Արսենի Յացենյուկ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Արսենի Յացենյուկ
ուկր.՝ Арсеній Петрович Яценюк
Арсеній Петрович Яценюк.jpg
 
Կուսակցություն՝ Բատկիվշչինա, Front for Change? և Ժողովրդական ճակատ
Կրթություն՝ Kyiv National University of Trade and Economics? (2001) և Չեռնովցիի համալսարան
Գիտական աստիճան՝ տնտեսագիտական գիտությունների թեկնածու
Մասնագիտություն՝ տնտեսագետ, քաղաքական գործիչ, դիվանագետ, փաստաբան և բանկիր
Դավանանք Ուկրաինական-հունական կաթոլիկ եկեղեցի
Ծննդյան օր մայիսի 22, 1974(1974-05-22)[1][2] (48 տարեկան)
Ծննդավայր Չեռնովցի, Ուկրաինական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ
Քաղաքացիություն Flag of the Soviet Union.svg ԽՍՀՄ
Ի ծնե անուն ուկր.՝ Арсеній Петрович Яценюк
Հայր Petro Ivanovytch Iatseniouk?
Մայր Maria Hrygorivna Iatseniouk?
Ամուսին Theresa Yatsenyuk?
 
Կայք՝ yatsenyuk.org.ua
 
Ինքնագիր Изображение автографа
 
Պարգևներ

Արսենի Պետրովիչ Յացենյուկ (ուկր.՝ Арсеній Петрович Яценюк, մայիսի 22, 1974(1974-05-22)[1][2], Չեռնովցի, Ուկրաինական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), ուկրաինացի քաղաքական և պետական գործիչ, «ժողովրդական ճակատ» կուսակցության քաղխորհրդի ղեկավար։

Զբաղեցրել Է Էկոնոմիկայի նախարարի պաշտոնը Եհանուրովի կառավարությունում (2005-2006) և արտաքին գործերի նախարարի պաշտոնը Յանուկովիչի երկրորդ կառավարությունում (2007)։ 2007-2008 թվականներին եղել է Ուկրաինայի Գերագույն ռադայի նախագահը, 2014-2016 թվականներին՝ Ուկրաինայի վարչապետը։

2009-2012 թվականներին գլխավորել է «Փոփոխությունների ճակատ» քաղաքական կուսակցությունը։ 2012 թվականի հունիսից մինչև դեկտեմբեր գլխավորել է «Միացյալ ընդդիմության» խորհուրդը, 2012 թվականի դեկտեմբերի 11-ից մինչև 2014 թվականի մարտի 4-ը եղել է Գերագույն ռադայում համաուկրաինական «Բատկիվշչինա» միավորման խմբակցության ղեկավարը, 2013 թվականի հունիսի 14-ից մինչև 2014 թվականի ապրիլի 27-ը՝ կուսակցության քաղաքական խորհրդի նախագահը։ 2014 թվականի սեպտեմբերի 10-ից ղեկավարում է «Ժողովրդական ճակատ» կուսակցությունը[3]։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծնվել է 1974 թվականի մայիսի 22-ին եղել է Չեռնովցի համալսարանի պատմության դասախոս[4][5]։

1991 թվականին արծաթե մեդալով ավարտել է Պանաս Միրնի անվան անգլալեզու № 9 մասնագիտացված դպրոցը։ Նույն թվականին ընդունվել է Չեռնովցիի ազգային համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետ[6], որն ավարտել է Իրավագիտություն մասնագիտությամբ, դիպլոմային թեզը պաշտպանել է օտար լեզվով։ 1991 թվականին ձեռք է բերել «ՎԱԶ» մակնիշի ավտոմեքենա, որը երեկոները վարել է որպես տաքսի[7]։ Դասախոսներն ու ուսուցիչները Արսենին բնութագրել են որպես «ֆենոմենալ հիշողության տեր մարդ»[5][8][9]։

