Աքիլեսյան գարշապար

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Մահացող Աքիլեսը (Էրնսթ Հերթեր, 1884. Աքիլեոնի պալատ, Կորֆու Կղզի, Հունաստան)

Աքիլեսյան գարշապար՝ հետհոմերոսյան առասպել (փոխանցվել է հռոմեացի գրող Գիգինից), որում պատմվում է թե ինչպես Աքիլեսի մայրը, Թետիսը, իր որդու մարմինը դարձրել է անխոցելի: Նրան սուզել է Ստիքսի սուրբ ջրերի մեջ գարշապարից բռնած։ Թետիսի բռնած գարշապարը չի սուզվել ջրի մեջ և մնացել է նրա միակ խոցելի տեղը։ Հետագայում Պարիսը իր նետով հենց այդ տեղում մահացու վիրավորում է հերոսին:

Առասպելի սյուժե[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Պիթեր Պաուլ Ռուբենսի յուղանկար: Այստեղ պատկերված է թե ինպես է Թետիսն իր որդուն՝ Աքիլեսին ընկղմում Ստիքսի ջրերի մեջ: Ետնաֆոնում նավավար Չերոնը թիավարում է մահացածին իր նավակով:

Նշանավոր հերոսին դեռ մանուկ ժամանակից կանխատեսված էր, որ նա ապրելու է երկար, բայց անփառունակ կյանք, կամ նա պետք է հերոսաբար մահանա Տրոյայի պատերի մոտ: Նրա մայրը չէր ցանկանում, որ իր որդին այդքան շուտ մահանար և որոշում է իրեն դարձնել անխոցելի: Դրա համար, երբ որդին ծնվում է, մայրը սուզում է իրեն Ստիքս գետի սուրբ ջրերը: Ընդ որում նա պահում էր Աքիլեսին գարշապարից: Այժմ Աքիլեսին չէին կարող վնասել, բայց գարշապարը, որին չի կպել Ստիքսի կախարդական ջուրը, մնաց խոցելի:

Շատ տարիներ հետո Աքիլեսը հույնների հետ հարձակվում է Տրոյայի վրա: Մարտերից մեկի ժամանակ Ապոլոն աստվածը (որին ավելի վաղ վիրավորել էր Աքիլեսը) Պարիսի նետը ուղարկեց Աքիլեսի գարշապարի վրա: Չնայած նրան, որ վերքը շատ փոքր էր՝ մահացու էր:

Ժամանակակից մշակույթի մեջ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

«Աքիլեսյան գարշապար» արտահայտությունը օգտագործում են ինչ-որ մեկի թույլ, «ցավոտ» կողմը նշելու համար: Այդ կողմը կարող է լինել ինչպես ֆիզիկական այդպես էլ բարոյական:

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]