Արծրունի Գասպարյան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Արծրունի Գասպարյան
Bust of Artsrouni Gasparyan.jpg
Ծնվել էմայիսի 15, 1908(1908-05-15)
Վան, Վանի վիլայեթ, Օսմանյան կայսրություն
Մահացել էհունվարի 9, 1994(1994-01-09) (85 տարեկան) կամ նոյեմբերի 2, 1994(1994-11-02) (86 տարեկան)
Երևան, Հայաստան
Ազգությունհայ
Մասնագիտությունգիտնական, ճարտարագետ և քիմիկոս
Հաստատություն(ներ)Երևանի պետական համալսարան
Գործունեության ոլորտքիմիա
Ալմա մատերՀայաստանի ազգային պոլիտեխնիկական համալսարան
Կոչումպրոֆեսոր
Գիտական աստիճանտեխնիկական գիտությունների դոկտոր (1964)
ՊարգևներՍտալինյան մրցանակ Լենինի շքանշան «Պատվո նշան» շքանշան ԽՍՀՄ պետական մրցանակ և Հայկական ԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ
Artsrouni Gasparyan Վիքիպահեստում

Արծրուն Մարտիրոսի Գասպարյան (մայիսի 15, 1908(1908-05-15), Վան, Վանի վիլայեթ, Օսմանյան կայսրություն - հունվարի 9, 1994(1994-01-09) կամ նոյեմբերի 2, 1994(1994-11-02), Երևան, Հայաստան), հայ ճարտարագետ-քիմիկոս։ Տեխնիկական գիտությունների դոկտոր (1964), պրոֆեսոր (1965)։ ՀՀ ԳԱԱ թղթակից անդամ (1968)[1]։ ՀԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ (1968)։

Արծրունի Գասպրայանի կիսանդրին Քիմիական տեխնոլոգիաների և բնապահպանական ճարտարագիտության ֆակուլտետի շենքի նախասրահում
Արծրունի Գասպարյանի անվան Քիմիական տեխնոլոգիաների և բնապահպանական ճարտարագիտության դեպարտամենտ

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արծրուն Գասպարյանը ծնվել է 1908 թվականի մայիսի 2(15)-ին, Վան քաղաքում։ 1936 թվականին ավարտել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտը։ 1934-1949 թվականներին աշխատել է Երևանի սինթետիկ կաուչուկի գործարանում։ 1949-1966 թվականներին եղել է ՀԽՍՀ ԳԱ օրգանական քիմիայի ինստիտուտի տնօրեն, 1966-1980 թվականներին՝ ԵՊԻ ռեկտոր, 1980-1988 թվականներին՝ քիմիական տեխնոլոգիայի շարժընթացների և ապարատների ամբիոնի վարիչ, 1967-1980 թվականներին՝ ՀԽՍՀ Գերագույն խորհրդի պատգամավոր[2], 1972-1975 թվականներին՝ ՀԽՍՀ ԳԽ նախագահ[3]։

Աշխատանքները վերաբերում են երկֆազ հոսքերի տեսության և պրակտիկայի հիմնախնդիրներին, ինչպես նաև պնևմափոխադրման հարցերին, քիմիական տեխնոլոգիայի պրոցեսների և ապարատների բնագավառին։ Հեղինակ է խիտ շերտում մանրադիսպերսային նյութերի տեղափոխման եղանակի, աղաթթվի ստացման ռացիոնալ մեթոդի:Գասպարյանի մշակած «Աղաթթվի ստացման ադիաբատ եղանակը» ներդրվել և գրականության մեջ հայրնի է որպես «Գասպարյանի եղանակ»։

Մահացել է 1994 թվականի , հունվարի 9-ին Երևանում։

Պարգևներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • ԽՍՀՄ պետական մրցանակի դափնեկիր («Գասպարյանի եղանակի» համար, 1946)
  • Լենինի շքանշան
  • «Պատվո նշան» շքանշան
  • ՀԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ (1968)

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. «ՀՀ գիտությունների ազգային ակադեմիա»։ www.sci.am։ Վերցված է 2019-07-29 
  2. «Высшие органы государственной власти Армянской ССР»։ www.knowbysight.info։ Վերցված է 2019-07-29 
  3. Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր առաջին, Երևան, 2005։

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Арцруни Мартиросович Гаспарян: Химический журнал Армении/ НАН РА. - Ереван, 1999. - 52,- № 4. - Էջ 75-76. ISSN 0515-9628
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 2, էջ 693 CC-BY-SA-icon-80x15.png