Աֆուլահ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Քաղաք
Աֆուլահ
עֲפוּלָה
Զինանշան
Coat of arms of Afula.png

Afula city hall.jpg
Կոորդինատներ: 31°36′22″ հս․ լ. 34°46′18″ ավ. ե. / 31.60611° հս․. լ. 34.77167° ավ. ե. / 31.60611; 34.77167
ԵրկիրԻսրայել Իսրայել
ՇրջանՀյուսիսային մարզ
ՔաղաքապետԱվի Էլկաբեց
Հիմնադրված է1925 թ.
Տվյալ կարգավիճակում1972 թվականից
Մակերես26909 կմ²
ԲԾՄ125 մ
Բնակչություն49169 մարդ (2018)
Ազգային կազմՀրեաներ (91,8%), այլ (8,2%)
Ժամային գոտիUTC+2
Հեռախոսային կոդ+972 4
Փոստային ինդեքսներ18105[1], 18106[1], 18110[1], 18111[1], 18120[1], 18121[1], 18122[1], 18123[1], 18124[1], 18126[1], 18127[1], 18129[1], 18130[1] և 18132[1]
Պաշտոնական կայքafula.muni.il
##Աֆուլահ (Իսրայել)
Red pog.png
Ջրային աշտարակ՝ Աֆուլահի տեսարժան վայր

Աֆուլահ[2] (եբրայերեն՝ עֲפֻלָּה, עפולה‎; արաբ․՝ العفولة‎‎, ալ-Աֆուլահ) քաղաք Իսրայելում[3], հիմնադրվել է 1925 թվականին Իսրայելաան հովտում այլ հրեական բնակավայրերի կողքին[4]:

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Իսրայելական Քանանի նվաճման ժամանակ ներկայիս Աֆուլայի տեղակայքը Օֆելի (կամ Օֆերի) բնակավայրն էր, որը նշանակում է «աշտարակ» կամ «ամրացված բնակավայր բլրի վրա»[5]: Հավանաբար, հենց այստեղ էր, որ Գեդեոնը՝ Թանախի հերոսը, իսրայելցի դատավորներից մեկը, զոհասեղան կառուցեց. «Եվ Գեդեոնը այնտեղ զոհասեղան շինեց Տիրոջ համար և անվանեց. նա դեռ գտնվում է Օֆրե Ավիեզերովայի մոտ» (Դատավորներ (գիրք) 6:24)[6]:

1799 թվականին Նապոլեոնի եգիպտական արշավանքի ընթացքում, Թաբոր լեռան մոտակայքում գտնվող ժամանակակից Աֆուլահի ներկայիս վայրում, տեղի ունեցավ ֆրանսիացիների և թուրքերի ճակատամարտը[7]:

Աֆուլահից ոչ հեռու՝ այսօրվա կիբուցի Մերհավիայի տեղում, կար մի փոքր արաբական գյուղ Ալ-Աֆուլա (ալ-Ֆուլա), որի բնակիչները, հողը վաճառելով հրեական բնակիչներին, հեռացան այս տարածքից[8]:

Ժամանակակից Աֆուլահը հիմնադրվել է 1925 թվական[9], իսրայելական հովտում հրեական բնակավայրերի գործունեության բարձրության վրա[10]:

Քաղաքը գտնվում է Եհոշուա Հանկինի օգնությամբ ձեռք բերված հողերի վրա Սիոնիստական ամերիկյան հողերի զարգացման հիմնադրամի կողմից[7]: Սրանք ճահճային, անպիտան էին մարդու կյանքի համար[11]: Աստիճանաբար, նրանց վրա սկսեցին հայտնվել հրեական գյուղատնտեսական բնակավայրեր:

Երուսաղեմի համալսարանի պրոֆեսոր Էլիզեր Սուկենիկի գլխավորած հնագիտական պեղումների արդյունքում, որոնք տեղի են ունեցել 1926-31 թվականներին Աֆուլահի զարգացման նոր պլաններով[12], հայտնաբերվել են բազմաթիվ մշակութային շերտեր, որոնք վկայում են պղնձի դարաշրջանից (մ.թ.ա. երրորդ հազարամյակ) այստեղ գտնվող մարդկանց ներկայության մասին[13]: Այս բնակավայրերի շարունակականության պակաս էլ կար, այսինքն՝ եղել են անկման և ամայացման ժամանակներ, երբ ոչ ոք չէր ապրում այդ հողերում[14]:

Աֆուլահ քաղաքը տեղակայված է հովտի կենտրոնում: Այն գտնվում է Հայֆա-Դամասկոս երկաթգծից ոճ հեռու: «Ռակեվետ ա-Էմեկ»-ը (հովտային գնացք) հիջազ երկաթուղու մասնաճյուղն է[15]:

«Հայֆա-Բեյթ-Շեան» երկաթուղու առաջին հատվածը շահագործման է հանձնվել 1904 թվականի հունվարին, իսկ 1948 թվականի մարտին՝ Յարմուք գետի վրայի կամուրջների պայթյունից հետո, այս ճանապարհի երթևեկությունը դադարեցվել է[15]:

2016 թվականի հոկտեմբերին բացվեց երկաթուղային գիծ, որը քաղաքը կապում էր Հայֆայի և Բեյթ-Շեանի հետ[15]:

Աֆուլահը կարևոր ռազմավարական կետ է երկու հիմնական ուղղությունների խաչմերուկում՝ Արևմուտք - Արևելք և Հարավ - Հյուսիս[16]: Այս ճանապարհներից մեկը Աֆուլահը կապում է Թել Ավիվի հետ[17], իսկ մյուսը՝ Երուսաղեմի, Շխեմի (Նաբլուս) և Ջենինի հետ[18]:

1972 թվականին Աֆուլահը ստացել է քաղաքի կարգավիճակ[19]:

Աֆուլահում բնակվում էր ռուս գրող և գրականագետ Հայնրիխ Էլշտեյն-Գորչակովը, ինչպես նաև գիտաֆանտաստիկ Պավել Ամնուելը[20]:

Բնակչություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ըստ Իսրայելի վիճակագրության կենտրոնական բյուրոյի, քաղաքի բնակչությունը 2018 թվականի սկզբին կազմել է 49 169 մարդ[21]:

Առաջիկա 20 տարիների զարգացման երկարաժամկետ ծրագրի համաձայն, քաղաքի բնակչությունը կաճի մինչև 100000 մարդ:

Աֆուլահը բաղկացած է երեք մեծ տարածքներից՝ ինքն Աֆուլահը, Վերին Աֆուլահը (Աֆուլահ-Իլիթ) և Գիվ աթ ա-Մորէն: Գիվ աթ ա-Մորէնը տեղակայված է Մորե լեռան լանջին՝ ծովի մակարդակից 250-400 մետր բարձրության վրա: Այս տարածքները հանվում են ստորին քաղաքից՝ Աֆուլահից[22], որը գտնվում է ծովի մակարդակից 45 մետր ցածր[23]:

Այսօրվա Աֆուլահը[24] ժամանակակից զարգացող քաղաք է ընդարձակ ենթակառուցվածքներով, Իսրայելական հովտի վարչական կենտրոն[25]:

Արդյունաբերություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Աֆուլահի բոլոր ձեռնարկությունները կենտրոնացած են երկու փոքր արդյունաբերական գոտում` Աֆուլ Իլիթում և Աֆուլահում[26]: Այսօր աշխատատեղերի ամենամեծ քանակը «ա-Էմեկ» հիվանդանոցային համալիրում է[27]: Հիվանդանոցի անձնակազմը բաղկացած է գրեթե 2000 բժիշկներից, բուժքույրերից, սպասավորներից և տեխնիկական անձնակազմից[28]:

Քույր քաղաքներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Afula water tower
Քաղաք State Country
Ingelheim am Rhein {{{2}}} Rhineland-Palatinate 22px Germany
Osnabrück {{{2}}} Lower Saxony 22px Germany
Biłgoraj 22px Lublin Voivodeship {{{2}}} Poland
Providence {{{2}}} Rhode Island {{{2}}} United States
Worcester {{{2}}} Massachusetts {{{2}}} United States
New Haven {{{2}}} Connecticut {{{2}}} United States
Stamford {{{2}}} Connecticut {{{2}}} United States
West Hartford {{{2}}} Connecticut {{{2}}} United States
Fresno {{{2}}} California {{{2}}} United States
Santa Fe 22px Santa Fe Province 22px Argentina
Mingachevir Կաղապար:No flag Mingachevir 22px Azerbaijan

Պատկերասրահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,00 1,01 1,02 1,03 1,04 1,05 1,06 1,07 1,08 1,09 1,10 1,11 1,12 1,13 http://www.geopostcodes.com/Jezreel_Valley
  2. «Postal and ZIP Code database»։ www.geopostcodes.com։ Վերցված է 2020-02-14 
  3. Monthly Bulletin of Statistics, August 2018։ UN։ 2018-10-01։ էջեր 1–21։ ISBN 978-92-1-363083-9 
  4. Muhlestein Kerry (2013-09-30)։ «Execration and Execration Texts»։ Encyclopedia of the Bible Online։ Վերցված է 2020-02-19 
  5. «Germania Judaica»։ Encyclopedia of Jewish History and Culture Online։ Վերցված է 2020-02-19 
  6. Palmer Samuel (1974-03-06)։ The Letters of Samuel Palmer, Vol. 2: 1860–1881։ Oxford University Press։ ISBN 978-0-19-874486-3 
  7. 7,0 7,1 Kitchener։ I.B. Tauris։ 2016։ ISBN 978-0-85772-756-5 
  8. www.afternic.com https://www.afternic.com/forsale/govisitisrael.com?utm_source=TDFS&utm_medium=sn_affiliate_click&utm_campaign=TDFS_GoDaddy_DLS&traffic_type=TDFS&traffic_id=GoDaddy_DLS։ Վերցված է 2020-02-19 
  9. Conder Claude R. (1876-01)։ «Early Christian Topography in Palestine»։ Palestine Exploration Quarterly 8 (1): 11–23։ ISSN 0031-0328։ doi:10.1179/peq.1876.8.1.11 
  10. «Pringle, Sir Norman Robert, (18 Oct. 1871–18 April 1919)»։ Oxford University Press։ 2007-12-01 
  11. «Supplementary file 1. Point mutated genes.»։ dx.doi.org։ Վերցված է 2020-02-19 
  12. «New Patent Lock»։ Scientific American 14 (26): 216–216։ 1859-03-05։ ISSN 0036-8733։ doi:10.1038/scientificamerican03051859-216 
  13. Spatz M., Renkawek K., Murray M. R., Klatzo I. (1975-12-26)։ «Uptake of radiolabeled glucose analogues by organotypic pia arachnoid cultures»։ Brain Research 100 (3): 710–715։ ISSN 0006-8993։ PMID 130։ doi:10.1016/0006-8993(75)90174-2 
  14. «Department of State, Memorandum, Proposed Representations to Provisional Government of Israel Regarding Maintenance of Peace in Palestine, August 16, 1948, Top Secret, NARA.»։ U.S. Intelligence on the Middle East, 1945-2009։ Վերցված է 2020-02-19 
  15. 15,0 15,1 15,2 Ma Ronald (1959-11)։ «The Age Structure of Quoted Public Companies»։ Applied Statistics 8 (3): 158։ ISSN 0035-9254։ doi:10.2307/2985872 
  16. Durham Scott (1993)։ «From Magritte to Klossowski: The Simulacrum, between Painting and Narrative»։ October 64: 16։ ISSN 0162-2870։ doi:10.2307/778712 
  17. Barlow Hugh D. (2015-12-03)։ «Dead for Good»։ doi:10.4324/9781315635286 
  18. «Washington Post District of Columbia Mail Service Poll, December 1994»։ ICPSR Data Holdings։ 2005-01-07։ Վերցված է 2020-02-19 
  19. Menon P. K., Ohlmeyer Ernest J. (2000-11-09)։ «Integrated Guidance-Control Systems for Fixed-Aim Warhead Missiles»։ Fort Belvoir, VA 
