Արվեստագետի դիմանկարը պատանության հասակում

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Արվեստագետի դիմանկարը պատանության հասակում
անգլ.՝ A Portrait of the Artist as a Young Man
A Portrait of the Artist as a Young Man.jpg
ՀեղինակՋեյմս Ջոյս
Տեսակգրական ստեղծագործություն
Ժանրինքնակենսագրական վեպ, Künstlerroman? և դաստիարակչական վեպ
Բնօրինակ լեզուանգլերեն
Կերպար(ներ)Stephen Dedalus?, Simon Dedalus?, May Goulding Dedalus?, Dante Riordan?, Չարլզ Ստյուարտ Պառնել, Eileen Vance?, Roderick "Rody" Kickham?, Nasty Roche?, Cecil Thunder?, Father John Conmee?, John "Jack" Lawton?, Archibald Hamilton Rowan?, Wells?, Father Arnall?, Fleming?, John Casey?, Brother Michael?, Athy? և Uncle Charles?
Ստեղծման տարեթիվ1907
Նկարագրում էԴուբլին
ՆախորդԴուբլինցիներ և Stephen Hero?
ՀաջորդՈւլիս
ԵրկիրԻռլանդիա
Հրատարակման վայրԱՄՆ
ՀրատարակիչThe Egoist? և B. W. Huebsch?
Հրատարակման տարեթիվ1916
ԳՄՍՀ0-14-243734-4
Commons-logo.svg A Portrait of the Artist as a Young Man Վիքիպահեստում

Արվեստագետի դիմանկարը պատանության հասակում (անգլ.՝ A Portrait of the Artist as a Young Man), իռլանդացի հանրահայտ գրող Ջեյմս Ջոյսի մասամբ ինքնակենսագրական, դաստիարակչական վեպը, որը գրվել է 1907-1914 թթ. և 1914-1915 թթ. մաս առ մաս լույս ընծայվել The Egoist ամսագրում, 1916 թվականին էլ հրատարակվել է առանձին գրքով։ Երկում արտացոլված են երիտասարդ նկարիչ Սթիվեն Դեդալուսի հասունանալու, կայանալու տարիները (հետագայում նա հանդես է եկել նաև Ջոյսի գլուխգործոցը համարվող «Ուլիսես» վեպում)։ Սթիվենը փաստորեն հեղինակի երկրորդ ես-ն է, և վեպում տեղ են գտել Ջոյսի կյանքի բազմաթիվ իրական դրվագներ[1][2][3]։

Գլխավոր հերոսի ազգանունը առնչվում է հին հունական առասպելներից մեկի հայտնի արհեստագործ, ճարտարապետ Դեդալուսի անվանը, իսկ Սթիվեն անունը՝ առաջին քրիստոնյա նահատակ սուրբ Ստեփանոսի անվանը։ Վեպում պատկերված է զգայուն երիտասարդի պայքարն իր ժամանակի բուրժուական հասարակության սին պայմանականությունների, կաթոլիկական «անառարկելի» պոստուլատների, ազգային կեղծ արժեքների դեմ, ցույց է տրված նրա զարգացումը, մտավոր և կրոնա-փիլիսոփայական առումներով հասունացումը և նվիրումը արվեստին՝ որպես միակ բարձրագույն արժեքի։ Ընդ որում՝ Ջոյսը վեպը գրել է ոճերի միահյուսման եղանակով, մի գրելաոճ, որը հետագայում կատարելությամբ կիրառել է «Ուլիսես»-ում։ Գրականագետներից շատերի կարծիքով «Արվեստագետի դիմանկարը պատանության հասակում» վեպն էլ իր հերթին հանդիսանում է Ջոյսի ավելի վաղ գրած «Սթիվեն Հերոսը» ստեղծագործության վերամշակման արդյունքը (այդ ձեռագիրը առաջին անգամ հրատարակվել է 1944 թվականին՝ հեղինակի մահից հետո)։

Բրիտանական հանրագիտարանը տվյալներ է հավաքում Արվեստագետի դիմանկարը պատանության հասակում վեպի մասին, որը շատերի կարծիքով «պատմական ընթացքում անգլերենի ուսումնասիրման մասին պատմող լավագույն գրական-գեղարվեստական երկն է»[4]։

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արվեստագետի դիմանկարը պատանության հասակում. վեպ, Անտարես հրատարակչություն, Երևան, 2017 թ.- 300 էջ

