Jump to content

Աքրամ Մոնֆարեդ Արիա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Աքրամ Մոնֆարեդ Արիա
Դիմանկար
Ծնվել է1946
ԾննդավայրԹեհրան, Իրան
Քաղաքացիություն Իրան
Մասնագիտություննկարչուհի, օդաչու, գրող և բանաստեղծուհի

Աքրամ Մոնֆարես Արիա (անգլ.՝ Akram Monfared Arya, 1946, Թեհրան, Իրան), իրանական ծագմամբ շվեդ օդաչու։ Արքայադուստր Ֆաթեմեհ Փահլավիից հետո երկրորդ կինն է, որն ստացել է օդաչուի արտոնագիր Իրանում ինքնաթիռով թռչելու համար[1][2]։ Գրող, նկարիչ և քաղաքական գործիչ է, բնակվում է Շվեդիայի Ստոկհոլմ քաղաքում[1][3]։

Ավիացիա

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծնվել է 1946 թվականին Թեհրանում[4]։ 1974 թվականինին եղել է ամուսնացած, ունեցել է հինգ երեխա և սկսել է Դոշան-Տապեհում թռչող սարքերի դասերի հաճախել Թագավորական ավիացիոն ակումբում (այժմ՝ Քաղաքացիական ավիացիայի տեխնոլոգիական քոլեջ): Ռազմաօդային բազայի կողքին գտնվող Դոշան-Թապեհը լի է եղել թռչել սովորելու հետաքրքրված աշակերտներով: Պլանշետի լիցենզիա ստանալուց հետո նույն թվականի հոկտեմբերին գնացել է Ղալեհ-Մորգիի թռիչքների դպրոց՝ մեկ և երկշարժիչ ինքնաթիռների դասեր սովորելու։ Իր մարզումները սկսել է Cessna 172-ով և ընդամենը 14 ժամ թռիչքից հետո ավարտել է իր առաջին միայնակ թռիչքը:

Նրա վերապատրաստման հաջորդ փուլերը բաղկացած են եղել գիշերային և հեռահար թռիչքներից դեպի մի քանի քաղաքներ, ինչպիսիք են Թավրիզը, Քերմանշահը, Ահվազը, Սպահանը և Ռաշտը: Չորս տարվա ընթացքում նա թռել է 150 ժամ հրահանգչի հետ և 50 ժամ մենակ։

Բացի գործնական վերապատրաստման փուլին հետևելուց հաճախել է դպրոց, որտեղ սովորել է այնպիսի առարկաներ, ինչպիսիք են աերոդինամիկան, շարժիչները, ճշգրիտ գործիքները, օդերևութաբանությունը, նավիգացիան և անգլերենը: Լիցենզիան ստանալուց հետո ստացել է աշխատանքի երկու առաջարկ՝ թռիչքի հրահանգիչ Թագավորական ավիացիոն ակումբում և երկշարժիչ ինքնաթիռների երկրորդ օդաչու Air-Asseman ավիաընկերությունում: Այնուամենայնիվ Իրանում տեղի ունեցած հեղափոխության պատճառով չի կարողացել շարունակել կարիերան: 1989 թվականին Շվեդիայում ապրելու ժամանակ սովորել է Ստոկհոլմի Բրոմմա ավիացիոն դպրոցում և տեսական դասերին զուգահեռ թռչելու դասեր է ստացել, ինչից հետո ստացել է շվեդ օդաչուի լիցենզիա[5]։

Ստեղծագործություններ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Աքրամ Մոնֆարեդ Արիան լքել է Իրանը 1985 թվականին Իրանա-իրաքյան պատերազմի ժամանակ՝ որպես փախստական իր երեխաների հետ տեղափոխվել է Շվեդիա[6]։

1998 թվականին նրա կյանքում նոր էջ է սկսվել, երբ նա հավաքել է իր ռոմանտիկ բանաստեղծությունների և պատմվածքների ժողովածուն, որը նա սկսել էր գրել 1975 թվականին հրատարակչական նպատակներով: Նրա առաջին գիրքը, որը կոչվում է «Սիրո արձագանքը» (Pejvak-e eshq) հրատարակվել է 1999 թվականի ապրիլին Շվեդիայում[7]։ Այն բաժանման, հայրենիքի, աքսորի, կանանց քաղաքական իրավունքների, ինչպես նաև սիրո մասին է:

