Արտաշես Ոսկերչյան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Արտաշես Ոսկերչյան
Ծնվել էնոյեմբերի 22, 1908(1908-11-22)
ԾննդավայրԲաշ-Շորագյալ, Կարսի մարզ
Մահացել էհուլիսի 13, 1993(1993-07-13) (84 տարեկանում)
Մահվան վայրՅալթա, Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետություն, Ուկրաինա
Ազգությունհայ
ԿրթությունԵրևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիա և Երևանի պետական համալսարան
Գիտական աստիճանբանասիրական գիտությունների դոկտոր (1966) և պրոֆեսոր (1967)
Մասնագիտությունգրականագետ
Քաղաքական կուսակցությունԽՄԿԿ
ԱնդամությունԽՍՀՄ Գրողների միություն

Արտաշես Կարապետի Ոսկերչյան (նոյեմբերի 22, 1908(1908-11-22), Բաշ-Շորագյալ, Կարսի մարզ - հուլիսի 13, 1993(1993-07-13), Յալթա, Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետություն, Ուկրաինա[1]), հայ խորհրդային գրականագետ, քննադատ։ Բանասիրական գիտությունների դոկտոր (1966 թվական), պրոֆեսոր (1967 թվական)։ ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1934 թվականից: ԽՄԿԿ անդամ 1942 թվականից։ Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաշես Ոսկերչյանը 1918 թվականին գաղթել է Ալեքսանդրապոլ: 1923-1927 թվականներին աշխատել է հայկական դիվիզիայի նվագախմբում: 1926-1931 թվականներին սովորել է Երևանի կոնսերվատորիայում։ 1935 թվականին ավարտել է (էքստեռն) Երևանի համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետը։ 1939 թվականից դասախոսել է Երևանի բուհերում։ 1938 թվականին ընդունվել է Մոսկվայի Չերնիշևսկու անվան պատմության, փիլիսոփայության և գրականության ինստիտուտի ասպիրանտուրա ռուս գրականության պատմության գծով, որն ավարտել է 1941 թվականին: 1941 թվականին Ոսկերչյանը «Շահումյանի գրական հայացքները» թեմայով դիսերտացիա է պաշտպանել և ստացել բանասիրական գիտությունների թեկնածուի աստիճան[2]: 1941-1943 թվականներին եղել է Երևանի Խ. Աբովյանի անբան հայկական մանկավարժական ինստիտուտի ռուս գրականության ամբիոնի վարիչը, միաժամանակ ռուս գրականություն է դասավանդել Երևանի պետական համալսարանում: 1943-1946 թվականներին ծառայել է խորհրդային բանակում, մասնակցել Հայրենական մեծ պատերազմին: Զորացրվելուց հետո աշխատել է Հայպետհրատում որպես գրականության խմբագրության բաժնի վարիչ, համատեղության կարգով նաև ավագ գիտաշխատող է եղել ՀԽՍՀ ԳԱ գրականության ինստիտուտում: 1966 թվականին «Հայ մարքսիստական քննադատության հիմնադիրներ Ս. Շահումյան, Ս. Սպանդարյան» թեմայով դիսերտացիա է պաշտպանել և ստացել բանասիրական գիտությունների դոկտորի աստիճան: 1969 թվականից ռուս գրականություն է դասավանդել Վալերի Բրյուսովի անվան ռուսաց և օտար լեզուների մանկավարժական ինստիտուտում։ Ոսկերչյանի աշխատությունները վերաբերվում են հայ և ռուս գրականության ու հասարակական մտքի պատմության, մարքս-լենինյան գեղագիտության հարցերին։ Տպագրվել են նրա «Ստ․ Շահումյանի գրական հայացքները» (1947 թվական), «Սովետահայ գրականության և գրական ժառանգության հարցեր» (1954 թվական), «Ռուս մեծ քննադատներ և հրապարակախոսներ» (1957 թվական), «Հայ մարքսիստական քննադատության հիմնադիրները» (1962 թվական), «Ալ․ Մյասնիկյանը և գրական հարցերը» (1974 թվական), «Ռուս գրականություն։ Ակնարկներ» (1977 թվական), ինչպես նաե ռուս․ «Ստ․ Շահումյանը և գրականության հարցերը» (1959 թվական), «Սուրեն Սպանդարյանը հրապարակախոս և քննադատ» (1979 թվական) գրքերը[3]։

Երկեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Երաժշտական հարցեր, Երևան, Պետհրատ, 1937, 183 էջ:
  • Ռուս գրականությունը և 1812 թվականի հայրենական պատերազմը, Երևան, Հայպետհրատ, 1943, 48 էջ:
  • Կովկասի հերոսական կերպարը ռուս գրականության մեջ, Երևան, Հայպետհրատ, 1946, 105 էջ:
  • Ստեփան Շահումյանի գրական հայացքները, Երևան, Հայպետհրատ, 1947, 230 էջ:
  • 18-րդ դարի ռուս գրականություն (քրեստոմատիա), Երևան, Հայպետհրատ, 1952, 331 էջ:
  • Ռուս մեծ գրող Գոգոլը, Երևան, Հայպետհրատ, 1952, 50 էջ:
  • Ռուս մեծ քննադատներ և հրապարակախոսներ, Երևան, Հայպետհրատ, 1952, 339 էջ:
  • Ակնարկներ ռուս գրականության պատմության, պրակ Ա, Երևան, Հայպետհրատ, 1954, 355 էջ:
  • Սովետահայ գրականության և գրական ժառանգության հարցեր, Երևան, Հայպետհրատ, 1954, 365 էջ:
  • Ռուս և Անդրկովկասի ժողովուրդների դարավոր բարեկամության մասին, Երևան, Հայպետհրատ, 1956, 42 էջ:
  • Վլադիմիր Մայակովսկի, Երևան, Հայպետհրատ, 1960, 32 էջ:
  • Հայ մարքսիստական քննադատության հիմնադիրները, Երևան, Հայպետհրատ, 1962, 530 էջ:
  • Վ. Ի. Լենինը և արվեստի հարցերը, Երևան, «Հայաստան», 1965, 71 էջ:
  • Մ. Լերմոնտովի կյանքը և ստեղծագործությունը, Երևան, «Հայաստան», 1966, 60 էջ:
  • Քննադատություն և հրապարակախոսություն, Երևան, «Հայաստան», 1968, 545 էջ:
  • Մյասնիկյանը և գրական հարցերը, Երևան, «Հայաստան», 1974, 472 էջ:
  • Ռուս գրականություն. ակնարկներ, Երևան, «Լույս», 1977, 505 էջ:
  • Ա. Ս. Պուշկին: Հոդվածներ: Հայաստան, 1990, 132 էջ[4]:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Արտաշես Ոսկերչյան
  2. Գրական տեղեկատու։ Երևան: «Սովետական գրող»։ 1986։
  3. Baghdasaryan Aram։ «AV Production - Արտաշես Ոսկերչյան»։ avproduction.am։ Վերցված է 2018-11-22 
  4. Ոսկերչյան Արտաշես Կարապետի (1990)։ Ա.Ս. Պուշկին: Հոդվածներ (հայերեն)։ Հայաստան։ ISBN 9785540007108 
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 8, էջ 631 CC-BY-SA-icon-80x15.png