1992 թվականի դեկտեմբերին 18-ամյա Արսենին Չեռնովցիի մարզի այն ժամանակվա նահանգապետ Վալենտին Գնատիշինի որդու հետ մասնակցել է «Յուրեք Լտդ» իրավաբանական ֆիրմայի ստեղծմանը, որտեղ զբաղվել է սեփականաշնորհման հարցերով և գլխավորել այն մինչև 1997 թվականը[10][11]։ Միաժամանակ Արսենը սովորել է Չեռնովցիի ազգային համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետում[12]։

1998 թվականի հունվարից տեղափոխվել է Կիև, որտեղ դարձել է «Ռայֆֆայզեն բանկ Ավալ» բաժնետիրական փոստային-կենսաթոշակային բանկի վարկային դեպարտամենտի խորհրդատու։

1998 թվականի դեկտեմբերին զբաղեցրել է «Ավալ» բանկի վարչության նախագահի խորհրդականի պաշտոնը։ «Ավալ»-ում իր վերջին մեկ ամիսն Արսենի Յացենյուկը անցկացրել է որպես բանկի վարչության նախագահի տեղակալ, որից հետո Ղրիմի նախարարների խորհրդի նախագահ Վալերի Գորբատովի կողմից հրավիրվել է էկոնոմիկայի նախարարի պաշտոնը ստանձնելու։

2001 թվականին 27-ամյա Յացենյուկը ավարտել է Չեռնովցիի առևտրատնտեսական ինստիտուտը՝ Կիևի ազգային առևտրատնտեսական համալսարանի մասնաճյուղը՝ «հաշվառում և աուդիտ» մասնագիտությամբ՝ ստանալով երկրորդ բարձրագույն կրթություն։

Ղրիմի էկոնոմիկայի նախարար[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

2001 թվականի սեպտեմբերի 19-ին սկսվել է Արսենի Յացենյուկի քաղաքական գործունեությունը։ Այդ օրը Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Գերագույն ռադան հաստատել է նրա նշանակումը Ղրիմի էկոնոմիկայի նախարարի պաշտոնում Վալերի Գորբատովի կառավարությունում։ Նույն թվականի նոյեմբերի 21-ին Ղրիմի խորհրդարանի որոշմամբ Յացենյուկը հաստատվել է էկոնոմիկայի նախարարի պաշտոնում։

2002 թվականի ապրիլի 29-ին ամբողջ կառավարության հետ հրաժարական է տվել, քանի որ աշխատանքի է անցել Ղրիմի նորընտիր Գերագույն ռադան։ Արդեն մայիսի 15-ին նա երկրորդ անգամ գլխավորել Է Էկոնոմիկայի նախարարությունը, սակայն այդ պաշտոնում մեկ տարուց պակաս է մնացել, ինչից հետո նոր աշխատանքի է անցել Կիևում։

Ուկրաինայի ազգային բանկում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

2003 թվականի հունվարին Ուկրաինայի Ազգային բանկի նախագահ Սերգեյ Տիգիպկոն Յացենյուկին նշանակել էր իր առաջին տեղակալ[13]։

2004 թվականին Յացենյուկը ստացել է տնտեսագիտական գիտությունների թեկնածուի գիտական աստիճան՝ պաշտպանելով ատենախոսություն «բանկային վերահսկողության և կարգավորման համակարգի կազմակերպումը Ուկրաինայում» թեմայով[14][15][16][17]։

Երբ Սերգեյ Տիգիպկոն 2004 թվականի հուլիսի 4-ին գլխավորել է Ուկրաինայի նախագահի թեկնածու Վիկտոր Յանուկովիչի ընտրական շտաբը, Յացենյուկին հանձնարարել են մինչև նախընտրական արշավի ավարտը կատարել Ազգային բանկի ղեկավարի պարտականությունները։ Նարնջագույն հեղափոխության պատճառով նրա գործունեության այս փուլը տևել է մինչև դեկտեմբերի 16-ը, մինչև Ուկրաինայի Գերագույն ռադան չի ընդունել Սերգեյ Տիգիպկոյի հրաժարականը՝ ազգային անվտանգության խորհրդի նոր ղեկավար նշանակելով Վլադիմիր Ստելմահին։

