Արբանա Ջարա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Արբանա Ջարա
Arbana Xharra (Kosovo) -- 2015 - International Women of Courage Award.jpg
Ծնվել է20-րդ դար
ԾննդավայրԿոսովո
ՔաղաքացիությունFlag of Albania.svg Ալբանիա
Մասնագիտությունլրագրող
Քաղաքական կուսակցությունDemocratic Party of Kosovo?
Պարգևներ և
մրցանակներ
Կանանց արիության միջազգային մրցանակ

Արբանա Ջարա (ալբ․՝ Arbana Xharra), ալբանացի հետաքննող լրագրող Կոսովոյի մասամբ ճանաչված հանրապետությունից: Իր պրոֆեսիոնալ աշխատանքի համար բազմիցս արժանացել է մրցանակների: 2015 թվականին ԱՄՆ Պետական դեպարտամենտի կողմից արժանացել է «Խիզախ կանայք միջազգային մրցանակին»:

Գործունեություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արբանա Ջարան որպես լրագրող հանդես է գալիս 2001 թվականից[1]: 2006-2007 թվականներին աշխատել է Կոսովոյում ստեղծված առաջին անկախ Koha Ditore թերթում[2]: Ջարան եղել է Balkan Insight հրապարակման հեղինակը, Zëri թերթի կոսովական հրատարակման գլխավոր խմբագիրը:

Հետաքննող լրագրող[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ըստ Արբան Ջարայի՝ ժողովրդավարության զարգացումն անհնար է առանց լրատվամիջոցների սոցիալական կարևոր խնդիրները հետաքննելու իրավունքի[3]: Այսպիսով, նա իր աշխատանքում անդրադառնում է առկա բազմաթիվ հարցերի: 2006 թվականին Ջարան ուսումնասիրել է կառավարության ծախսային հաշվետվությունները և ֆինանսական մեքենայությունները[4], 2007 թվականին ուսումնասիրել է գնաճի և սննդի պակասի պատճառները[5], 2010 թվականին ստուգել է Telecomi i Kosovës պետական հեռահաղորդակցային ընկերության ակտիվների օգտագործումը: Նրա ուշադրության կենտրոնում են նաև եղել բիզնեսի և քաղաքականության հարաբերությունները: 2012 թվականին Ջարան ներգրավվել է դատական գործընթացում, երբ հրապարակել է կառավարությունում կոռուպցիայի մասին հաշվետվությունը, տեղական բիզնեսի կապերը քաղաքական գործիչների հետ[6]: Դատարանն արդարացրել է նրան՝ նշելով, որ հետևել է Կոսովոյի տպագիր լրատվամիջոցների էթիկայի կանոններին[7]:

18 ամսվա ընթացքում՝ սկսած 2012 թվականից, Ջարան նախկին Հարավսլավիայում ուսումնասիրել է սոցիալիստական վարչակարգի անկումից հետո կրոնական գործունեության աճը[8]: Նա հաղորդել է կրոնական ծայրահեղականության և հասարակության վրա դրա ազդեցության մասին: Ջարան հայտնաբերել է Կոսովոյում իսլամական ծայրահեղականների կապերը ահաբեկչական կազմակերպությունների հետ: Գործառնական և ֆինանսական կապերի բացահայտումը օգնեց կառավարությանը այդ խնդիրը հաղթահարելու համար, սակայն Ջարան բախվել է սպառնալիքների և իր հեղինակության համար հանրային հարձակումների: Ջարան դրանց մասին տեղեկացրել է ոստիկանությանը, սակայն դա չի հանգեցրել պատշաճ արդյունքի[9]:

2017 թվականի մայիսի 13-ին Արբանա Ջարան հարձակման է ենթարկվել, որից հետո տեղափոխվել է հիվանդանոց: Ավելի վաղ հաղորդվել էր նույն տարվա հունիսին կայանալիք խորհրդարանական ընտրություններին լրագրողի Կոսովոյի դեմոկրատական կուսակցությունից ընտրվելու մտադրության մասին[10]:

Քաղաքական միավորում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

2017 թվականի մայիսի 9-ին Ջարան հրաժարական է տվել Zëri-ից և դարձել Կոսովոյի դեմոկրատական կուսակցության անդամ:

Պարգևներ և մրցանականեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արբանա Ջարանը ՄԱԿ-ի Զարգացման ծրագրի մրցանակի եռակի հաղթող է Կոսովոյում կոռուպցիայի վերաբերյալ իր հոդվածների համար (2006, 2007 և 2008 թվականներին): 2012 թվականին Բալկանյան լրագրողական համայնքի կողմից պարգևատրվել է Կոսովոյում իսլամի հանդեպ փոփոխվող վերաբերմունքի ուսումնասիրման և լրագրողական հմտությունների համար[11]: 2013 թվականին KOHA խմբի կողմից արժանացել է «Rexhai Surroi» մրցանակի ծայրահեղականության մասին հոդվածների համար և INPO Ferizaj կողմից Stirring Up Debate մրցանակի[12][13] կրոնական ծայրահեղության վերաբերյալ հանրային քննարկումների կազմակերպման համար: 2015 թվականին դարձել է ԱՄՆ Պետական դեպարտամենտի «Խիզախ կանայք միջազգային մրցանակի» դափնեկիր[14]:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. «Flet gazetarja Arbana Xharra: Ekstremistet islamike më kanë kërcënuar me djemtë e mi»։ Koha Jone։ 10 марта 2015։ Վերցված է 21 марта 2017 
  2. «KOHA Ditore Online»։ online.koha.net։ KOHAnet։ Վերցված է 21 марта 2017 
  3. «Wave of threats against print media journalists»։ Reporters Without Borders։ 10 марта 2010։ Վերցված է 21 марта 2017 
  4. Xharra Arbana (17 октября 2006)։ «Kosovo report lifts lid on officials' lavish lifestyle»։ Balkan Insight։ Վերցված է 21 марта 2017 
  5. Leviev-Sawyer Clive (23 ноября 2007)։ «INSIGHT: The Kosovo formula?»։ Sofia, Bulgaria: The Sofia Echo։ Վերցված է 21 марта 2017 
  6. «Returning to the lawsuit against Arbana Xharra»։ Reporters Without Borders։ 16 октября 2012։ Վերցված է 21 марта 2017 
  7. Hoxha Donjetë (21 January 2013)։ «Zhugolli Humb Gjyqin Ndaj Gazetares Arbana Xharra»։ Jeta në Kosovë։ Վերցված է 21 марта 2017 
  8. Xharra Arbana (24 декабря 2012)։ «Fissures in the Faith: Rise of Conservative Islamists Alarms Kosovans»։ Balkan Insight։ Վերցված է 21 марта 2017 
  9. Human Rights Watch, "A Difficult Profession.
  10. «В Приштине избита косовская журналистка Арбана Ксарра»։ Радио «Свобода»։ 13.5.2017 
  11. «Balkan Fellowship for Journalistic Excellence: 2012 Fellows»։ birn.eu.com։ birn.eu.com։ Վերցված է 21 марта 2017 
  12. «Two Awards for BIRN Fellowship Alumna Arbana Xharra»։ Balkan Fellowship for Journalistic Excellence։ 27 декабря 2013։ Վերցված է 21 марта 2017 
  13. «Historiku»։ http://inpo-ks.org։ Progress Initiative։ Վերցված է 21 марта 2017 
  14. «Arbana Xharra, wins the Secretary of State’s IWOC award»։ RTK Live։ March 2015։ Վերցված է 21 марта 2017