Արեգակնային փոթորիկ

Արեգակնային փոթորիկ (անգլ.՝ solar storm), արևի վրա խանգարում, որը կարող է դուրս գալ հելիոսֆերայի միջով՝ ազդելով ամբողջ արեգակնային համակարգի, ներառյալ երկրի և նրա մագնիսոլորտի վրա, և պատճառ դառնալ կարճաժամկետ տիեզերական եղանակային փոփոխությունների, ինչպես նաև երկարաժամկետ օրինաչափությունների, որոնցով պայմանավորված է տիեզերական կլիման^[1]: Արեգակնային փոթորիկները կարող են ազդել նաև արեգակնային համակարգի այլ մասերի վրա^[2]^[3]:

Տեսակներ

Արևային փոթորիկները ներառում են^[4]՝

Արեգակնային բռնկում, հզոր պայթյուն Արեգակի մթնոլորտում, որն առաջանում է մագնիսական դաշտի գծերի միահյուսման, հատման կամ վերակազմակերպման հետևանքով^[5]^[6]։
Պսակի զանգվածային արտանետում (CME), արևից պլազմայի զանգվածային արտանետում, որը երբեմն կապված է արևի բռնկումների հետ^[7]։
Գեոմագնիսական փոթորիկ, Արեգակի պոռթկման փոխազդեցությունը Երկրի մագնիսական դաշտի հետ^[8]^[9]։
Արևի մասնիկների (SPE)՝ պրոտոնների կամ էներգետիկ մասնիկների արտանետում^[10]։

Տես նաև

Բևեռափայլ, լուսավոր երևույթ, որն առաջանում է մոլորակի վերին մթնոլորտի բաղադրիչների իոնացման և գրգռման արդյունքում:
Հրավիժակ, պլազմայի և մագնիսական կառուցվածքը արևի պսակում
Արեգակնային քամի, մասնիկների և պլազմայի հոսքը, որը գալիս է արևից

Ծանոթագրություններ

↑ NASA/JPL, Foto: (2025 թ․ հուլիսի 15). «Solar storms and space weather». www.krisinformation.se (անգլերեն). Վերցված է 2025 թ․ օգոստոսի 11-ին.{{cite web}}: CS1 սպաս․ հավելյալ կետադրություն (link)
↑ Hanaoka, Yoichiro; Watanabe, Kyoko; Yashiro, Seiji (2023). Kusano, Kanya (ed.). Solar-Terrestrial Prediction. Singapore: Springer. էջ 251. doi:10.1007/978-981-19-7765-7_9. ISBN 978-981-19-7765-7.
↑ Schmieder, Brigitte (2018 թ․ նոյեմբեր). «Extreme solar storms based on solar magnetic field». Journal of Atmospheric and Solar-Terrestrial Physics. 180: 46–51. arXiv:1708.01790. Bibcode:2018JASTP.180...46S. doi:10.1016/j.jastp.2017.07.018. S2CID 119087439.
↑ «Solar Storms and Flares - NASA Science» (ամերիկյան անգլերեն). 2024 թ․ սեպտեմբերի 13. Վերցված է 2025 թ․ օգոստոսի 11-ին.
↑ «Solar Flares». hesperia.gsfc.nasa.gov. Վերցված է 2025 թ․ օգոստոսի 11-ին.
↑ «Solar Flares (Radio Blackouts) | NOAA / NWS Space Weather Prediction Center». www.swpc.noaa.gov. Վերցված է 2025 թ․ օգոստոսի 11-ին.
↑ Beck, Sandi. «Space Technology 5». www.jpl.nasa.gov. Վերցված է 2025 թ․ օգոստոսի 11-ին.
↑ «Solar Radiation Storm | NOAA / NWS Space Weather Prediction Center». www.swpc.noaa.gov. Վերցված է 2025 թ․ օգոստոսի 11-ին.
↑ «Geomagnetic Storms | NOAA / NWS Space Weather Prediction Center». www.swpc.noaa.gov. Վերցված է 2025 թ․ օգոստոսի 11-ին.
↑ Ng, Krystofer Kim and Joy (2020 թ․ օգոստոսի 14). «NASA Scientific Visualization Studio | Solar Energetic Particles». NASA Scientific Visualization Studio (english). Վերցված է 2025 թ․ օգոստոսի 11-ին.{{cite web}}: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)

Արտաքին հղումներ

[1] NASA/JPL, Foto: (2025 թ․ հուլիսի 15). «Solar storms and space weather». www.krisinformation.se (անգլերեն). Վերցված է 2025 թ․ օգոստոսի 11-ին.{{cite web}}: CS1 սպաս․ հավելյալ կետադրություն (link)

[2] Hanaoka, Yoichiro; Watanabe, Kyoko; Yashiro, Seiji (2023). Kusano, Kanya (ed.). Solar-Terrestrial Prediction. Singapore: Springer. էջ 251. doi:10.1007/978-981-19-7765-7_9. ISBN 978-981-19-7765-7.

[3] Schmieder, Brigitte (2018 թ․ նոյեմբեր). «Extreme solar storms based on solar magnetic field». Journal of Atmospheric and Solar-Terrestrial Physics. 180: 46–51. arXiv:1708.01790. Bibcode:2018JASTP.180...46S. doi:10.1016/j.jastp.2017.07.018. S2CID 119087439.

[4] «Solar Storms and Flares - NASA Science» (ամերիկյան անգլերեն). 2024 թ․ սեպտեմբերի 13. Վերցված է 2025 թ․ օգոստոսի 11-ին.

[5] «Solar Flares». hesperia.gsfc.nasa.gov. Վերցված է 2025 թ․ օգոստոսի 11-ին.

[6] «Solar Flares (Radio Blackouts) | NOAA / NWS Space Weather Prediction Center». www.swpc.noaa.gov. Վերցված է 2025 թ․ օգոստոսի 11-ին.

[7] Beck, Sandi. «Space Technology 5». www.jpl.nasa.gov. Վերցված է 2025 թ․ օգոստոսի 11-ին.

[8] «Solar Radiation Storm | NOAA / NWS Space Weather Prediction Center». www.swpc.noaa.gov. Վերցված է 2025 թ․ օգոստոսի 11-ին.

[9] «Geomagnetic Storms | NOAA / NWS Space Weather Prediction Center». www.swpc.noaa.gov. Վերցված է 2025 թ․ օգոստոսի 11-ին.

[10] Ng, Krystofer Kim and Joy (2020 թ․ օգոստոսի 14). «NASA Scientific Visualization Studio | Solar Energetic Particles». NASA Scientific Visualization Studio (english). Վերցված է 2025 թ․ օգոստոսի 11-ին.{{cite web}}: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]