Արտասահմանյան արվեստի թանգարան (Ռիգա)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Արտասահմանյան արվեստի թանգարան
Bolsa de Riga, Letonia, 2012-08-07, DD 01.JPG
Տեսակպատկերասրահ
ԵրկիրFlag of Latvia.svg Լատվիա
ՏեղագրությունՌիգա
ՀասցեDoma laukums 6, Rīga, LV-1050[1]
Հիմնադրված է1920[1]
Մակերես5727 քառակուսի մետր
Կոորդինատներ: 56°56′59.028″ հս․ լ. 24°6′21.528″ ավ. ե. / 56.94973000° հս․. լ. 24.10598000° ավ. ե. / 56.94973000; 24.10598000
Կայքlnmm.lv/lv/mmrb[1]

Արտասահմանյան արվեստի թանգարան (լատիշ․՝ Ārzemju mākslas muzejs), Լատվիայի ամենախոշոր արվեստի թանգարաններից մեկը: Համարվում է Ռիգայի գլխավոր տեսարժան վայրերից մեկը: Թանգարանին է պատկանում արևմտաեվրոպական, մերձավորարևելյան եգիպտական արվեստների ամենամեծ հավաքածուն Լատվիայում, սկսած մ. թ. ա. 5000 թվականից և համաշխարհային արվեստը՝ ներառյալ ժամանակակից արվեստը: Բացվելու օրից՝ 1920 թվականից մինչև 2010 թվականը, թանգարանը գտնվում էր Ռիգայի ամրոցի հարավային թևում: 2012 թվականին թանգարանը նորից բացվեց Ռիգայի բորսայի նախկին շենքում[2]:

Թանգարանային հավաքածուի պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Թանգարանի հավաքածուի հիմքը դարձավ ռիգացի բժիշկ, ճանապարհորդ Նիկոլաուս ֆոն Հիմզելի (1729-1764) հավաքածուն: Ռիգա քաղաքը 1866 թվականին ձեռք բերեց երկար տարիներ Ռիգայում ապրող, բայց Իտալիա մեկնել ցանկացող, իտալացի առևտրական Դոմենիկո դե Ռոբիանի (1793-1889) կերպարվեստի հավաքածուն: Այդ հավաքածուում ներառված էին հոլանդացի, գերմանացի, ֆրանսիացի նկարիչների բազմաթիվ ստեղծագործություններ: Այս երկու հավաքածուները միավորվեցին և Ռիգա քաղաքը որոշեց ստեղծել արվեստի թանգարան: Տեղի բացակայության պատճառով նոր կազմավորված քաղաքային արվեստի պատկերասրահը 1879 թվականից մինչև 1905 թվականը տեղակայվեց քաղաքապետ Լյուդվիգ Կերկովիուսի (1831-1904) տանը: Այդ ժամանակահատվածում հավաքածուն արագ աճեց բազմաթիվ նվիրատվությունների շնորհիվ: Հավաքորդ և արվեստի հովանավոր Ռեյնհոլդ Շիլլինգը (1819-1888) թանգարանին հանձնեց 30 կտավ[3], քաղաքապետ Լյուդվիգ Կերկովիուսը՝ 26 կտավ, և այլն: Գեղարվեստական առումով ամենամեծն ու կարևորը Ֆրիդրիխ Վիլհելմ Բրեդերլոյի (1779-1862) նվիրատվությունն էր, ով թանգարանին հանձնեց 201 նկար, այդ թվում՝ հին հոլանդացի վարպետների շուրջ 70 աշխատանք:

1905 թվականին քաղաքը կարողացավ բացել իր սեփական թանգարանը՝ շուրջ 500 նկարների հավաքածուով, ինչպես նաև փոքրիկ քանդակների հավաքածուով: Հավաքածուն շարունակում էր աճել և 1930 թվականին այն համալրվեց գեղարվեստական առումով կարևոր 19-րդ դարի բելգիացի նկարիչների աշխատանքների հավաքածուով: 1945 թվականից հետո հավաքածուն բաժանվեց Լատվիայի գեղարվեստի ազգային թանգարանի և Արևմտաեվրոպական արվեստի թանգարանի միջև: Սկսած 1952 թվականից Հին Արևելքի և Հեռավոր Արևելքի բաժինները զգալիորեն աճեցին: 1965 թվականին թանգարանը ստացավ ներկայիս անվանումը` Արտասահմանյան արվեստի թանգարան:

Ներկայումս թանգարանի հավաքածուում հաշվառված է շուրջ 1000 կտավ:

Հավաքածու[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կտավներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Լուի-Լեոպոլդ Բուալի, «Ֆրեդերիկ Վիլհելմ Բրեդերլոյի դիմանկարը», կտավ/ յուղաներկ
  • Անտո Կարտե, Idole (Révélation), կտավ/ յուղաներկ, տեմպերա, գուաշ, 1932.
  • Անտոնիս վան Դեյք, «Ուիլյամ II-ի դիմանկարը», կտավ/ յուղաներկ, 1632.
  • Մելխիոր դե Խոնդեկուտեր, «Աքլորակռիվ», կտավ/ յուղաներկ, 17-րդ դար
  • Յակոբ վան Լոո, «Գիտնականի դիմանկար», կտավ/ յուղաներկ, 1647
  • Կլոդ Մոնե, «Ձմեռային լանդշաֆտ» (Sandviken), կտավ/ յուղաներկ, 1895
  • Նիկոլո Ռենիերի , «Երաժիշտների հասարակություն», կտավ/ յուղաներկ, 17-րդ դար
  • Հյուբեր Ռոբեր, «Օկտավիանոս Օգոստոսի տաճարը Նիմում», կտավ/ յուղաներկ, 1783
  • Դանիել Զեգերս և Լուկաս վան Ուդեն, «Լանդշաֆտային ծաղկաշղթա», փայտ / յուղաներկ, 17-րդ դար
  • Բարտոլոմեուս Սպրանգեր, «Ադամն ու Եվան», կտավ/ տեմպերա, 1593-1595.
  • Անհայտ նկարիչ (Մայնի Ֆրանկֆուրտի դպրոցից), «Ռեմոնտանտ մեխակներով մարդը», փայտ/ յուղաներկ, տեմպերա, 16-րդ դարի սկիզբ

Քանդակներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Luigi Bienaimé, «Bacchante, մարմար, 1847.
  • Անտոնիո Կանովա, «Հեբե աստվածուհու կիսանդրին», մարմար, 1819
  • Ժան-Բատիստ Կարպո, «Բախանտեի կիսանդրին», բրոնզ, 19th century
  • Ներքին Հռենոսի դպրոց, «Սուրբ Կատրին», wood, 15th century
  • Ֆրանսուա Պոմպոն, «Արջ», փայլող կերամիկա
  • Օգյուստ Ռոդեն, «Համբույրը», բրոնզ, 1886
  • Պիետրո Տեներանի, «Հոգեբանություն», մարմար, 19-րդ դարի կեսեր
  • Վիկտոր Տիլգներ, «Հանս Մակարտի կիսանդրին», բրոնզ, 19-րդ դարի վերջ

Ինստալյացիա[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Դմիտրի Գուստով, Gondola, 2012

Objets d'Art[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Արիտա արվեստանոց, Plate, ճենապակի, արծնապակի և խճաքար, 18-րդ դար
  • Գուանչժոու, Puzzle Ball with Sticks, փղոսկր, 20-րդ դար
  • Ֆաբերժե, Bird Carafe, բյուրեղ և արծաթ, 19-րդ դար
  • Մեյսենի ճենապակու արվեստանոց, Ձնագնդերով զարդարված վազ, ճենապակի, մոտ. 1740
  • Էրնստ Ավգուստ Լյուտերից (Մեյսեն), Epergne, ճենապակի, ջնարակված կտավ, 1886
  • Սևրի ճենապակու արվեստանոց, The Reaper, bisque porcelain, 1757-1766
  • Վեդգվուդ արվեստանոց, Vase with Relief Decoration, կավ, 19-րդ դար
  • Հնդկաստան, «Փիղ», փորագրված փղոսկր, 19-րդ դար
  • Ինդոնեզիա, Վայանգի ստվերային թատրոն, փայտ, բատիկ, բամբակ, կաշի, 21-րդ դար

Պատկերասրահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 Muzeju statistika 2018 // Latvijas Atvērto datu portālsLatvijas Republikas Kultūras ministrija.
  2. «Музей Рижская биржа и открытие новых выставок»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2011-10-19-ին։ Վերցված է 2012-03-09 
  3. Valentīna Opalā Reinholda Filipa Šillinga kolekcja Ārzemju mākslas muzejā: katalogs 80p. Rīga DOMA 1999 ISBN 9984926273, ISBN 9789984926278 (լատիշ.)

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Աղբյուրներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Живопись Бельгии, Норвегии, Швеции, Финляндии, Польши, Венгрии XIX—XX веков. Каталог. Музей зарубежного искусства Латвийской ССР. Составители каталога — Качалова М. Л., Томашицкая А. Э.. Фотографии Тоше А. Ю.. 42 стр. 11 илл. Рига 1974
  • Западноевропейское искусство. Альбом. Музей зарубежного искусства Латвийской ССР (Рига). Л. : «Аврора», 183 стр. 1986
  • The Latvian Museum of Foreign Art, Riga : Western European art / text and selection by Ivars Runkovskis; translated from the Russian by Vladimir Visey; photographs by Vladimir Dorokhov Leningrad : Aurora Art Publishers, 182p 1986 ASIN B0012TCHWM