Արտարժույթի փոխանակման վկայական
Արտարժույթի փոխանակման վկայական
| Ենթակատեգորիա | • փաստաթուղթ • վկայական  | |
|---|---|---|
Արտարժույթի փոխանակման վկայական (անգլ.՝ Foreign exchange certificate), արտարժույթի վերահսկողության գործիք է այն երկրներում, որտեղ ազգային արժույթը ենթակա է արժութային վերահսկողության կամ փոխարկելի չէ[1]: Կարգավորումները զգալիորեն տարբերվում են երկրից երկիր։
Հիմնական տեսակներ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Արտարժույթի փոխանակման սերտիֆիկատների հիմնական տեսակներից են[2]՝
- Որոշված փոխարժեքով արտարժույթ ձեռք բերելու համար նախատեսված սերտիֆիկատ՝ նախատեսված որոշակի նպատակի համար, օրինակ՝ ներմուծումների ֆինանսավորման։ Այս տեսակի սերտիֆիկատները պահանջվում էին բազմաթիվ եվրոպական երկրներում Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո։
- Տեղական արժույթով արտահայտված սերտիֆիկատ, որը պարտադիր էր օտարերկրյա քաղաքացիների համար որոշ կամ բոլոր գնումների համար։ Փոխարժեքը կարող էր ավելի բարենպաստ լինել այցելուի համար, քան պաշտոնական առևտրային փոխարժեքը։ Նպատակն էր արտարժույթը մուտքագրել պետության բյուջե, այլ ոչ թե սև շուկա։ Այս տեսակի սերտիֆիկատները կիրառվել են Գերմանիայում՝ 1931–1948 թթ., և Չինաստանում՝ 1980–1994 թթ.։
- Սերտիֆիկատ, որը պարտադիր էր տեղացիների համար այն արտարժույթը փոխանակելու համար, որը նրանք ստանում էին աշխատավարձի ձևով կամ որպես փոխանցումներ արտերկրում ապրող հարազատներից կամ բարեկամներից, որոնք կարող էին ընդունվել որպես վճարումներ որոշակի խանութներում, որոնք սովորաբար ապրանքներ վաճառում էին միայն օտարերկրացիներին՝ արտարժույթով։ Այս տեսակի սերտիֆիկատները շրջանառության մեջ են եղել Խորհրդային Միությունում 1961-1989 թվականներին։
- Սերտիֆիկատներ, որոնք շրջանառվում էին փակ տնտեսական գոտիներում (օրինակ՝ Սվալբարդի ռուբլին՝ Արկտիկուգոլ ածխահանքերի աշխատակիցների համար)։ Նպատակն էր կանխել ապրանքների պակասը, եթե տեղի ունենար փողի անկառավարելի հոսք գոտուց դուրս։
Օրինակներ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- Ազգային արժույթով արտահայտված սերտիֆիկատներ, բայց հատուկ փոխարժեքով/շրջանառության կանոններով
- Խորհրդային Միություն (1930 թվականներին Տորգսինի չեկեր և 1961–1991 թվականներին տարբեր սերտիֆիկատների տեսակներ, որոնցից ամենատարածվածը Վնեշպոսիլտորգի չեկերն էին)[3]
- Չինաստան (1980–1994)[4]
- Արևելյան Գերմանիա (ֆորումի չեկեր, կապված Արևմտյան Գերմանիայի D-Mark-ի հետ)
- Հյուսիսային Կորեա (1970 թվականներից մինչև 2008 թվականը օգտագործվում էին առանձին վկայականներ և ժետոններ՝ «սոցիալիստ այցելուների» և «կապիտալիստ այցելուների» համար)[5]
- Կուբա (1985 թվականից թողարկվել են մի քանի տարբեր սերտիֆիկատներ, որոնք փոխարինվել են, երբ թույլատրվել է շրջանառել ԱՄՆ դոլարը՝ փոխարկելի պեսոյի հետ միասին)