Նրա երկրորդ գիրքը՝ «Պարիի հուշերը» հիմնված է պատրիարքներում կանանց հպատակության վրա և լույս է տեսել Շվեդիայում 2000 թվականին։ Նրա մեկ այլ գրքերից մեկը, որը վերաբերում է կանանց ճնշումների հետ կապված խնդիրներին «Անահիտա» վեպն է, որը լույս է տեսել Շվեդիայում 2007 թվականին: Գիրքը, որը ոգեշնչված է դաժան հարաբերությունների մեջ գտնվող երիտասարդ կնոջ ողբերգական կյանքի իրադարձություններից՝ թարգմանվել է շվեդերենից անգլերեն 2008 թվականին և ի վերջո հրատարակվել է որպես էլեկտրոնային գիրք 2016 թվականին[8]։

2013 թվականին նրա գրքերից մեկն ընտրվել է Շվեդիայի «Legimus»-ի կողմից և հրատարակվել որպես աուդիոգիրք[9]։

Հրատարակել է 15 գիրք երեք լեզուներով՝ պարսկերեն, շվեդերեն և անգլերեն։ Նրա ամենավերջին գիրքը, որը կոչվում է «Հաջող վայրէջք ապահով հողի վրա։ Վտանգավոր փախուստը Խոմեյնիի ճանկերից դեպի ազատության երկիր Շվեդիա», այն նրա ինքնակենսագրականն է, որը հրատարակվել է 2012 թվականին Շվեդիայում և շվեդերենից անգլերեն է թարգմանվել 2013 թվականին[10]։ Իր ինքնակենսագրության մեջ նա ներկայացնում է իր անձնական կյանքը ինչպես Իրանում, այնպես էլ Շվեդիայում և հայացք է նետում Իրանի պատմությանը անցյալից մինչև ներկա[11][12]։

Մասնակցել է բազմաթիվ շվեդական գրական միջոցառումների և բանաստեղծական մրցույթների։ Նա երկրորդ մրցանակն է ստացել շվեդական պոեզիայի մեջ 2000 թվականի փետրվարին Ստոկհոլմի Կիստա գրադարանում և 2000 թվականի դեկտեմբերին Ստոկհոլմի Ֆիսքսատրա քաղաքում: Շվեդ հեղինակների ասոցիացիայի անդամ է[13]։

Արվեստի գործեր

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Նկարչական կարիերան սկսել է 2007 թվականին, երբ նա մասնակցել է Ստոկհոլմի Բիրքագարդեն քոլեջում նկարչական դասընթացին: Հետագայում մասնակցել է արվեստի դասընթացների Ամստերդամի ժողովրդական համալսարանում (Folkuniversitetet): Հիմնական թեման իր նկարներում հիմնված է աշխարհում կանանց իրավիճակի վրա:

Ցուցահանդեսներ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

2007 թվականի հուլիսին նա հրավիրվել է Ջոքմոք և Կվիկկյոկ, յոթ այլ արտիստների հետ՝ Լինեուսի 300-ամյակի տոնակատարության համար: Լինեուսին հարգանքի տուրք մատուցած կտավները նվիրաբերվել են Ջոքմոքի քաղաքապետարանին։ Նրա առաջին համատեղ ցուցահանդեսը տեղի է ունեցել 2007 թվականի հուլիսին Կվիկկյոկում՝ յոթ այլ նկարիչների հետ: 2008 թվականի հունվարին երկրորդ համատեղ ցուցահանդեսն է անցկացրել Ստոկհոլմի «Husby Arts Hall»-ում: 2008 թվականի հուլիսին ունեցել է իր առաջին անհատական ցուցահանդեսը Ստոկհոլմի «Gallery Kocks»-ում՝ ցուցադրելով կտավի և թղթի վրա 52 յուղաներկով, ակրիլով, ջրաներկով և փայտածուխով նկարած նկարներ[14][15]։

2008 թվականի նոյեմբերին երկրորդ ցուցահանդեսն է ունեցել Համմարբի Սյոստադի «Lyxigt & Mysigt» պատկերասրահում: 2009 թվականին անցկացրել է 3 ցուցահանդես՝ մարտին, օգոստոսին և հոկտեմբերին համապատասխանաբար Օստերմալմի RICA պատկերասրահում[16], Սոդերմալմի «Darling» պատկերասրահում[17] և Վեստերտորպում գտնվող «Törnfågeln» պատկերասրահում[18]։ 2010 թվականի գարնանը նա անցկացրել է ևս երկու ցուցահանդես՝ մեկը Համարբի Սյոստադում գտնվող «Luma» գրադարանում և մեկը, որը անցկացվել է Կրծքագեղձի քաղցկեղի ասոցիացիայի (BRO) հետ համագործակցությամբ Գամլա Ստանի «Ängel» պատկերասրահում[19][20]։

