Արգենտինական կրիա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Արգենտինական կրիա
Գիտական դասակարգում
Թագավորություն Կենդանիներ
Լատիներեն անվանում
Chelonoidis chilensis
Հատուկ պահպանություն
Status iucn3.1 VU hy.svgԽոցելի տեսակ
Խոցելի տեսակ
IUCN 3.1 Vulnerable : ???

Արգենտինական կրիա կամ չիլիական կրիա[3] (լատ.՝ Chelonoidis chilensis)[4], ցամաքային կրիայի տեսակ։ Հանդիպում է այդ կրիայի երկու ենթատեսակ՝ Chelonoidis chilensis chilensis և Chelonoidis chilensis donosobarrosi:

Նկարագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին տեսք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կրիայի միջին չափը վահանի երկարությամբ հասնում է 25 սմ-ի։ Վահանը մի փոքր տափակ է, քերթավոր, որի պաշտպանիչ մասը գտնվում է կենդանիների հետնամասում և ունի կախովի եզրեր։ Վերին ծնոտը կեռ է։ Գունավորումը չնկատվող է՝ դեղնաշագանակագույն։ Արուները ավելի փոքր են քան էգերը, բայց նրանց վահանի ծայրերի սրությունը ավելի լավ է արտահայտված։ Ինչպես ցամաքային կրիաների մեծամասնությունը, այս տեսակի արուների վահանների վրա նկատվում է մի փոքր փոս։ Կրիայի ձագերը ծնվում է 45-47 մմ չափով և կշռում են մոտ 25 գրամ։

Տարածում և արեալ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հանդիպում է Արգենտինայում, Հարավային Բոլիվիայում և Պարագվայում։

Արգենտինական կրիաները գիշերը և օրվա մեծ մասը անցկացնում են իրենց փորված փոսերում։ Չոր և սառը ժամանակաշրջանում խորը թաքստոցներ են փորում իրենց հորերում։

Սնունդ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Նրանք հիմնականում սնվում են բուսական սննդով՝ մրգերով, թփերի և ծառերի ոստերով, կակտուսներով և խոտով։ Նրանք կարող են ուտել խխունջ, որն իրենց համար կալցիումի և սպիտակուցի աղբյուր է հանդիսանում։

Բազմացում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Զուգավորումը տեղի է ունենում նոյեմբեր-դեկտեմբեր ամիսներին, իսկ ձվադրումը՝ հունվարին։ Բնի մեջ լինում է մինչև վեց ձու՝ 3,5 սմ տրամագծով և 4,5 սմ երկարությամբ։ Ինկուբացիայի տևողությունը մոտ մեկ տարի է։

Արգենտինական կրիա և մարդ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արգենտինայի կենտրոնական և հյուսիսային տեղամասերում բնակիչների պատճառով կրիաների թվաքանակը նվազում է։ Կրիաներին արտահանում են վաճառելու նպատակով, ինչը թույլատրված է օրենքով։

Առևտրային նպատակներով արգենտինական կրիայի արտահանումը Պարագվայից արգելված է։ Որսալը և արտահանելը թույլատրվում է միայն գիտական նպատակներով։

Բոլիվիայից հիմնականում արտահանվում է ԱՄՆ[5]։

Լրացուցիչ տեղեկություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կան ապացույցներ, որ վերջերս հայտնաբերվել է կրիաների նոր տեսակ՝ Chelonoidis petersi, որը սերտորեն կապված է արգենտինական կրիայի հետ։ Վերջինս Chelonoidis chilensis-ից տարբերվում է իր ավելի մեծ չափերով և մուգ գույնով[6]։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Fritz U., Havaš P. Checklist of Chelonians of the World — 2007. — Vol. 57. — P. 149–368.
  2. The Reptile Database / P. Uetz — 2015.
  3. Кудрявцев С. В, Фролов В. Е., Королев А. В. Террариум и его обитатели / под ред. д-ра биол. наук, проф. В. Е. Флинта. — М.: Лесная промышленность, 1991. — С. 76. — 349 с.
  4. Այն կարող է ներառել Geochelone տիպը Geochelone chilensis անունով
  5. 1988 թվականի տվյալներով.
  6. Аргентинская черепаха на сайте о животных Зооклуб

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Кудрявцев С. В. Фролов В. Е. Королёв А. В. Террариум и его обитатели. — М.: Лесная промышленность, 1991. — С. 76. 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]