2004 թվականի նոյեմբերի 30-ին, կատարելով ազգային բանկի ղեկավարի պարտականությունները, Յացենյուկը հրապարակել է № 576/2004 որոշումը բանկային ավանդների վաղաժամկետ չեղարկման ժամանակավոր արգելքի մասին, ինչը կանխել է քաղաքական դիմակայության հնարավոր բացասական հետևանքները։ 2005 թվականի փետրվարին Յացենյուկը հրաժարական է տվել[18]։

Օդեսայի վարչակազմում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

2005 թվականի մարտի 9-ին Օդեսայի մարզային պետական վարչակազմի նախագահ Վասիլի Ցուշկոն Արսենի Յացենյուկին նշանակել է իր առաջին տեղակալ։ Այդ աշտոնում իր ծառայության ընթացքում նա մինչև նույն տարվա սեպտեմբերի 27-ը եղել է Ուկրաինայի էկոնոմիկայի նախարարի պաշտոնում։

Ուկրաինայի էկոնոմիկայի նախարար[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

2005 թվականի սեպտեմբերի 27-ին 31-ամյա Յացենյուկը նշանակվել է Յուրի Եհանուրովի կառավարությունում էկոնոմիկայի նախարար[19]։

2006 թվականի մայիսի 25-ին Ուկրաինայի 5-րդ գումարման նորընտիր Գերագույն ռադան հրաժարական է տվել՝ հանձնարարելով նրան շարունակել կատարել իր պարտականությունները մինչև նորի ընտրվելը։ Խորհրդարանական ճգնաժամի պատճառով Յացենյուկը ստիպված է եղել ավելի քան երկու ամիս աշխատել նախարարի պարտականությունների կատարման ռեժիմով, քանի դեռ օգոստոսի 4-ին նախարարների ամբողջ կաբինետի հետ պաշտոնաթող չի եղել։

Լինելով այդ պաշտոնում՝ Յացենյուկը ղեկավարել է Առևտրի համաշխարհային կազմակերպությանը Ուկրաինայի անդամակցության շուրջ բանակցությունները, գլխավորել է «Ուկրաինա-Եվրոպական միություն» կոմիտեն, եղել է Ուկրաինայում օտարերկրյա ներդրումների հարցերով խորհրդատվական խորհրդի անդամ և առևտրի և զարգացման սևծովյան բանկի կառավարման կառավարիչ[20][21]։

Ուկրաինայի նախագահի քարտուղարությունում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

2006 թվականի սեպտեմբերի 20-ին Ուկրաինայի նախագահ Յուշչենկոն Յացենյուկին Ուկրաինայի նախագահի քարտուղարության ղեկավարի առաջին տեղակալ է նշանակել Ուկրաինայի նախագահի ներկայացուցիչ նախարարների կաբինետում[22][23][24][25]։

2007 թվականի մարտի 21-ին Յացենյուկը նշանակվել է Ուկրաինայի արտաքին գործերի նախարարի պաշտոնում[26]։

Ուկրաինայի արտաքին գործերի նախարար[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արսենի Յացենյուկը և Քոնդոլիզա Ռայսը, 2007 թվականի սեպտեմբեր

2007 թվականի մարտի 21-ին Ուկրաինայի Գերագույն ռադայի 450 ձայներից 426-ը Յացենյուկին հաստատել է արտաքին գործերի նախարարի պաշտոնում։ Նրա թեկնածությունն առաջարկվել է նախագահ Յուշչենկոյի կողմից այն բանից հետո, երբ խորհրդարանը երկու անգամ մերժել էր Վլադիմիր Օգրիզկոյի թեկնածությունը։

Դառնալով արտաքին գործերի նախարար՝ Յացենյուկը նույնպես ընդգրկվել է Ուկրաինայի ազգային անվտանգության և պաշտպանության խորհրդի կազմում[27]։