2012 թվականի հունվարին և 2011 թվականի աշնանը «Sjöstadsbladet» թերթին տված հարցազրույցից հետո[21][22] Աքրամ Մոնֆարեդ Արիան կազմակերպել է ևս մեկ ցուցահանդես «Sjöstadsbladets Redaktion» պատկերասրահի տեղանքում[23]։

Որպես Պատվի հետ կապված բռնության դեմ պայքարի ազգային ասոցիացիայի (GAPF) դեսպաններից մեկը և GAPF-ի հետ համագործակցող՝ 2015 թվականի հոկտեմբերին արվեստի ցուցահանդես է անցկացրել «Ängel» պատկերասրահում[24][25]։

Հրատարակած աշխատանքներ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  • 2005 - «Սիրո երգ։ Ընտրյալ պոեզիա» (առաջին հրատարակություն), 2005՝ 978-9-163-17520-6
  • 2012 - «Հաջող վայրէջք անվտանգ հողում։ Վտանգավոր փախուստ Խոմեյնիի քլորից դեպի ազատության երկիր Շվեդիա» (շվեդերեն՝ En lyckad landning på säker mark. Den farliga flykten från Khomeinis klor till frihetens land Sverige) 978-91-637-0780-3[26], 978-9-198-18180-7
  • 2007 - «Անահիտա» հիմնված է իրական պատմության վրա, հրատարակիչ՝ Recito, հայր՝ Բորաս, Շվեդիա՝ 978-91-85879-10-6[27]
  • 2004 - «Այրվող սիրտը։ Ընտրյալ բանաստեղծություններ» (շվեդերեն՝ Brinnande Hjärta: Dikter i Urval), հրատարակիչ՝ Invandrarförlaget, վայր՝ Բորաս, Շվեդիա՝ 91-7906-024-2[28]
  • 1999 - «Սիրո արձագանքը, կամ սիրո սերը» (շվեդերեն՝ Pejvak-e eshq or Pizhvāk-i ishq), հրատարակիչ՝ Akram Āryā, վայրը՝ Կիստա, Շվեդիա՝ 91-630-8040-0[29][30]