- Չեխոսլովակիա (տուզեքս)
- Բուլղարիա (Բալկանյան տուրիստական, Corecom և Բուլղարիայի ժողովրդական բանկի չեկեր)[6]
- Կոմունիստական Ռումինիա (NAVROM չեկեր)[7]
- Վիետնամ
- Կոմունիստական Ալբանիա – այն անօրինական էր դրանք փոխանակել սովորական ալբանական լեկ թղթադրամներով
- Հարավսլավիա (Պուտնիկի չեկեր 1950-ականներին, Հարավսլավիայի ժողովրդական բանկի չեկեր)
- Արտարժութային արժույթով արտահայտված սերտիֆիկատներ (սովորաբար ԱՄՆ դոլար)
- Մյանմա (մինչև 2013 թվականի մարտը)[8]
- Լեհաստան (Bon Towarowy PeKaO)[9]
- Զիմբաբվե (Զիմբաբվեի պարտատոմսեր)[10]
Պատկերասրահ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]-
ԽՍՀՄ Բերյոզկա խանութների սերտիֆիկատ, 1 կոպեկ, կապույտ շերտ, 1966 -
ԽՍՀՄ Բերյոզկա խանութների սերտիֆիկատ, 1 կոպեկ, դեղին շերտ, 1966 -
ԽՍՀՄ սերտիֆիկատ նավաստիների համար, A շարք, (թողարկումներ 1967-ից 1980 թվականներին) -
ԽՍՀՄ Վնեշպոսիլտորգի սերտիֆիկատ, 1 և 10 կոպեկ, 1976 -
ԽՍՀՄ Վնեշպոսիլտորգի սերտիֆիկատ, 2 կոպեկ, 1976 -
ԽՍՀՄ Վնեշպոսիլտորգի սերտիֆիկատ, 10 կոպեկ, զինվորականների համար, 1976 -
ԽՍՀՄ Վնեշպոսիլտորգի սերտիֆիկատ, 3 ռուբլի, 1976 -
PeKaO սերտիֆիկատ, Լեհաստան
Ծանոթագրություններ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- ↑ «Currency Certificate». investopedia. Վերցված է 2014 թ․ ապրիլի 19-ին.
- ↑ «What Is a Fixed Exchange Rate? Definition and Examples». Investopedia (անգլերեն). Վերցված է 2025 թ․ մայիսի 3-ին.
- ↑ «RUSSIA Paper Money, Foreign Exchange Certificates, 1961–91». Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ մարտի 13-ին.
- ↑ «Provisional regulations of the Bank of China foreign exchange certificate». Վերցված է 2014 թ․ ապրիլի 19-ին.
- ↑ «North Korea new variety foreign exchange certificate reported». Արխիվացված է օրիգինալից 2014 թ․ ապրիլի 19-ին.
- ↑ «Bulgaria paper money catalog and Bulgarian currency history». atsnotes. Վերցված է 2014 թ․ ապրիլի 19-ին.
- ↑ «ROMANIA – Foreign Exchange Certificates». Արխիվացված է օրիգինալից 2022 թ․ հուլիսի 20-ին. Վերցված է 2020 թ․ մայիսի 23-ին.
- ↑ «Burma to abolish foreign exchange certificate in 2013». Mizizma. 2012 թ․ օգոստոսի 9. Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ օգոստոսի 12-ին.
- ↑ «POLSKA RZECZPOSPOLITA LUDOWA – POLAND Foreign Exchange Certificates, 1969 Issues». numismondo. Վերցված է 2014 թ․ ապրիլի 19-ին.
- ↑ «ZIMBABWE». Արխիվացված է օրիգինալից 2020 թ․ մայիսի 5-ին. Վերցված է 2020 թ․ մայիսի 23-ին.
Արտաքին հղումներ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
|
Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել Արտարժույթի փոխանակման վկայական կատեգորիայում։ |
 | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Արտարժույթի փոխանակման վկայական» հոդվածին։ |