  20. «Afula to Double in Size | Hamodia.com»։ Hamodia (անգլերեն)։ 2016-09-14։ Վերցված է 2020-02-19 
  21. «Кротов А.В. Право на национальное самоопределение в конституционном праве Израиля»։ Право и политика 12 (12): 60–71։ 2019-12։ ISSN 2454-0706։ doi:10.7256/2454-0706.2019.12.31482 
  22. Testing for rating of room air-conditioners, BSI British Standards, http://dx.doi.org/10.3403/00094791u, վերցված է 2020-02-19 
  23. «2008 IEEE International Integrated Reliability Workshop Final Report»։ 2008 IEEE International Integrated Reliability Workshop Final Report (IEEE)։ 2008։ ISBN 978-1-4244-2194-7։ doi:10.1109/irws.2008.4796064 
  24. Segev R., Rodnay G. (1999)։ Journal of Elasticity 56 (2): 129–144։ ISSN 0374-3535։ doi:10.1023/a:1007651917362 http://dx.doi.org/10.1023/a:1007651917362 
  25. «NETWATCH: Botany's Wayback Machine»։ Science 316 (5831): 1547d–1547d։ 2007-06-15։ ISSN 0036-8075։ doi:10.1126/science.316.5831.1547d 
  26. A New Life in Israel։ Boston, USA: Academic Studies Press։ 2019-12-31։ էջեր 66–95։ ISBN 978-1-61811-717-5 
  27. Morse, Jedidiah, 1761-1826. ([1812])։ The American universal geography, or, A view of the present state of all the kingdoms, states, and colonies in the known world. : In two volumes. The first volume contains a copious introduction, adapted to the present improved state of astronomical science--a brief geography of the earth--a general description of America--an account of North-America, and its various divisions, particularly of the United States--a general account of the West-Indies, and of the four groupes [sic] of islands into which they are naturally divided, and a minute account of the several islands--a general description of South-America, and a particular account of its various states and provinces--and a brief description of the remaining American islands. : The second volume contains a geography of the Eastern continent--a general description of Europe, and a minute account of its various kingdoms and states--a general description of Asia, its kingdoms, provinces, and islands--an account of the numerous islands arranged by modern geographers under the names of Austral Asia and Polynesia--a general description of Africa, and a particular account of its various states and islands. : To which are added an abridgement of the last census of the United States--a chronological table of remarkable events from the creation to this time--an improved list of ancient and modern learned and eminent men--and a copious index to the whole work. The whole comprehending a complete system of modern geography. : Accompanied by a new and elegant general atlas of the world, containing (in a separate volume,) sixty three maps, comprising, as far as they could be obtained, all the latest discoveries to the present time.։ Published by Thomas & Andrews, and sold, wholesale and retail, at their bookstore, no. 45, Newbury-Street--May, 1812. J.T. Buckingham, printer, Winter-Street։ OCLC 426074334 
  28. Karmon Yehuda (1960-04)։ «The Drainage of the Huleh Swamps»։ Geographical Review 50 (2): 169։ ISSN 0016-7428։ doi:10.2307/211506 

Հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Քաղաքապետարանի պաշտոնական կայք
  2. Քաղաքապետարանի կայք ռուսերեն