Ծանոթագրություններ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  1. 1 2 Tarikhi, Parviz (2014 թ․ հուլիսի 19). The Iranian Space Endeavor: Ambitions and Reality (անգլերեն). Springer. ISBN 9783319053479.
  2. ↑ «Hot Sites Akram Monfared Arya Talk about taking life by the ankles and turning it upside down». USATODAY.com. 2003 թ․ հուլիսի 17. Վերցված է 2018 թ․ մայիսի 1-ին.
  3. ↑ «The Modern Magazine for Persian Celebrations, Cuisine, Culture & Community». Persian Mirror. 2009 թ․ փետրվարի 27. Արխիվացված է օրիգինալից 2009 թ․ փետրվարի 27-ին. Վերցված է 2018 թ․ մայիսի 1-ին.
  4. ↑ «The Modern Magazine for Persian Celebrations, Cuisine, Culture & Community». Persian Mirror. 2009 թ․ փետրվարի 27. Արխիվացված է օրիգինալից 2009 թ․ փետրվարի 27-ին. Վերցված է 2018 թ․ մայիսի 1-ին.
  5. ↑ «Akram Monfared Arya: A Female Pilot Before the Revolution». IRANWIRE.
  6. ↑ «Akram Monfared Arya». www.immi.se. Արխիվացված է օրիգինալից 2016-03-06-ին. Վերցված է 2018 թ․ մայիսի 1-ին.
  7. ↑ «Author's biography and publications in Immigrant Institutet's database». Immi.se. Արխիվացված է օրիգինալից 2011-09-26-ին. Վերցված է 2012 թ․ փետրվարի 16-ին.
  8. ↑ «Anahita». smashwords.com. 2016 թ․ հունվարի 7. Արխիվացված է օրիգինալից 2022 թ․ դեկտեմբերի 5-ին. Վերցված է 2016 թ․ հունվարի 15-ին.
  9. ↑ audio-book. Legimus.se. Վերցված է 2014 թ․ փետրվարի 26-ին.
  10. ↑ «A successful landing on safe ground: The dangerous escape from Khomeini's claws to the land of freedom Sweden». smashwords.com. 2014 թ․ ապրիլի 13. Արխիվացված է օրիգինալից 2024 թ․ հուլիսի 23-ին. Վերցված է 2016 թ․ հունվարի 15-ին.
  11. ↑ «Interview with Akram Monfared Arya». Stockholmian.com (պարսկերեն). Stockholmian. 2012 թ․ հուլիսի 11. Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ հուլիսի 13-ին. Վերցված է 2012 թ․ հուլիսի 24-ին.
  12. ↑ «Introduction of Akram Monfared Arya's auto-biography on Författares Bokmaskin website» (շվեդերեն). Bokmaskinen.se. Վերցված է 2012 թ․ հուլիսի 24-ին.
  13. ↑ «Association of Swedish Authors' member database». Forfattarformedlingen.se. Արխիվացված է օրիգինալից 2011 թ․ հոկտեմբերի 8-ին. Վերցված է 2012 թ․ փետրվարի 16-ին.
  14. ↑ «Newspaper article about Akram Monfared Arya's first art gallery», Dagens Nyheter, Dn.se, 2008 թ․ հուլիսի 11, Արխիվացված է օրիգինալից 2011 թ․ հոկտեմբերի 4-ին, Վերցված է 2012 թ․ փետրվարի 16-ին
  15. ↑ «Newspaper article about Akram Monfared Arya's first art gallery». Dagens Nyheter. stockholmian.com. 2008 թ․ հուլիսի 18. Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ մարտի 8-ին. Վերցված է 2012 թ․ փետրվարի 16-ին.
  16. ↑ «Newspaper article about Akram Monfared Arya's art gallery». Literature Magazinet. kulturbloggen.com. 2009 թ․ մարտի 15. Վերցված է 2012 թ․ փետրվարի 16-ին.
  17. ↑ «Newspaper article about Akram Monfared Arya's art gallery», Dagens Nyheter, Dn.se, Արխիվացված է օրիգինալից 2011 թ․ հոկտեմբերի 4-ին, Վերցված է 2012 թ․ փետրվարի 16-ին
  18. ↑ «Cultural news about Akram Monfared Arya's art gallery». interbib.se. 2009 թ․ սեպտեմբերի 30. Արխիվացված է օրիգինալից 2010 թ․ օգոստոսի 20-ին. Վերցված է 2012 թ․ փետրվարի 16-ին.
  19. ↑ «Akram Monfared Arya's art gallery brochure». arya.se. 2010 թ․ մարտի 1. Վերցված է 2015 թ․ նոյեմբերի 27-ին.
  20. ↑ «BRO's article about Akram Monfared Arya's art gallery». bro.se. 2010 թ․ մայիսի 1. Վերցված է 2015 թ․ նոյեմբերի 27-ին.
  21. ↑ «Newspaper clipping». arya.se. Վերցված է 2023 թ․ օգոստոսի 22-ին.
  22. ↑ «Newspaper interview with Akram Monfared Arya», Sjöstadsbladet, arya.se, Վերցված է 2012 թ․ փետրվարի 16-ին
  23. ↑ «Newspaper announcement of Akram Monfared Arya's art gallery on page 21». sjostadsbladet.se. Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ ապրիլի 30-ին. Վերցված է 2012 թ․ փետրվարի 16-ին.
  24. ↑ «Akram Monfared Arya's art gallery brochure». arya.se. 2015 թ․ սեպտեմբերի 1. Վերցված է 2015 թ․ նոյեմբերի 27-ին.
  25. ↑ «GAPF's article about Akram Monfared Arya's art gallery». gapf.se. 2010 թ․ մարտի 29. Արխիվացված է օրիգինալից 2015-12-08-ին. Վերցված է 2015 թ․ նոյեմբերի 27-ին.
  26. ↑ Arya, Akram Monfared (2012). LIBRIS - En lyckad landning på säker m... (շվեդերեն). ISBN 9789163707803. Վերցված է 2018 թ․ մայիսի 23-ին. {{cite book}}: |work= ignored (օգնություն)
  27. ↑ Arya, Akram Monfared (2007). LIBRIS - Anahita (շվեդերեն). ISBN 9789185879106. Վերցված է 2018 թ․ մայիսի 23-ին. {{cite book}}: |work= ignored (օգնություն)
  28. ↑ Arya, Akram Monfared (2004). LIBRIS - Brinnande hjärta (շվեդերեն). ISBN 9789179060244. Վերցված է 2018 թ․ մայիսի 23-ին. {{cite book}}: |work= ignored (օգնություն)
  29. ↑ «Author's biography and publications in Immigrant Institutet's database». Immi.se. Արխիվացված է օրիգինալից 2011-09-26-ին. Վերցված է 2012 թ․ փետրվարի 16-ին.
  30. ↑ LIBRIS - Pizhvāk-i ishq = (շվեդերեն). Akram Arya]. 1999. ISBN 9789163080401. Վերցված է 2018 թ․ մայիսի 23-ին. {{cite book}}: |work= ignored (օգնություն)

Արտաքին հղումներ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
Ստացված է «https://hy.wikipedia.org/w/index.php?title=Աքրամ_Մոնֆարեդ_Արիա&oldid=10932397» էջից