին հարկում և «Ֆ. Ի. Շալյապինը և Կազանը» հատվածը՝ թանգարանի երկրորդ հարկում:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]