Արթուր Կոնան Դոյլ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Արթուր Կոնան Դոյլ

Conan doyle.jpg

Ծնվել է Սըր Արթուր Իգնատիուս Կոնան Դոյլ
մայիսի 22 1859
Էդինբուրգ,Շոտլանդիա
Մահացել է հուլիսի 7 1930
Կրոուբորո, Սասսեկս
(Մեծ Բրիտանիա)
Մասնագիտություն գրող
Ազգություն շոտլանդացի
Գրական ոճեր "Արկածային", "Դետեկտիվ", "Պատմական"
Ուշագրավ աշխատանք(ներ) "Կորուսյալ աշխարհ", "Նոթեր Շերլոկ Հոլմսի մասին", "Ռաֆլզ Հոուի հայտնագործությունը"
Ստորագրություն Arthur Conan Doyle Signature.svg

Սըր Արթուր Կոնան Դոյլ (անգլ.՝ Sir Arthur Ignatius Conan Doyle; 1859թ. մայիսի 22, Էդինբուրգ, Շոտլանդիա - 1930 թ.հուլիսի 7, Քրոուբորո, Սասեքս), անգլիացի գրող (ծագումով շոտլանդացի), որին համաշխարհային հռչակ են բերել Շերլոկ Հոլմսի և դոկտոր Վաթսոնի մասին դետեկտիվ պատմվածքները։ Գրել է նաև պատմական, արկածային և գիտաֆանտաստիկ ժանրի ստեղծագործություններ։ Կոնան Դոյլը նաև պիեսների և բանաստեղծությունների հեղինակ է։ Դոյլի մի շարք ստեղծագործություններ թարգմանվել են հայերեն[1][2][3][4][5]։

Ստեղծագործություններ[խմբագրել]

Շարք Շերլոկ Հոլմսի մասին[խմբագրել]

  • Ալ կարմիր գույներով էտյուդը (1887)
  • Չորսի նշանը (1890)
  • Շերլոկ Հոլմսի արկածները (պատմվածքների հավաքածու, 1891 - 1892)
  • Նոթեր Շերլոկ Հոլմսի մասին (պատմվածքների հավաքածու, 1892 - 1893)
  • Բասկերվիլների շունը (1901 - 1902)
  • Շերլոկ Հոլմսի վերադարձը (պատմվածքների հավաքածու, 1903 - 1904)
  • Սարսափների հովիտը (1914 - 1915)
  • Նրա հրաժեշտի խոնարհումը (պատմվածքների հավաքածու, 1908 - 1913, 1917)
  • Շերլոկ Հոլմսի արխիվը (պատմվածքների հավաքածու, 1921 - 1927)

Պրոֆեսոր Չելլենջեր[խմբագրել]

  • Կորուսյալ աշխարհ (The Lost World, 1912)
  • Թունավորված գոտին (The Poison Belt, 1913)
  • Մշուշների երկիրը (The Land of Mists, 1926)
  • Դեինտեգրացնող մեքենա (The Disintegration Machine, 1927)
  • Երբ ճչում է երկիրը (When the World Screamed, 1928)

Շարք նավապետ Շարկիի մասին[խմբագրել]

  • Ինչպես Սենտ-Կիտտի նահանգապետը վերադարձավ հայրենիք (How the Governor of St. Kitt’s Came Home, 1897)
  • Ինչպես կապիտան Շարկին և Ստիվեն Կրեդդոկը խորամանկեցին միմյանց (The Dealings of Captain Sharkey with Stephen Craddock, 1897)
  • Ինչպես Կոլլի Բենկսը վերացրեց կապիտան Շարկիին (How Copley Banks Slew Captain Sharkey, 1897)
  • Կապիտն Շարկիի սխալը (The Blighting of Sharkey, 1910)

Շարք Բրիգադիր Ժերարի մասին[խմբագրել]

  • Բրիգադիր Ժերարի սխրանքները (The Exploits of Brigadier Gerard, 1896)
  • Բրիգադիր Ժերարի արկածները (The Adventures of Gerard, 1903)
  • Բրիգադիրի ամուսնությունը (The Marriage Of The Brigadier, 1910)

Պատմավեպեր[խմբագրել]