Արտաքին գործերի նախարարի պաշտոնում Յացենյուկի գրեթե բոլոր պաշտոնները բաժին են ընկել քաղաքական սուր ճգնաժամի ժամանակ, որը սկսվել էր 2007 թվականի ապրիլի 2-ին՝ Ուկրաինայի խորհրդարանի լուծարմամբ։

Օգոստոսի 7-ին նախագահ Յուշչենկոյին սատարող «Մեր Ուկրաինան Ժողովրդական ինքնապաշտպանություն է» կուսակցական դաշինքը Յացենյուկին առաջադրել էր Ուկրաինայի Գերագույն ռադայի պատգամավորի թեկնածու 2007 թվականի աշնանը կայացած խորհրդարանական ընտրություններում, նախընտրական ցուցակում նա զբաղեցրել է երրորդ տեղը[28]։ Պատգամավոր դառնալով՝ դեկտեմբերի սկզբին նա ընտրվել էր Գերագույն ռադայի ղեկավարի պաշտոնում 227 պատգամավորների ձայներով[29]։ Դեկտեմբերի 18-ին Ուկրաինայի Գերագույն ռադան Յացենյուկին պաշտոնանկ է արել ԱԳ նախարարի պաշտոնից։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 Բրոքհաուզի հանրագիտարան (գերմ.) / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag
  2. 2,0 2,1 Munzinger Personen (գերմ.)
  3. Яценюк возглавил политсовет партии Народный фронт
  4. Яценюк нашёл жену в банке, а с первой красавицей Украины учился в одной школе
  5. 5,0 5,1 Ольга Мусафирова.«…Яценюк ползет на берег, точит свой кинжал» «Новая газета», 09.09.2015
  6. Яценюк в детстве хулиганил, Янукович пел в хоре, а Кличко был влюблён в училку (фото) // «Сегодня», 29.08.2013
  7. Яценюк рассказал о своей карьере «бомбилы» «Lenta.ru», 04.12.2009
  8. «Бурная юность: есть ли у украинских политиков чеченский след — Стиль жизни — Forbes Украина»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2016-05-20-ին։ Վերցված է 2020-06-05 
  9. Яценюк не служа в армии „дослужился“ до капитанских погон Archived 2016-03-04 at the Wayback Machine. „Новости Донбасса“, 01.12.2009
  10. Ракета в очках // Корреспондент : Журнал. — 2009. — № 24.
  11. «Архивированная копия»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2015-03-15-ին։ Վերցված է 2015-04-07 
  12. Біографія — Арсеній Яценюк. Офіційна сторінка
  13. Тигипко: Меня просто прёт от политики. Мне в кайф < Новости политики Украины — Корреспондент
  14. Дисертація для здобуття вченого ступеня Яценюка А. П. «Організація Системи Банківського Нагляду І Регулювання В Україні»(ուկր.)
  15. Про що свідчать 70 сторінок плагіату у кандидатській дисертації Яценюка(ուկր.)
  16. Доктор философских наук, профессор Татьяна Пархоменко обнаружила в диссертации экс-премьера Арсения Яценюка 70 страниц плагиата
  17. В кандидатской диссертации Яценюка обнаружили 70 страниц плагиата — СМИ
  18. Евгений Червоненко: Если во второй тур выйдет Тимошенко и Янукович, я проголосую за Януковича, «Украинская правда».
  19. Указ Президента Украины № 1372/2005
  20. Указ Президента Украины № 1859/2005
  21. Указ Президента Украины № 168/2007
  22. Указ Президента Украины № 765/2006
  23. Указ Президента Украины № 782/2006
  24. Указ Президента Украины № 781/2006
  25. Указ Президента Украины № 200/2007
  26. Указ Президента Украины № 230/2007
  27. Указ Президента Украины № 229/2007
  28. Полный список блока Наша Украина — Народная Самооборона «Украинская Правда», 07.08.2007
  29. Яценюк — спикер «Украинская Правда», 04.12.2007