Արշակ Սաֆրաստյան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Արշակ Սաֆրաստյան
Ծնվել է1885
ԾննդավայրՎան, Թուրքիա
Մահացել է1958
Մահվան վայրԼոնդոն, Միացյալ Թագավորություն
Ազգությունհայ
ԵրկերKurds and Kurdistan
Մասնագիտությունպատմաբան, լրագրող և հասարակական գործիչ
ԱշխատանքՓոխ-Հյուպատոս, սպա, դասախոս,
բանասեր, թարգմանիչ,
պատմաբան, հրատարակիչ
ԾնողներՀայրը՝ Սաֆար

Արշակ Սաֆրաստյան (1885 - 1958), պատմաբան, հայագետ, դիվանագետ, լրագրող և ազգային հասարակակն գործիչ է։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծնվել է Արևմտյան Հայաստանի Վան քաղաքում։ Սկզբնական կրթությունը ստացել է տեղում։ Ինքնուրույն անգլերեն է սովորել միսիոներ Ռեյնոլդսի օգնությամբ։ 1912-1914 թթ ուսանել է Լոնդոնի համալսարանի իրավաբանական բաժնում, այնուհետև Քեմբրիջի և Մյունխենի համալսարանների քաղաքատնտեսության և քաղաքակրթության բաժիններում։

Դիվանագիտական գործունեությունն սկսել է վաղ հասակից։ 17-ամյա Սաֆրաստյանը աշխատանքի է անցնում Բաղեշի բրիտանական հյուպատոսարանում իբրև թարգմանիչ, ապա իբրև հյուպատոսի տեղակալ (1906-1911 թթ)։ 1915-1916 թթ նա կովկասյան ռազմաճակատում էր, հայկական կամավորական խմբերի կազմում։ 1921-1932 թթ պաշտոնավարել է Անդրկովկասի օգնության անգլիական միսիայում, իսկ 1938-1945 թթ Անգլիայի արտաքին գործերի նախարարությունում։

Բազմամյա դիվանագիտական գործունեության և բնատուր ընդունակության շնորհիվ նրան հաջողվել է նյութեր ու փաստաթղթեր հավաքել Հայաստանի, հայ ժողովրդի հին ու նոր պատմության վերաբերյալ, իսկ յոթ լեզուների իմացությունը՝ ծանոթանալ նաև օտար աղբյուրներին։ Բրիտանական հանրագիտարանում տպագրված (1927 թ) «Հայաստան», «Քուրդիստան», «Փոքր Ասիա», «Մուսուլ» հոդվածները գրված են նրա կողմից և նրա հեղինակակցությամբ։ Սաֆրաստյանը հեղինակ է հայ ժողովրդի պատմության հնագույն շրջանի մասին բազմաթիվ գիտական հոդվածների, աշխատությունների, այդ թվում նաև «Հայ ժողովրդի պատմություն» երկհատորյակի։

1922-1934 թթ Սաֆրաստյանը եղել է Կոստանդնուպոլսում հրատարակվող «Ժողովրդի ձայն» թերթի պաշտոնական թղթակիցը։ 1928-1937 թթ խմբագրել և Լոնդոնում հրատարակել է «Մասիս» ամսագիրը անգլերեն լեզվով։

Սաֆրաստյանը գործուն մասնակցություն է ունեցել հայ ազգային հասարակական կյանքին։ 1921 թ եղել է Ազգային պատվիրակության քարտուղարը։ 1919-1923 թթ իբրև հայ ազգային պատվիրակության անդամ մասնակցել է Փարիզի խաղաղության կոնֆերանսին։ Պաշտոնավարել է իբրև Լոնդոնի Հայ Կարմիր Խաչի լիազոր։ Եղել է մշտական անդամը Լոնդոնի հայ համայնքային ընկերության վարչության։

1928 թ սկսած մասնակցել և զեկուցումներով ելույթներ է ունեցել արևելագետների միջազգային կոնգրեսում ու լեզվաբանական, պատմագիտական համաժողովներում։ Ընտրվել է անդամ Լոնդոնի ասիական թագավորական ընկերության, հնագիտական ինստիտուտի, Բեռլինի գերմանական արևելյան ընկերության և այլն։

Նամակագրական, անձնական կապեր ու ծանոթություններ է ունեցել հայ և օտարազգի գիտական, քաղաքական, հասարակական, մշակութային, կրոնական, պետական գործիչների, հաստատությունների, հասարակական կազմակերպությունների հետ։