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Para Stanislaus Joyce, en contra de la opinión general, esta obra no era autobiográfica, sino una «creación artística». Trad. libre S. Joyce, en My Brother's Keeper (1982). London: Faber and Faber. ISBN 0-571-11803-8, p. 39
  2. Tindall, como Levin, Burgess y la mayoría de los críticos, afirma que Joyce tomó todos los materiales de su experiencia personal, aunque siendo de natural «divertido y chispeante, hizo a su protagonista muy solemne»; por este y por otros motivos la obra no puede ser considerada estrictamente una autobiografía. Trad. libre Tindall, 53
  3. Jeri Johnson recuerda que el propio Joyce participó a su hermano Stanislaus su intención de escribir una novela «almost autobiographical» (casi autobiográfica). Añade Johnson que más claramente autobiográfica es Stephen Hero. Trad. libre Johnson, en A Portrait..., pp. xii-xiii
  4. Trad. libre: «considered by many the greatest bildungsroman in the English language»: Կաղապար:Cita web

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Atkins, G. Douglas. Swift, Joyce, and the Flight from Home: Quests of Transcendence and the Sin of Separation. New York։ Palgrave Macmillan, 2014. 1-137-39981-3.
  • Attridge, Derek, ed. The Cambridge Companion to James Joyce, 2nd edition, Cambridge UP, 2004. 0-521-54553-6.
  • Harold Bloom. James Joyce's A Portrait of the Artist as a Young Man. New York։ Chelsea House, 1988. 1-55546-020-8.
  • Brady, Philip and James F. Carens, eds. Critical Essays on James Joyce's A Portrait of the Artist as a Young Man. New York։ G. K. Hall, 1998. 978-0-7838-0035-6.
  • Doherty, Gerald. Pathologies of Desire: The Vicissitudes of the Self in James Joyce's A Portrait of the Artist as a Young Man. New York։ Peter Lang, 2008. 978-0-8204-9735-8.
  • Empric, Julienne H. The Woman in the Portrait: The Transforming Female in James Joyce's A Portrait of the Artist as a Young Man. San Bernardino, CA։ Borgo Press, 1997. 978-0-89370-193-2.
  • Epstein, Edmund L. The Ordeal of Stephen Dedalus: The Conflict of Generations in James Joyce's A Portrait of the Artist as a Young Man. Carbondale։ Southern Illinois UP, 1971. 978-0-8093-0485-1 .
  • Gottfried, Roy K. Joyce's Comic Portrait. Gainesville։ University Press of Florida, 2000. 978-0-8130-1782-2.
  • Hancock, Leslie. Word Index to James Joyce's Portrait of the Artist. Carbondale։ Southern Illinois UP, 1967.
  • Harkness, Marguerite. Portrait of the Artist as a Young Man: Voices of the Text. Boston։ Twayne, 1989. 978-0-8057-8125-0.
  • Morris, William E. and Clifford A. Nault, eds. Portraits of an Artist: A Casebook on James Joyce's Portrait. New York։ Odyssey, 1962.
  • Scholes, Robert and Richard M. Kain, eds. The Workshop of Daedalus: James Joyce and the Raw Materials for A Portrait of the Artist as a Young Man. Evanston, IL։ Northwestern University Press, 1965.
  • Seed, David. James Joyce's A Portrait of the Artist as a Young Man. New York։ St. Martin's Press, 1992. 978-0-312-08426-4.
  • Staley, Thomas F. and Bernard Benstock, ed. Approaches to Joyce's Portrait: Ten Essays. Pittsburgh։ University of Pittsburgh Press, 1976. 978-0-82-293331-1.
  • Thornton, Weldon. The Antimodernism of Joyce's A Portrait of the Artist as a Young Man. Syracuse, NY։ Syracuse UP, 1994. 978-0-8156-2587-2.
  • Tindall William York (1995)։ A Reader's Guide to James Joyce։ Syracuse University Press։ ISBN 978-0-8156-0320-7 
  • Wollaeger, Mark A., ed. James Joyce's A Portrait of the Artist as a Young Man: A Casebook. Oxford and New York։ Oxford UP, 2003. 978-0-19-515075-9.
  • Yoshida, Hiromi. Joyce & Jung: The "Four Stages of Eroticism" in A Portrait of the Artist as a Young Man. New York։ Peter Lang, 2006 and 2021. 978-0-8204-6913-3.

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Wikiquote-logo-hy.svg
Վիքիքաղվածքն ունի քաղվածքների հավաքածու, որոնք վերաբերում են