  • Միխեյ Կլարկ (Micah Clarke, 1888), վեպ Մոնմուտայի ապստամբության մասին, Անգլիա XVII դար
  • Սպիտակ ջոկատը (The White Company, 1891)
  • Մեծ ստվերը (The Great Shadow, 1892)
  • Վտարանդիները (The Refugees) (տպագրվել է 1893, գրվել՝ 1892), վեպ Ֆրասնիայի հուգենոտների մասին, XVII դար
  • Ռոդնի Սթոուն (Rodney Stone, 1896)
  • Քեռի Բեռնակը (Uncle Bernac, 1897)
  • Սըր Նայջլ Լորինգ (Sir Nigel, 1906)

Ֆանտաստ ժանրի ստեղծագործություններ[խմբագրել]

Պոեզիա[խմբագրել]

  • Գործողության երգեր (Songs of Action, 1898)
  • Ճանապարհային երգեր (Songs of the Road, 1911)
  • (The Guards Came Through and Other Poems, 1919)

Դրամատուրգիա[խմբագրել]

  • Ջեյն Էննի, կամ Նվեր լավ վարքի համար (Jane Annie, or the Good Conduct Prize, 1893)
  • Դուետ (A Duet. A duologue, 1899)
  • Բրիդադիր Ժերար (Brigadier Gerard, 1910)
  • Ձկնկիթով զամբյուղը (A Pot of Caviare, 1912)
  • Խայտաբղետ զամբյուղը (The Speckled Band, 1912)
  • Վաթերլոու (Waterloo. (A drama in one act, 1919)
  • Ադամանդե հերակալ. Երեկոն պարոն Շերլոկ Հոլմսի հետ (The Crown Diamond: An Evening With Mr Sherlock Holmes, 1921)
  • Շերլոկ Հոլմս (Sherlock Holmes: A Drama in Four Acts, 1899, համահեղինակ Ուիլյամ Գիլպետի հետ)

Հրապարակախոսություններ[խմբագրել]

  • Անգլո Բրուսական պատերազմ (1899 - 1902) (The Great Boer War, 1900)
  • Պատերազմի որոշ դասեր (Some Lessons of the War, 1900)
  • Հանցագործություն Կոնգոյում (The Crime of the Congo, 1909)
  • Մեծ Բրիտանիան նոր պատերազմում (Great Britain and the Next War, 1914)
  • Բրիտանական ընկերույունը Ֆրանսիայում և Ֆլանդրիայում. 1914 թվական. (The British Campaign in France and Flanders: 1914, 1916)

Ծանոթագրություններ[խմբագրել]

  1. Նոթեր Շերլոկ Հոլմսի մասին : Կորուսյալ աշխարհ / Ա. Կոնան-Դոյլ; Ռուս. թարգմ.՝ Խ. Հրաչյան, Մ. Մեսրոպյան; Խմբ.՝ Ռ.Հ. Քալաշյան; Նկ.՝ Ա.Կ. Կարագյան; Վերջաբ.՝ Կ. Չուկովսկի. - Երևան : Սովետական գրող, 1985. - 504 էջ։
  2. Կորուսյալ աշխարհ / Ա. Կոնան-Դոյլ ; Ռուս. թարգմ.՝ Խ. Հրաչյան; Խմբ.՝ Վ. Դանիելյան. - Երևան : Հայպետհրատ , 1957. - 269 էջ։
  3. Նոթեր Շերլոկ Հոլմսի մասին / Ա.Կ. Դոյլ; Թարգմ.՝ Խ. Հրաչյան, Վ. Տալյան, Գ. Վիրապյան; Առաջաբ.՝ Կ. Չուկովսկի; Խմբ.՝ Ա. Ղուկասյան. - Երևան : Հայպետհրատ, 1958. - 535 էջ։
  4. Բրիգադիր Ժերարի սխրանքները : Պատմվածքներ / Ա.Կ. Դոյլ; Թարգմ. ռուս.՝ Ա. Սարգսյան; Վերջաբ. հեղ.՝ Դ. Ուռնով; Խմբ.՝ Էդ. Ավագյան. - Պատմվածքներ - Երևան : Հայաստան, 1990. - 535 էջ
  5. Մարաքոտի անդունդը։ [Վիպակ] / Ա.Կ. Դոյլ; Թարգմ.՝ Հ.Ա. Դոլուխանյան; Վերջաբ.՝ Ն. Ժորով; Խմբ.՝ Ա. Ղուկասյան. - Երևան : Հայաստան, 1965. - 102 էջ

Արտաքին հղումներ[խմբագրել]